Tarix:11-01-2017 12:20
ARDNF-nun 7.5 milyardlıq transferi manata necə təsir edəcək?
Şərh yaz

Tanınmış iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov manatın məzənnəsi ilə bağlı vəziyyətə aydınlıq gətirib.

FaktXəbər-in məlumatına görə O, mövzu ilə bağlı bunları deyib:

"Manatın məzənnəsi yenə də gündəmdədir. Dünənki hərracda manatın dollara nisbətən məzənnəsi dəyişmədikdən sonra gün ərzində sosial şəbəkə vasitəsi ilə mənə 100-dən artıq mesaj gəlib. Həmin müraciətləri ümumilləşdirərək ən çox soruşulan aşağıdakı iki məsələyə aydınlıq gətirmək istərdim.

1. Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transferi manatı məzənnəsinə necə təsir göstərəcək?

Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il üçün xərcləmələri 14 milyard 483 milyon manat təsdiq edilib. Bunun təxminən 700 milyon manata yaxın hissəsi birbaşa valyuta formasında ödəniləcək xərclərdir. Bu isə o deməkdir ki, əgər fond öhədliklərinə əməl edərsə o cümlədən makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə milli valyutaya çevrilərsə o zaman 13.8 milyard manata yaxın pulu il ərzində hərraclar vasitəsi ilə almalıdır. Bu isə indiki rəsmi və ya hərrac məzənnəsi ilə 7 milyard 750 milyon dollar satış deməkdir. Nəticədə, fond öz öhdəliklərinə əməl edə bilərsə o zaman 2017-ci ildə hər ay orta hesabla 645 milyon dolları hərraca çıxaracaq. Qeyd edim ki, 2016-cı ildə fondun hərraclarda satdığı valyutanın aylıq orta məbləği 408 milyon dollar olub. Deməli, əgər fond öhdəliklərinə tam əməl edərsə və makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də hərraclar vasitəsi ilə manata çevrilərsə o zaman aylıq olaraq 2017-ci ildə əvvəlki il ilə müqayisədə 237 milyon dollar daha çox valyuta hərracda satıla bilər. 2016-cı ilin yanvarında pul bazasının 5,786 milyard manatdan ötən ilin noyabrında 7,448 milyon manata yüksəlib. 30 faizə yaxın artan pul bazası özünü eyni zamanda milli valyutanın rəsmi kursunda 15 faizlik azalma ilə müşahidı edilib. Deməli, pul bazasının artması fonunda ötən il manatın məzənnəsində də azalmalar qeydə alınıb. Bu isə o deməkdir ki, indi 1 dollara ilə hətta 2016-cı il illə müqayisədə daha çox manatı dövriyyədən çıxarmaq mümkündür. Eyni zamanda, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən neft şirkətlərinin xərcləmələri, xaricdə və xüsusən də Rusiyada yaşayan həmyerlilərimizin remitensilərini və eləcə də qeyri-neft ixracatının həcmini nəzərə alsaq Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edəcəyi halda bu il valyuta bazarına daha çox dolların daxil olacağı şübhəsizdir. Başqa tərəfdən, dollarlaşma səviyyəsi 90 faizə yaxınlaşıb və bazarda tarazlıq əldə edilərsə bu əks-dollarlaşma prosesinə başlanılarsa o zaman bazarın da dollar təklifi hiss edilən dərəcədə arta bilər. Qeyd edim ki, Neft Fondunun Mərkəzi Banka transferləri indiki məzənnə ilə təxminən 4 milyard dollardan bir az artıqdır. Xatırlayırsınızsa, mən 2015-ci ildə hökumətə təqdim etdiyim təkliflər paketində və eləcə də ötən il ərzində sosial şəbəkələrdəki açıqlamalarımda hökumətə 4 milyard dollar rezervi konvertasiya edərək bazara çıxarmağa təklif edirdim. Bu təklif reallaşdı, amma 2015-ci ildə deyil, 2 sonra. Düşünürəm ki, əslində 2015-ci ilin sonunda həmin 4 milyard dolları konvertasiya edib, güzəştli kredit formasında kiçik və orta sahibkarlara şəffaf şəkildə təqdim etmək və cari tələbi ödədikdən sonra o zaman Rusiya və Qazaxıstan kimi liberal üzən məzənnəyə keçmək məqsədə uyğun olardı. Bununla belə, hətta proses yubansa da belə Neft Fondundan 2017-ci ildə Mərkəzi Banka 7.5 milyard manatlıq transfer doğru addımdır. Artıq Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin də dəyişdirilməsinə ehtiyac var. Valyuta bazarında cari tələbi ödəyib çevik siyasətlə əks-dollarlaşma prosesinə başlamaq baş bankın əsas hədəfi olmalıdır. Rəqəmlər və müqayisələr ilə Sizləri çox yormadan gəlinən nəticə belədir: əgər Neft Fondunun öhdəliklərinə tam əməl edərək makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi məqsədilə Mərkəzi Banka olan transfer də daxil olmaqla 7.7 milyard dolları hərraclarda satarsa və neftin dünya bazar qiymətində kəskin azalmalar və eləcə də digər fors-major halları baş verməzsə (məsələn, əmanət portfeli böyük olan bankın və ya bankların bağlanması) o zaman Mərkəzi Bank manatın dollara mövcud məzənnəsini müəyyən kənarlaşmalar ilə qoruyub saxlamağa çalışacaq. Təbii ki, qeyd etdiyimiz faktorlardan hər hansı proqnozlaşdırıldığı kimi olmazsa o zaman yenə də dolların manata nisbətən möhkəmlənməsi qaçılmaz olacaq. Digər tərəfdən, nəzər almaq lazımdır ki, valyuta bazarında Mərkəzi Bankın inzibati müdaxiləsi yenə də qalmaqdadır və bu da bazardakı vəziyyətə əsasən proqnoz verməyi, praktik olaraq, mümkünsüz edir. Bu baxımdan, manatın mövcud məzənnəsinin qorunub saxlamaq Mərkəzi Bankın hədəfi kimi görünsə də hətta ötən il ilə müqayisədə daha çox valyuta təklifi fonunda belə bu heç də asan vəzifə olmayacaq.

