Tarix:21-11-2016 11:22
Uşaqlarda gizli TƏHLÜKƏ: “Bu əlamətlərə fikir vermək lazımdır”
Şərh yaz
Uşaqlarda tiroid xəstəlikləri və onların əqli fiziki inkişafa təsirləri ilə bağlı Azərbaycan Tibb Universitetinin II uşaq xəstəlikləri kafedrasının həkimi Günay Cəbrayılova söhbət açır. FaktXəbər həmin müsahibəni təqdim edir.
 
- Günay xanım,  tiroid vəzi nədir?
- Tiroid vəzi (qalxanabənzər vəzi) boynun ön-aşağı hissəsində yerləşən daxili sekresiya vəzlərindəndir. Əsas funksiyası tiroid hormonları əmələ gətirməkdir. Tiroid hormonları orqanizmimiz üçün ən vacib funksiyaları yerinə yetirən və hüceyrələrdə  (beyində, əzələlərdə) metabolizmi sürətləndirən və tənzimləyən hormonlardandır. Vəzin normadan az fəaliyyət göstərməsi hipotireoz, normadan çox fəaliyyət göstərməsi isə hipertireoz adlanır. Cəmiyyətdə hipotireoz daha tez-tez rast gəlinməkdədir. Qalxanabənzər vəzi patologiyaları doğumdan ehtibarən hər yaşda ortaya çıxa bilir. Ən çox yod çatışmazlığının və qohum evliliyinin geniş yayılması səbəbi ilə hipotireoz və endemik urun yayılma tezliyi olduqca yüksəkdir. (1/3000 - 1/4000 ).
 

- Yeni doğulmuşlarda tiroid xəstəliklərinə rast gəlinirmi?
- Bəli. Xüsusilə də, yenidoğulmuşlarda anadangəlmə hipotireoz yəni, tiroid hormonunun çatışmazlığı körpənin beyninin inkişafına mənfi istiqamətdə təsir edəcəyi üçün erkən diaqnozun qoyulması və müalicəsi həyati əhəmiyyətə malikdir.
Bu səbəblə bir çox ölkələrdə bütün yeni doğulmuşlara hipotireozun olub-olmamasını istisna etmək məqsədilə  skrininq testi tətbiq olunur. Bu proqram vasitəsilə xəstəlik şübhəsi olan körpələr daha dəqiq diaqnozs qoymaq və müalicə etmək üçün Uşaq Endokrinoloqlarına istiqamətləndirilir. Skininq testi olunmayan körpələrdə bu xəstəlik nəzərdən qaça bilməklə birlikdə, həm də əqli geriliyin inkişafına da səbəb ola bilər.
 
- Anadangəlmə hipotireozun səbəbləri nələrdir?
- Anadangəlmə hipotireozlu körpələrin bir qismində tiroid vəzi ana bətnindəykən heç inkişaf etməmiş və ya normal ölçüsündən kiçik qalmış ola bilir. Bunun xaricində anada yod çatışmazlığı, anadakı haşimoto xəstəliyi səbəbiylə körpəyə keçə bilən anticisimlər kimi səbəblərlə də hipotireoza rast gəlinə bilinir.
 
- Anadangəlmə hipotireoz nə üçün əqli geriliyə yol açır?
- Uşaqlarda beynin inkişafı üçün ilk üç il, xüsusilə də ilk 6 ay çox əhəmiyyətlidir. Bu dövrdə beyindəki sinir hüceyrələrinin sağlam inkişafı üçün tiroid hormonlarının kafi səviyyədə olması şərtdir. Əgər uşaqda hipotireoz varsa, beyin hüceyrələrinin inkişafı pozular və dönməz əqli gerilik ortaya çıxar. Bu xəstələr sonradan müalicəyə cəlb edilsə də, əqli gerilik aradan qalxmayacaq.
 
- Hipotireozlu uşaqlarda əqli geriliyin meydana gəlməsinin qarşısı alına bilərmi? 
- Əlbəttə. Hipotireozun müalicəsi çox sadə və ucuzdur. Əgər hipotireoz diaqnozu uşaq anadan olduğu ilk həftələr ərzində qoyulub, dərhal müalicəsinə başlanarsa, belə uşaqların zəka səviyyəsi normal olacaqdır. Ancaq diaqnoz və müalicədəki hər 1 aylıq gecikmə xəstə uşaqlarda problemlərə yol açar.
 
