Tarix:11-01-2017 12:20
ARDNF-nun 7.5 milyardlıq transferi manata necə təsir edəcək?
Şərh yaz

Tanınmış iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov manatın məzənnəsi ilə bağlı vəziyyətə aydınlıq gətirib.

FaktXəbər-in məlumatına görə O, mövzu ilə bağlı bunları deyib:

"Manatın məzənnəsi yenə də gündəmdədir. Dünənki hərracda manatın dollara nisbətən məzənnəsi dəyişmədikdən sonra gün ərzində sosial şəbəkə vasitəsi ilə mənə 100-dən artıq mesaj gəlib. Həmin müraciətləri ümumilləşdirərək ən çox soruşulan aşağıdakı iki məsələyə aydınlıq gətirmək istərdim.

1. Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transferi manatı məzənnəsinə necə təsir göstərəcək?

Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri 14 milyard 483 milyon manat təsdiq edilib. Bunun təxminən 700 milyon manata yaxın hissəsi birbaşa valyuta formasında ödəniləcək xərclərdir. Bu isə o deməkdir ki, əgər fond öhədliklərinə əməl edərsə o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə milli valyutaya çevrilərsə o zaman 13.8 milyard manata yaxın pulu il ərzində hərraclar vasitəsi ilə almalıdır. Bu isə indiki rəsmi və ya hərrac məzənnəsi ilə 7 milyard 750 milyon dollar satış deməkdir. Nəticədə, fond öz öhdəliklərinə əməl edə bilərsə o zaman 2017-ci ildə hər ay orta hesabla 645 milyon dolları hərraca çıxaracaq. Qeyd edim ki, 2016-cı ildə fondun hərraclarda satdığı valyutanın aylıq orta məbləği 408 milyon dollar olub. Deməli, əgər fond öhdəliklərinə tam əməl edərsə və makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə manata çevrilərsə o zaman aylıq olaraq 2017-ci ildə əvvəlki il ilə müqayisədə 237 milyon dollar daha çox valyuta hərracda satıla bilər. 2016-cı ilin yanvarında pul bazasının 5,786 milyard manatdan ötən ilin noyabrında 7,448 milyon manata yüksəlib. 30 faizə yaxın artan pul bazası özünü eyni zamanda milli valyutanın rəsmi kursunda 15 faizlik azalma ilə müşahidı edilib. Deməli, pul bazasının artması fonunda ötən il manatın məzənnəsində də azalmalar qeydə alınıb. Bu isə o deməkdir ki, indi 1 dollara ilə hətta 2016-cı il illə müqayisədə daha çox manatı dövriyyədən çıxarmaq mümkündür. Eyni zamanda, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən neft şirkətlərinin xərcləmələri, xaricdə və xüsusən də Rusiyada yaşayan həmyerlilərimizin remitensilərini və eləcə də qeyri-neft ixracatının həcmini nəzərə alsaq Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edəcəyi halda bu il valyuta bazarına daha çox dolların daxil olacağı şübhəsizdir. Başqa tərəfdən, dollarlaşma səviyyəsi 90 faizə yaxınlaşıb və bazarda tarazlıq əldə edilərsə bu əks-dollarlaşma prosesinə başlanılarsa o zaman bazarın da dollar təklifi hiss edilən dərəcədə arta bilər. Qeyd edim ki, Neft Fondunun Mərkəzi Banka transferləri indiki məzənnə ilə təxminən 4 milyard dollardan bir az artıqdır. Xatırlayırsınızsa, mən 2015-ci ildə hökumətə təqdim etdiyim təkliflər paketində və eləcə də ötən il ərzində sosial şəbəkələrdəki açıqlamalarımda hökumətə 4 milyard dollar rezervi konvertasiya edərək bazara çıxarmağa təklif edirdim. Bu təklif reallaşdı, amma 2015-ci ildə deyil, 2 sonra. Düşünürəm ki, əslində 2015-ci ilin sonunda həmin 4 milyard dolları konvertasiya edib, güzəştli kredit formasında kiçik və orta sahibkarlara şəffaf şəkildə təqdim etmək və cari tələbi ödədikdən sonra o zaman Rusiya və Qazaxıstan kimi liberal üzən məzənnəyə keçmək məqsədə uyğun olardı. Bununla belə, hətta proses yubansa da belə Neft Fondundan 2017-ci ildə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transfer doğru addımdır. Artıq Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin də dəyişdirilməsinə ehtiyac var. Valyuta bazarında cari tələbi ödəyib çevik siyasətlə əks-dollarlaşma prosesinə başlamaq baş bankın əsas hədəfi olmalıdır. Rəqəmlər və müqayisələr ilə Sizləri çox yormadan gəlinən nəticə belədir: əgər Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edərək makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də daxil olmaqla 7.7 milyard dolları hərraclarda satarsa və neftin dünya bazar qiymətində kəskin azalmalar və eləcə də digər fors-major halları baş verməzsə (məsələn, əmanət portfeli böyük olan bankın və ya bankların bağlanması) o zaman Mərkəzi Bank manatın dollara mövcud məzənnəsini müəyyən kənarlaşmalar ilə qoruyub saxlamağa çalışacaq. Təbii ki, qeyd etdiyimiz faktorlardan hər hansı proqnozlaşdırıldığı kimi olmazsa o zaman yenə də dolların manata nisbətən möhkəmlənməsi qaçılmaz olacaq. Digər tərəfdən, nəzər almaq lazımdır ki, valyuta bazarında Mərkəzi Bankın inzibati müdaxiləsi yenə də qalmaqdadır və bu da bazardakı vəziyyətə əsasən proqnoz verməyi, praktik olaraq, mümkünsüz edir. Bu baxımdan, manatın mövcud məzənnəsinin qorunub saxlamaq Mərkəzi Bankın hədəfi kimi görünsə də hətta ötən il ilə müqayisədə daha çox valyuta təklifi fonunda belə bu heç də asan vəzifə olmayacaq.

