Tarix:11-01-2017 12:20
ARDNF-nun 7.5 milyardlıq transferi manata necə təsir edəcək?
Şərh yaz

Tanınmış iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov manatın məzənnəsi ilə bağlı vəziyyətə aydınlıq gətirib.

FaktXəbər-in məlumatına görə O, mövzu ilə bağlı bunları deyib:

"Manatın məzənnəsi yenə də gündəmdədir. Dünənki hərracda manatın dollara nisbətən məzənnəsi dəyişmədikdən sonra gün ərzində sosial şəbəkə vasitəsi ilə mənə 100-dən artıq mesaj gəlib. Həmin müraciətləri ümumilləşdirərək ən çox soruşulan aşağıdakı iki məsələyə aydınlıq gətirmək istərdim.

1. Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transferi manatı məzənnəsinə necə təsir göstərəcək?

Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri 14 milyard 483 milyon manat təsdiq edilib. Bunun təxminən 700 milyon manata yaxın hissəsi birbaşa valyuta formasında ödəniləcək xərclərdir. Bu isə o deməkdir ki, əgər fond öhədliklərinə əməl edərsə o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə milli valyutaya çevrilərsə o zaman 13.8 milyard manata yaxın pulu il ərzində hərraclar vasitəsi ilə almalıdır. Bu isə indiki rəsmi və ya hərrac məzənnəsi ilə 7 milyard 750 milyon dollar satış deməkdir. Nəticədə, fond öz öhdəliklərinə əməl edə bilərsə o zaman 2017-ci ildə hər ay orta hesabla 645 milyon dolları hərraca çıxaracaq. Qeyd edim ki, 2016-cı ildə fondun hərraclarda satdığı valyutanın aylıq orta məbləği 408 milyon dollar olub. Deməli, əgər fond öhdəliklərinə tam əməl edərsə və makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə manata çevrilərsə o zaman aylıq olaraq 2017-ci ildə əvvəlki il ilə müqayisədə 237 milyon dollar daha çox valyuta hərracda satıla bilər. 2016-cı ilin yanvarında pul bazasının 5,786 milyard manatdan ötən ilin noyabrında 7,448 milyon manata yüksəlib. 30 faizə yaxın artan pul bazası özünü eyni zamanda milli valyutanın rəsmi kursunda 15 faizlik azalma ilə müşahidı edilib. Deməli, pul bazasının artması fonunda ötən il manatın məzənnəsində də azalmalar qeydə alınıb. Bu isə o deməkdir ki, indi 1 dollara ilə hətta 2016-cı il illə müqayisədə daha çox manatı dövriyyədən çıxarmaq mümkündür. Eyni zamanda, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən neft şirkətlərinin xərcləmələri, xaricdə və xüsusən də Rusiyada yaşayan həmyerlilərimizin remitensilərini və eləcə də qeyri-neft ixracatının həcmini nəzərə alsaq Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edəcəyi halda bu il valyuta bazarına daha çox dolların daxil olacağı şübhəsizdir. Başqa tərəfdən, dollarlaşma səviyyəsi 90 faizə yaxınlaşıb və bazarda tarazlıq əldə edilərsə bu əks-dollarlaşma prosesinə başlanılarsa o zaman bazarın da dollar təklifi hiss edilən dərəcədə arta bilər. Qeyd edim ki, Neft Fondunun Mərkəzi Banka transferləri indiki məzənnə ilə təxminən 4 milyard dollardan bir az artıqdır. Xatırlayırsınızsa, mən 2015-ci ildə hökumətə təqdim etdiyim təkliflər paketində və eləcə də ötən il ərzində sosial şəbəkələrdəki açıqlamalarımda hökumətə 4 milyard dollar rezervi konvertasiya edərək bazara çıxarmağa təklif edirdim. Bu təklif reallaşdı, amma 2015-ci ildə deyil, 2 sonra. Düşünürəm ki, əslində 2015-ci ilin sonunda həmin 4 milyard dolları konvertasiya edib, güzəştli kredit formasında kiçik və orta sahibkarlara şəffaf şəkildə təqdim etmək və cari tələbi ödədikdən sonra o zaman Rusiya və Qazaxıstan kimi liberal üzən məzənnəyə keçmək məqsədə uyğun olardı. Bununla belə, hətta proses yubansa da belə Neft Fondundan 2017-ci ildə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transfer doğru addımdır. Artıq Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin də dəyişdirilməsinə ehtiyac var. Valyuta bazarında cari tələbi ödəyib çevik siyasətlə əks-dollarlaşma prosesinə başlamaq baş bankın əsas hədəfi olmalıdır. Rəqəmlər və müqayisələr ilə Sizləri çox yormadan gəlinən nəticə belədir: əgər Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edərək makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də daxil olmaqla 7.7 milyard dolları hərraclarda satarsa və neftin dünya bazar qiymətində kəskin azalmalar və eləcə də digər fors-major halları baş verməzsə (məsələn, əmanət portfeli böyük olan bankın və ya bankların bağlanması) o zaman Mərkəzi Bank manatın dollara mövcud məzənnəsini müəyyən kənarlaşmalar ilə qoruyub saxlamağa çalışacaq. Təbii ki, qeyd etdiyimiz faktorlardan hər hansı proqnozlaşdırıldığı kimi olmazsa o zaman yenə də dolların manata nisbətən möhkəmlənməsi qaçılmaz olacaq. Digər tərəfdən, nəzər almaq lazımdır ki, valyuta bazarında Mərkəzi Bankın inzibati müdaxiləsi yenə də qalmaqdadır və bu da bazardakı vəziyyətə əsasən proqnoz verməyi, praktik olaraq, mümkünsüz edir. Bu baxımdan, manatın mövcud məzənnəsinin qorunub saxlamaq Mərkəzi Bankın hədəfi kimi görünsə də hətta ötən il ilə müqayisədə daha çox valyuta təklifi fonunda belə bu heç də asan vəzifə olmayacaq.