- Yenidoğulanlarda tiroid xəstəliyi hansı əlamətlərlə özünü göstərir?
- Ən əhəmiyyətli əlaməti uzun müddət davam edən sarılıqdır. Yenidoğulmuşlarda müşahidə edilən və bir həftədən sonra azalan fizioloji sarılıq bu körpələrdə uzun müddət davam edir. Ayrıca körpədə əmmədə çətinlik, kobud səslə ağlama, bədən istiliyini qoruya bilməmə, gücsüzlük, qəbizlik kimi əlamətlər ortaya çıxır.
Yenidoğulmuş dövründən sonra uşaqlıq çağında ortaya çıxan hipotireoz isə inkişaf geriliyi, çəki artmasına  meyl, qəbizlik, dəri quruluğu, halsızlıq, həddindən artıq yuxululuq, zehni yavaşlama, üşütmə kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər.
Müalicəyə başladıqdan sonra bu əlamətlər sürətlə aradan qalxar. Müalicəsinə erkən başlanan xəstələrdə isə zəka tamamilə normal olaraq inkişaf edir.
 
- Xəstəliyin müalicəsi necədir?
- Bədənin başqa nahiyyələrinin istehsal edə bilmədiyi  tiroid hormonu dərman vasitəsi şəklində təyin edilir. Ölkəmizdə tez-tez rast gəlinən “tranzitor və ya keçici hipotireoz” həkim nəzarəti altında dərman müalicəsi azaldılaraq kəsilə bilər. Ancaq qalıcı hipotireozdursa müalicə ömür boyu davam etdirilməldir. Bununla da vaxtında müalicəsi başlayan uşaqlarda eutireoz vəziyyətə gətirilir və onlar öz yaşıdlarından heç də geri qalmırlar.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Hipotireozl - Günay_Cəbrayılov - pediator -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:21-11-2016 11:22 - Oxundu: 1216
Münasibət
20-02-2017 12:56 "Semaşko"da bütün tibbi xidmətlər pulsuzdur
20-02-2017 11:00 "Mənim işim-gücüm qurtarıb ki, bunu əzbərləyim?"
20-02-2017 09:11 Zəlzələdən ziyan çəkənləri aldadıb pullarını da alıblar
18-02-2017 12:28 "Yaxşı olardı nazir həmin rəqəmləri əvvəl yerli ictimaiyyətə açıqlayaydı"
18-02-2017 10:44 Tanınmış politoloq niyə məhz Bakının seçilməsini şərh etdi
17-02-2017 11:47 Əfvlə bağlı yeni xəbər: Müraciətlərə müsbət rəy verilib
17-02-2017 10:46 "Sekuta getsəydi, atalar demişkən, üzüyünün qaşı düşməyəcəkdi"
17-02-2017 10:28 Baş Nazir son hesabata hazırlaşır, Nazirlər Kabineti buraxıla bilər
16-02-2017 15:05 “Uşaqların avtomobildə daşınması qaydaları ilə bağlı qanunda boşluq var” - Ekspert
16-02-2017 12:44 Uşağın kompüterin qarşısında sakit oturması müsbət hal deyil
16-02-2017 11:48 Dollar bahalaşanda dərman da bahalaşacaq - RƏSMİ
16-02-2017 09:57 Sürücülər üçün yeni qaydaların faydası nədir?
16-02-2017 09:42 Arif Əsgərov üçün həbs təhlükəsi - 48 milyonluq yeyinti
14-02-2017 10:42 Bank rəhbəri: Xarici valyutaya bağlıyıq
13-02-2017 22:28 Daha hansı nazirliklər ləğv oluna bilər? - TƏKLİF
13-02-2017 10:53 "Kliniki Tibbi Mərkəzdə struktur dəyişikliyi olacaq"
13-02-2017 10:46 Gürcüstana keçən taksilərə xüsusi nəzarət olacaq
13-02-2017 09:23 QHT-lərə yeni qaydalar gəlir
11-02-2017 11:03 İnşaat sektorunda şərtlər yüngülləşdirilir
09-02-2017 11:33 "Fatimeyi Zəhra" məscidi ilə bağlı məsələ məscidin xeyrinə həll olunub"
09-02-2017 11:05 Bədbəxt hadisə və yaxud da peşə xəstəliyi baş verirsə nə etməli?