2. Liberal üzən məzənnəyə keçiləcəkmi?

Xatırlayırsınzsa, mən hələ ötən ilin əvvələrində 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçidin mümkünlüyünü qeyd edirdim. Bu artıq strateji milli yol xəritəsinə daxil edilib. Bu isə o deməkdir ki, əgər 2017-ci ildə liberal üzən məzənnəyə keçilməsə o zaman yol xəritəsinin əsas fəaliyyətlərindən biri həyata keçirilməyəcək və da digər fəaliyyətlərin reallaşmasına təsir edəcək. Bu baxımdan, xüsusi fors-majorla baş verməzsə liberal üzən məzənnə siyasətinə keçid gözləniləndir. Əslində, valyuta bazarında daha çox dolların çıxarılmasının planlaşdırılması və bunu nəticəsində manatın bazasının məhdudlaşdırılmasına nail olunması liberal məzənnəyə keçidə gətirib çıxara bilər. Liberal məzənnə siyasətinə keçid olmada real sektora "isti pulların” daxil olmasını reallaşdırmaq çətin olduğundan bu fəaliyyətin yol xəritəsində daxil olması anlaşılandır. Əvvəllər də təklif etdiyim kimi, Mərkəzi bank cari tələb ödəməklə, əks-dollarlaşma prosesinə başlamaqla liberal məzənnə siyasətinə keçid edən zaman da manata pisxoloji təzyiqləri minimumlaşdıra bilər. Hər halda, hansı qərarın veriləcəyini proqnozlaşdırmaq asan olmasa da belə liberal məzənnə siyasətinə keçid istisna edilmir".