2. Liberal üzən məzənnəyə keçiləcəkmi?

Xatırlayırsınzsa, mən hələ ötən ilin əvvələrində 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçidin mümkünlüyünü qeyd edirdim. Bu artıq strateji milli yol xəritəsinə daxil edilib. Bu isə o deməkdir ki, əgər 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçilməsə o zaman yol xəritəsinin əsas fəaliyyətlərindən biri həyata keçirilməyəcək və da digər fəaliyyətlərin reallaşmasına təsir edəcək. Bu baxımdan, xüsusi fors-majorla baş verməzsə liberal üzən məzənnə siyasətinə keçid gözləniləndir. Əslində, valyuta bazarında daha çox dolların çıxarılmasının planlaşdırılması və bunu nəticəsində manatın bazasının məhdudlaşdırılmasına nail olunması liberal məzənnəyə keçidə gətirib çıxara bilər. Liberal məzənnə siyasətinə keçid olmada real sektora "isti pulların” daxil olmasını reallaşdırmaq çətin olduğundan bu fəaliyyətin yol xəritəsində daxil olması anlaşılandır. Əvvəllər də təklif etdiyim kimi, Mərkəzi bank cari tələb ödəməklə, əks-dollarlaşma prosesinə başlamaqla liberal məzənnə siyasətinə keçid edən zaman da manata pisxoloji təzyiqləri minimumlaşdıra bilər. Hər halda, hansı qərarın veriləcəyini proqnozlaşdırmaq asan olmasa da belə liberal məzənnə siyasətinə keçid istisna edilmir".

Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : T.
Teqlər :
ARDNF-nun - 7.5 - milyardlıq - transferi - manata - necə - təsir - edəcək? -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:11-01-2017 12:20 - Oxundu: 308
İqtisadiyyat
29-04-2017 21:49 Azərbaycana idxal həcmi 490 milyon dollar azalıb
29-04-2017 21:36 Sosial mənzillərə qeydiyyat başlayır: QİYMƏTLƏR, ŞƏRTLƏR, TƏLƏBLƏR - VİDEO
29-04-2017 11:53 "Azərbaycandakı bankların fəaliyyətində ciddi nöqsanlar var"
29-04-2017 10:30 Neft və qızıl bahalaşıb
28-04-2017 17:22 Dolların mayın 1-nə olan məzənnəsi açıqlanıb
28-04-2017 09:38 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri - CƏDVƏL
28-04-2017 09:27 2025-ci ilədək Azərbaycanda neft hasilatı PROQNOZLARI
27-04-2017 20:48 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
27-04-2017 13:51 Quba almalarının İrəvana müdaxiləsi - VİDEO
27-04-2017 13:28 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb
27-04-2017 11:27 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
27-04-2017 09:45 Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dolları ötüb, qızıl bahalaşıb
27-04-2017 09:31 AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri
26-04-2017 20:41 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
26-04-2017 10:15 Qızıl ucuzlaşıb, neft bahalaşıb
25-04-2017 17:09 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
25-04-2017 10:50 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
25-04-2017 10:31 "Bazarda stabilliyin qorunması üçün neft hasilatı azaldılmalıdır"
25-04-2017 09:40 Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri
24-04-2017 21:54 Azərbaycan Qazaxıstana Naftalan məlhəmi ixrac edə bilər
24-04-2017 21:38 II Dünya müharibəsi iştirakçılarına 1000 manat birdəfəlik maddi yardım veriləcək
24-04-2017 17:24 Aprelin 25-nə manatın məzənnəsi
24-04-2017 12:26 Azərbaycandakı bahalaşma rəqəmlərdə - CƏDVƏL
24-04-2017 11:35 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
24-04-2017 09:43 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri
22-04-2017 21:54 Azərbaycanda ət ucuzlaşdı - VİDEO
22-04-2017 14:12 Deputat: "Qiymətlər süni olaraq artırılır"
22-04-2017 12:27 "Qara bazar"da dolların qiyməti bahalaşdı
22-04-2017 11:08 Qızıl bahalaşıb, neft ucuzlaşıb
21-04-2017 17:32 Manatın 3 günlük məzənnəsi AÇIQLANDI
21-04-2017 11:47 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
21-04-2017 11:08 Rusiyada ən varlı qadınlar - FOTO
21-04-2017 10:54 Krediti olanlar sosial ev ala biləcəklərmi? - CAVAB
21-04-2017 09:38 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri
21-04-2017 09:37 Bakıda kirayədə qalanlar, QİYMƏTLƏR dəyişdi
21-04-2017 09:23 Qızıl ucuzlaşıb, neft bahalaşıb
20-04-2017 18:11 Mal-qara, televizor, kompüter girov qoyaraq kredit götürmək mümkün olacaq
20-04-2017 15:28 Azərbaycanda bankların sayı 20-dək azalacaq
20-04-2017 15:16 Bağlanan 11 bankın əmanətçilərinə 727,5 mln. manat ödənilib
20-04-2017 14:14 İnflyasiya rekord həddədir
20-04-2017 13:05 Bugünkü hərracda dollar öz dəyərini saxlayıb
20-04-2017 11:57 Valyutadəyişmə məntəqələri niyə açılır? - Səbəb açıqlandı
20-04-2017 11:56 Ən varlı 200 rusiyalı biznesmenin reytinqi açıqlandı - SİYAHI
20-04-2017 10:19 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
20-04-2017 09:27 Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri
19-04-2017 21:12 Gənclər Fonduna 3 milyon manat ayrılıb
19-04-2017 20:23 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
19-04-2017 15:44 Xarici meyvə və tərəvəz "yerli" idxalın statistikasını doldurub
19-04-2017 11:46 Azərbaycanda bu şəxslər "exchange" aça biləcəklər
19-04-2017 10:33 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
19-04-2017 09:35 Neft və qızıl ucuzlaşıb
19-04-2017 09:25 Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri - CƏDVƏL
18-04-2017 20:35 Mənzillərin kirayə haqqı bahalaşıb
18-04-2017 11:44 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
18-04-2017 09:53 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri CƏDVƏL
18-04-2017 09:35 Neft cuzi bahalaşıb, qızıl ucuzlaşıb
17-04-2017 13:28 Prezident: "İqtisadiyyatımızı ancaq islahatlar hesabına inkişaf etdirəcəyik"
17-04-2017 11:12 Nazirlik: "İş yerinə dair arayış" xidmətinə müraciətlərin sayı 47% artıb
17-04-2017 10:38 "Fitch" Azərbaycan büdcə kəsirindən yazıb
17-04-2017 09:34 Manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az