2. Liberal üzən məzənnəyə keçiləcəkmi?

Xatırlayırsınzsa, mən hələ ötən ilin əvvələrində 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçidin mümkünlüyünü qeyd edirdim. Bu artıq strateji milli yol xəritəsinə daxil edilib. Bu isə o deməkdir ki, əgər 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçilməsə o zaman yol xəritəsinin əsas fəaliyyətlərindən biri həyata keçirilməyəcək və da digər fəaliyyətlərin reallaşmasına təsir edəcək. Bu baxımdan, xüsusi fors-majorla baş verməzsə liberal üzən məzənnə siyasətinə keçid gözləniləndir. Əslində, valyuta bazarında daha çox dolların çıxarılmasının planlaşdırılması və bunu nəticəsində manatın bazasının məhdudlaşdırılmasına nail olunması liberal məzənnəyə keçidə gətirib çıxara bilər. Liberal məzənnə siyasətinə keçid olmada real sektora "isti pulların” daxil olmasını reallaşdırmaq çətin olduğundan bu fəaliyyətin yol xəritəsində daxil olması anlaşılandır. Əvvəllər də təklif etdiyim kimi, Mərkəzi bank cari tələb ödəməklə, əks-dollarlaşma prosesinə başlamaqla liberal məzənnə siyasətinə keçid edən zaman da manata pisxoloji təzyiqləri minimumlaşdıra bilər. Hər halda, hansı qərarın veriləcəyini proqnozlaşdırmaq asan olmasa da belə liberal məzənnə siyasətinə keçid istisna edilmir".