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : T.
Teqlər :
ARDNF-nun - 7.5 - milyardlıq - transferi - manata - necə - təsir - edəcək? -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:11-01-2017 12:20 - Oxundu: 196
İqtisadiyyat
24-02-2017 10:21 Rüfət Aslanlı: "Problemli kreditlərin həcmi azalmaqdadır"
24-02-2017 09:54 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri
24-02-2017 09:43 Neft bahalaşıb, qızıl ucuzlaşıb
24-02-2017 09:39 Azərbaycanda dolların məzənnəsi ilə bağlı beynəlxalq proqnoz
23-02-2017 21:51 Azərbaycanda elektron ticarət dövriyyəsi 2,4 dəfə artıb
23-02-2017 20:47 Xarici ticarət əməliyyatlarının genişləndirilməsi ilə bağlı fərman imzalanıb
23-02-2017 20:22 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
23-02-2017 14:27 Paytaxtın mərkəzinə doğru yenidənqurma işləri aparılır – FOTO - VİDEO
23-02-2017 12:57 Azərbaycana mazut idxalı gömrük rüsumundan azad edilir
23-02-2017 12:45 Dollar AZN qarşısında bahalaşdı
23-02-2017 11:19 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər
23-02-2017 09:52 Neft və qızılın qiyməti bahalaşıb
23-02-2017 09:34 AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri
23-02-2017 09:21 Dolların sahibi məzənnəni yenidən qaldıracaq - RƏSMİ
22-02-2017 21:31 Kredit borcu tam ödənilib, bank isə müştərilərdən əlavə pul tələb edir - VİDEO
22-02-2017 20:08 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
22-02-2017 12:59 Vergi borcu olanlara sevindirici xəbər: Borclarınız...
22-02-2017 10:38 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
22-02-2017 10:27 Qızıl ucuzlaşdı - 3 dollar
21-02-2017 20:21 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb
21-02-2017 19:48 2017-ci ilin iqtisadi proqnozları - VİDEO
21-02-2017 15:25 "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlarından hasil olunan neftin miqdarı açıqlandı
21-02-2017 13:09 Azərbaycanda dollar yenidən bahalaşmağa başlayıb
21-02-2017 09:41 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri AÇIQLANDI
21-02-2017 10:35 Neft bahalaşıb, qızıl ucuzlaşıb
20-02-2017 20:13 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
20-02-2017 16:04 Fermerlər üçün unikal imkan - Mini süd fabriki
20-02-2017 15:25 Büdcə gəlirləri azalıb...
20-02-2017 11:58 Bakıda 10 min manata gəmi satılır
20-02-2017 10:36 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
20-02-2017 09:45 Özəl sektorda işləyənlərin sayı azalıb
20-02-2017 09:40 Neft qismən bahalaşıb
20-02-2017 09:08 Dollar və manatın bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18-02-2017 13:41 Kreditin faiz dərəcəsi aşağı düşüb - Mərkəzi Bank
18-02-2017 13:05 Vətəndaşların ən çox etimad göstərdiyi iqtisadçı...
18-02-2017 12:02 Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
18-02-2017 11:25 Zaur Qəhrəmanov: "Türkiyədəki layihələrə 11 mlrd. dollar xərclənib"
18-02-2017 11:18 Azərbaycanda ötən ay 105 kq qızıl hasil olunub
17-02-2017 12:48 Sərbəst güləş yığmamız Dünya Kubokunda finala yüksələ bilməyib
17-02-2017 11:00 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
17-02-2017 09:55 Azərbaycanda yeni bank yaradılacaq - 100 faizli İran kapitalı ilə
16-02-2017 20:16 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
16-02-2017 14:11 Dollar BAHALAŞDI, manat UCUZLAŞDI
16-02-2017 12:15 Mağazalarda qiymətlər niyə ucuzlaşmır? - "Azərsun" açıqladı
16-02-2017 09:51 AMB: Strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 4,1 dəfə üstələyib
16-02-2017 09:15 Neft ucuzlaşıb
16-02-2017 09:12 Dollar və manat bu gün neçəyə satılır? - RƏSMİ MƏZƏNNƏ
15-02-2017 20:18 Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ
15-02-2017 12:10 "Fairmont Baku" və "Hilton Baku" özəlləşdirilib
15-02-2017 11:19 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
15-02-2017 09:57 AZN məzənnələri açıqlandı
15-02-2017 09:31 Azərbaycanın pomidor ixracatçıları "qırmızı xətti" keçdi
15-02-2017 09:31 Neft ucuzlaşır, qızılın qiymətində cüzi artım var
14-02-2017 20:49 Dolların rəsmi məzənnəsi 1,73 manatdan aşağı düşüb
14-02-2017 13:40 Taarif Şurası: Manatın məzənnəsi iki il əvvəlki səviyyədə olsaydı...
14-02-2017 13:23 Deputat: "İşbazları və monopolistləri ifşa etmək lazımdır"
14-02-2017 13:09 Azərbaycanda dollar yenə ucuzlaşdı
14-02-2017 11:14 Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
14-02-2017 09:31 Mərkəzi Bankın valyuta məzənnələri açıqlandı
14-02-2017 09:27 "Bakı-Tbilisi-Qars'"ın açılışı yaya qaldı

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

"Mən Qarabağı ermənilərdən təmizləyəcəkdim, qoymadılar"
24-02-2017 10:04
Banklar dolların yeni alış-satış qiymətlərini elan etdilər - SİYAHI
24-02-2017 10:25
Avtomobil ustası özünü maşına bağlayıb yol polisinə etiraz etdi - FOTO
24-02-2017 11:31
Ukraynada oğurlanan deputatın başında torba ilə FOTOLARI paylaşıldı
24-02-2017 10:00
Avropa Parlamentinin deputatından Qarabağ barədə həyasız açıqlama
24-02-2017 10:06
Düşmənin növbəti təxribatının qarşısı alınıb - VİDEO
24-02-2017 11:04
Hindistanda 17 yaşlı yeniyetmə öz dəfnində "dirildi"
24-02-2017 13:57
Hollandiya hava limanında təyyarənin qanadı yerə çırpıldı - VİDEO
24-02-2017 11:14
Masallıda Sərdar Hacıhəsənlinin həbsinə etiraz etdilər - FOTO-VİDEO
24-02-2017 15:18
Azərbaycanda "VAZ-21011"ə "Qazel" yükü vurdular - VİDEO
24-02-2017 11:09
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az