Tarix:21-11-2016 11:22
Uşaqlarda gizli TƏHLÜKƏ: “Bu əlamətlərə fikir vermək lazımdır”
Şərh yaz
Uşaqlarda tiroid xəstəlikləri və onların əqli fiziki inkişafa təsirləri ilə bağlı Azərbaycan Tibb Universitetinin II uşaq xəstəlikləri kafedrasının həkimi Günay Cəbrayılova söhbət açır. FaktXəbər həmin müsahibəni təqdim edir.
 
- Günay xanım,  tiroid vəzi nədir?
- Tiroid vəzi (qalxanabənzər vəzi) boynun ön-aşağı hissəsində yerləşən daxili sekresiya vəzlərindəndir. Əsas funksiyası tiroid hormonları əmələ gətirməkdir. Tiroid hormonları orqanizmimiz üçün ən vacib funksiyaları yerinə yetirən və hüceyrələrdə  (beyində, əzələlərdə) metabolizmi sürətləndirən və tənzimləyən hormonlardandır. Vəzin normadan az fəaliyyət göstərməsi hipotireoz, normadan çox fəaliyyət göstərməsi isə hipertireoz adlanır. Cəmiyyətdə hipotireoz daha tez-tez rast gəlinməkdədir. Qalxanabənzər vəzi patologiyaları doğumdan ehtibarən hər yaşda ortaya çıxa bilir. Ən çox yod çatışmazlığının və qohum evliliyinin geniş yayılması səbəbi ilə hipotireoz və endemik urun yayılma tezliyi olduqca yüksəkdir. (1/3000 - 1/4000 ).
 

- Yeni doğulmuşlarda tiroid xəstəliklərinə rast gəlinirmi?
- Bəli. Xüsusilə də, yenidoğulmuşlarda anadangəlmə hipotireoz yəni, tiroid hormonunun çatışmazlığı körpənin beyninin inkişafına mənfi istiqamətdə təsir edəcəyi üçün erkən diaqnozun qoyulması və müalicəsi həyati əhəmiyyətə malikdir.
Bu səbəblə bir çox ölkələrdə bütün yeni doğulmuşlara hipotireozun olub-olmamasını istisna etmək məqsədilə  skrininq testi tətbiq olunur. Bu proqram vasitəsilə xəstəlik şübhəsi olan körpələr daha dəqiq diaqnozs qoymaq və müalicə etmək üçün Uşaq Endokrinoloqlarına istiqamətləndirilir. Skininq testi olunmayan körpələrdə bu xəstəlik nəzərdən qaça bilməklə birlikdə, həm də əqli geriliyin inkişafına da səbəb ola bilər.
 
- Anadangəlmə hipotireozun səbəbləri nələrdir?
- Anadangəlmə hipotireozlu körpələrin bir qismində tiroid vəzi ana bətnindəykən heç inkişaf etməmiş və ya normal ölçüsündən kiçik qalmış ola bilir. Bunun xaricində anada yod çatışmazlığı, anadakı haşimoto xəstəliyi səbəbiylə körpəyə keçə bilən anticisimlər kimi səbəblərlə də hipotireoza rast gəlinə bilinir.
 
- Anadangəlmə hipotireoz nə üçün əqli geriliyə yol açır?
- Uşaqlarda beynin inkişafı üçün ilk üç il, xüsusilə də ilk 6 ay çox əhəmiyyətlidir. Bu dövrdə beyindəki sinir hüceyrələrinin sağlam inkişafı üçün tiroid hormonlarının kafi səviyyədə olması şərtdir. Əgər uşaqda hipotireoz varsa, beyin hüceyrələrinin inkişafı pozular və dönməz əqli gerilik ortaya çıxar. Bu xəstələr sonradan müalicəyə cəlb edilsə də, əqli gerilik aradan qalxmayacaq.
 
- Hipotireozlu uşaqlarda əqli geriliyin meydana gəlməsinin qarşısı alına bilərmi? 
- Əlbəttə. Hipotireozun müalicəsi çox sadə və ucuzdur. Əgər hipotireoz diaqnozu uşaq anadan olduğu ilk həftələr ərzində qoyulub, dərhal müalicəsinə başlanarsa, belə uşaqların zəka səviyyəsi normal olacaqdır. Ancaq diaqnoz və müalicədəki hər 1 aylıq gecikmə xəstə uşaqlarda problemlərə yol açar.
 