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : T
Teqlər :
ARDNF-nun - 7.5 - milyardlıq - transferi - manata - necə - təsir - edəcək? -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:11-01-2017 12:20 - Oxundu: 175
İqtisadiyyat
21-01-2017 13:46 Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılıb
21-01-2017 14:37 Azərbaycanda minimum əməkhaqqı artırılacaq - Sərəncam imzalanıb
21-01-2017 11:07 Qızıl 4 dollar bahalaşıb
21-01-2017 11:02 Neftin qiyməti yenə artdı
21-01-2017 10:44 Beynəlxalq Bank dollarla əmanət qəbulu şərtlərini dəyişib
19-01-2017 17:13 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
19-01-2017 17:10 V.Əhmədov Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasını kəskin tənqid edib
19-01-2017 14:30 Üzən məzənnə rejiminə adapatasiya daha sakit gedir - RƏSMİ
19-01-2017 10:32 Daha bir bankın rəhbərliyində dəyişiklik gözlənilir
18-01-2017 22:11 Sosial evlər neçəyə olacaq? - MİDA rəhbəri açıqladı
18-01-2017 20:14 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
18-01-2017 16:47 Azərbaycanda siqaretin nağd satışı dayandırıldı - QİYMƏTLƏR QALXDI
18-01-2017 16:20 Vahid Ələkbərov "Lukoyl"un gələcək planlarından danışdı
18-01-2017 14:41 Azərbaycan və İslam İnkişaf Bankı arasında saziş imzalandı - FOTO
18-01-2017 14:19 Dolların məzənnəsi Azərbaycanda rekord qırıb - SON DƏQİQƏ
18-01-2017 12:12 2016-cı ildə hasil olunmuş neft və qazın həcmi açıqlanıb
18-01-2017 11:15 Banklarda dolların alış-satış qiymətləri- SİYAHI
18-01-2017 09:12 Neft bahalaşıb
17-01-2017 20:55 Azərbaycanda hasil olunan qızılın miqdarı AÇIQLANDI
17-01-2017 20:17 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
17-01-2017 16:03 Azərbaycanın bağlanmış banklarında Kreditorlar Komitəsi yaradılır
17-01-2017 15:53 BP rəhbəri yaxın iki il üçün neft qiymətlərinin proqnozunu verib
17-01-2017 12:11 SOCAR qazın qiymətinin artacağına ehyam vurdu: Zərərlə işləyirik
17-01-2017 11:15 Banklar Dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
17-01-2017 10:54 Səkkiz bankın 713 min manat məbləğində vergi borcu silinib
17-01-2017 09:30 Manatın xarici valyutalara qarşı məzənnəsi açıqlanıb
17-01-2017 09:23 Brent markalı neft ucuzlaşır
17-01-2017 09:15 Bu gün Davosda Dünya İqtisadi Forumu başlayır
16-01-2017 20:21 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
16-01-2017 20:09 Dövlətə milyonlarla vergi borcu olan nazirliklər hansılardır?
16-01-2017 14:24 Azərbaycanın 2016-cı il ixracat statistikası açıqlanıb – azalmalar var
16-01-2017 14:23 Dolların qiymətində KƏSKİN BAHALAŞMA
16-01-2017 14:04 Azərbaycanda ötən il əhali ərzağa 15 milyard manat xərcləyib
16-01-2017 12:03 Azərbaycandakı kommersiya banklarına yeni göstəriş verilib
16-01-2017 11:02 Əmlaka yatırım, bank əmanəti, yoxsa istiqraz? – Hansı sərfəlidir?
16-01-2017 10:04 AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri - CƏDVƏL
16-01-2017 10:00 "Manat üçün külli miqdarda vəsait xərclənib"
16-01-2017 09:58 Neft bahalaşıb
14-01-2017 12:51 Ermənistan yenidən Azərbaycanın üzv olduğu beynəlxalq təşkilata üz tutdu
14-01-2017 11:37 Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
14-01-2017 10:45 Qızıl 4 dollara yaxın ucuzlaşıb
14-01-2017 10:43 Neft ucuzlaşır
13-01-2017 15:43 Hansı bankdan nə qədər dollar almaq olar? - SİYAHI
13-01-2017 15:13 Mərkəzi Bankın ehtiyatı 9 illik minimum həddə düşüb
13-01-2017 12:51 Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarının həcmi açıqlanıb
13-01-2017 12:01 Bəzi məhsulların qiyməti kəskin artdı
13-01-2017 11:37 Üç uşaq atasını qaçqınlar döyərək ölümcül hala saldılar - FOTO
13-01-2017 10:59 Dollardan rekord BAHALAŞMA - CƏDVƏL
13-01-2017 10:57 Azərbaycan investisiya qoyuluşu üçün əlverişli ölkə deyil - "Blomberg"
13-01-2017 09:51 Azərbaycan nefti 1 dollar bahalaşıb
13-01-2017 09:42 Mərkəzi Banka ayrılan 7,5 milyardı manat və banklar "yeyəcək"
13-01-2017 09:38 İqtisadiyyat Nazirliyindən benzinin bahalaşması ilə bağlı ilk AÇIQLAMA
13-01-2017 09:28 Neft bahalaşır
13-01-2017 09:16 Bakıda torpaq qiymətləri - yarım milyondan yuxarı
12-01-2017 22:55 Azərbaycanda benzin bahalaşdı - Aİ95=1.05 AZN
12-01-2017 18:36 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
12-01-2017 14:23 Yeni formatda ilk valyuta hərracı keçirilib
12-01-2017 12:57 Dörd faizlik marjanın ləğvi “qara bazar”ı ağardacaq...
12-01-2017 12:04 Azərbaycanda bu gün dollar təlatümü yaşana bilər
12-01-2017 10:07 Bu il bizi nələr gözləyir?

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Tramp Ağ Evə gedərkən nümayişçilər limuzin yandırdılar - Video
21-01-2017 11:00
Bill Klinton yenə kiməsə baxırdı: Hillarinin qısqanma səhnəsi - Video
21-01-2017 13:40
Azərbaycanda minimum əməkhaqqı artırılacaq - Sərəncam imzalanıb
21-01-2017 14:37
Siqaret çəkənlər bu xəbərə sevinməyəcək
21-01-2017 11:11
Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırılıb
21-01-2017 13:46
Məktəb avtobusu qəzaya düşüb: 7 uşaq diri-diri yanıb - VİDEO
21-01-2017 12:50
Köhnə çörəklər xəmirə qatılmaq üçün zavoda qaytarılır? - ARAŞDIRMA
21-01-2017 14:33
Şaxta olacaq, yollar buz bağlayacaq
21-01-2017 12:38
Cahangir Əsgərovun qərarı ilə bağlı qalmaqal böyüyür
21-01-2017 11:15
Türkmən polisi siqaret növbəsində duranları sorğu-sual edir
21-01-2017 10:10
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Sual-Cavab
Foto Tarix
Video Texnologiya
Mədəniyət Reportaj
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az