09-02-2017 09:48 Hökumət kompensasiyaları niyə ödəmir?
08-02-2017 14:09 Ötən il ARDNF-nin büdcəsində 500 mln. dollarlıq profisit yaranıb
08-02-2017 11:36 Mədən Sənayesində Şəffaflığın Artırılması Şurasında nə baş verir?
07-02-2017 15:31 Manatın bu qədər ucuzlaşması sahibkarlar üçün problem yaradacaq
07-02-2017 15:00 YAP-çı deputatdan Jirinovskiyə cavab: Bu, Rusiyanın mövqeyi deyil
07-02-2017 13:00 Dollara tələbi necə dəyişək?
07-02-2017 11:59 "İntihar kabusu": Doğmalıq, qohumluq kimi dəyərlər itməyə doğru gedir
07-02-2017 09:32 Ekspert ölkəmizi təhdid edən terrorçulardan danışdı...
07-02-2017 09:13 İslam Oyunlarına gələ bilməyəni gətirməyə Bakı pul verir?
06-02-2017 14:15 Bir fotoyla məşhurlaşan müəllim - "Mənə şər atırlar"
06-02-2017 10:03 Trampın imzaladığı qadağaların Azərbaycan vətəndaşlarına...
06-02-2017 09:39 "Heç vaxt indiki kimi bahalaşma olmamışdı" - Dərman alıcıları
04-02-2017 11:23 Rusiya Gürcüstanın seçiminə hansı reaksiyanı verəcək?
04-02-2017 10:27 Dollar ucuzlaşır – müvəqqəti, yoxsa...
03-02-2017 14:24 "Fatimeyi Zəhra" məscidi barədə vəkil və komitə nümayəndəsi danışdı
03-02-2017 14:17 YAP-çı deputat: "Molla deyir ki..."
03-02-2017 10:31 "Müxalifət partiyaları hesabat versin" tələbinə əks düşərgədən cavab...
03-02-2017 10:15 Xarici ölkələrdən gələn zənglərin səbəbi nə ola bilər?..
03-02-2017 09:43 11 ildir qəbul olunmayan Rəqabət Məcəlləsi - SƏBƏB
02-02-2017 13:15 Rəis müavini: “Bələdiyyələr torpaqları “su qiyməti”nə satırlar”
02-02-2017 09:53 Böyük sərvətə sahib məmurlar pullarını ölkədən çıxarırlar - Ekspert
31-01-2017 10:44 Məcburi köçkün yataqxanalarında sayğaclar quraşdırılmağa başlandı
28-01-2017 11:13 Məcburi köçkünlərin sayğac üsyanına iki fərqli münasibət
28-01-2017 11:02 Dollar manatın “nəfəsini kəsir”-Elman Rüstəmov bankirləri topladı
27-01-2017 13:11 "İqtisadi cəhətdən fəal olan 3 mln. nəfər hardadır?"
27-01-2017 09:51 Süni qidanı həkim təyin etməlidir - Pediatr
26-01-2017 10:54 İntihara ən çox meyilli üç peşə sahibi
26-01-2017 10:01 Elmar Məmmədyarovun kritik Moskva səfərinin pərdəarxası
24-01-2017 10:57 İqtisadçılar minimum əmək haqqı barədə danışdılar: Artım cüzidir, lakin...
24-01-2017 10:14 Amerikadakı həbslərə azərbaycanlı hüquq müdafiəçilərinin münasibəti
23-01-2017 11:08 "Vətəndaşlarımız öz pullarını evlərdə və seyflərdə saxlayırlar"
23-01-2017 10:00 Dünyada yeni düzən formalaşır - Politoloq Eldar Namazov
19-01-2017 09:45 İmtahan həyəcanı insanı öldürə bilərmi... - Tibb eksperti danışır
18-01-2017 11:27 Vaqif Əsədov: Təcili yardım maşınlarına kameralar quraşdırılarsa...
18-01-2017 10:39 Yarım ayda 19 intihar-psixoloqlar üç səbəb göstərir
17-01-2017 13:49 Azərbaycanda kağız reseptlər dövrünə son - TƏFƏRRÜATLAR
17-01-2017 10:40 Türk brendlərinin Bakıda 3 dəfə baha satılmasının səbəbi...
17-01-2017 10:06 "Korrupsiyalaşmış məmurların yeni kadrlarla əvəz edilməsi..."
17-01-2017 09:46 Parlamentdə real müxalifət yoxdur - Elxan Şahinoğlu

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az