- Yenidoğulanlarda tiroid xəstəliyi hansı əlamətlərlə özünü göstərir?
- Ən əhəmiyyətli əlaməti uzun müddət davam edən sarılıqdır. Yenidoğulmuşlarda müşahidə edilən və bir həftədən sonra azalan fizioloji sarılıq bu körpələrdə uzun müddət davam edir. Ayrıca körpədə əmmədə çətinlik, kobud səslə ağlama, bədən istiliyini qoruya bilməmə, gücsüzlük, qəbizlik kimi əlamətlər ortaya çıxır.
Yenidoğulmuş dövründən sonra uşaqlıq çağında ortaya çıxan hipotireoz isə inkişaf geriliyi, çəki artmasına  meyl, qəbizlik, dəri quruluğu, halsızlıq, həddindən artıq yuxululuq, zehni yavaşlama, üşütmə kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər.
Müalicəyə başladıqdan sonra bu əlamətlər sürətlə aradan qalxar. Müalicəsinə erkən başlanan xəstələrdə isə zəka tamamilə normal olaraq inkişaf edir.
 
- Xəstəliyin müalicəsi necədir?
- Bədənin başqa nahiyyələrinin istehsal edə bilmədiyi  tiroid hormonu dərman vasitəsi şəklində təyin edilir. Ölkəmizdə tez-tez rast gəlinən “tranzitor və ya keçici hipotireoz” həkim nəzarəti altında dərman müalicəsi azaldılaraq kəsilə bilər. Ancaq qalıcı hipotireozdursa müalicə ömür boyu davam etdirilməldir. Bununla da vaxtında müalicəsi başlayan uşaqlarda eutireoz vəziyyətə gətirilir və onlar öz yaşıdlarından heç də geri qalmırlar.
Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Hipotireozl - Günay_Cəbrayılov - pediator -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:21-11-2016 11:22 - Oxundu: 1399
Münasibət
22-04-2017 15:11 Yollardakı sarı zolaqlarda hərəkətin qadağan olunacağı vaxt açıqlanıb
20-04-2017 18:18 Mübariz Qurbanlı: “Yeni məscid tikilsə adı “Hacı Cavad” olacaq”
20-04-2017 09:22 Taksilərə vahid tarif kimə sərfəlidir?
19-04-2017 16:15 "Azərbaycanda icra başçıları ən mədəniyyətsiz zümrəyə çevrilib"
19-04-2017 09:45 "NAZ-lifan"da istehsal dayandı
18-04-2017 14:23 Hüquq müdafiəçisi ilə rəsmi şəxsin qaz mübahisəsi: "Bu absurd fikirdir"
18-04-2017 12:19 "Elə bilirsiz ki, Avropa ölkələrində..." - Əli Hüseynli
17-04-2017 15:12 "Hacı Cavad məscidi ilə bağlı müxtəlif təkliflər var"
14-04-2017 14:05 "İşıq, qaz pulunu artırmaqla büdcəyə pul qazandıra bilməyəcəyik"
13-04-2017 11:05 Şəhid ailələri, Milli Qəhrəmanların övladları... - Sosial mənzil şansı...
12-04-2017 14:11 Dini Komitə və Mədəniyyət Nazirliyi məscidlərin sökülməsinə aydınlıq gətirib
12-04-2017 11:35 Millət vəkili dolların ucuzlaşmasından danışdı
08-04-2017 12:09 Əli Əhmədov: "Bəzi sahibkarlar vicdan hisslərini itiriblər"
07-04-2017 17:50 Dini kəsim Milli Şuranın sabahkı aksiyasına münasibət bildirdi
06-04-2017 11:07 "Məmurlarımızın xaricdə müalicə almaq istəyi..."
05-04-2017 17:13 Yol polisi "saxla" əmrinə tabe olmayan sürücüyə qarşı silah istifadə edə bilərmi? – RƏSMİ CAVAB
05-04-2017 14:18 Kardioloq: “Yeniyetmələr üçün enerji içkiləri böyük təhlükə mənbəyidir”
05-04-2017 10:36 "Məzənnə sabitliyinin uzunmüddətli və dayanıqlı olacağını düşünmürəm
04-04-2017 11:05 "2017-ci ildə mənzil bazarında qiymət artımı gözlənilmir"
31-03-2017 14:40 Mirvari Qəhrəmanlı: “Ancaq köməkçi işlərdə, açıq havada işləyənlər təxliyə olunub”
29-03-2017 14:22 Eldar Namazov AXC liderlərinin KQB ilə əməkdaşlıq etdiyini bildirib
29-03-2017 10:19 Rusiyadakı mitinqlərdən həvəslənib aksiyalar təşkil etmək...
28-03-2017 10:36 Bayram bitsə də, bazarlarda bahalaşma bitmək bilmir
27-03-2017 17:02 Azərbaycanda elmi jurnalistika niyə yoxdur?
27-03-2017 15:54 Dollar yenidən qalxacaq - Millət Vəkili
27-03-2017 14:13 "Düşməni öyrənmək, atdıqları addımların məntiqini hesablamaq lazımdır"
24-03-2017 11:26 Nazir: “Azərbaycanlı tələbələr mütləq gürcü dilini bilməlidir”
22-03-2017 09:26 "Nə vaxtsa görmüsünüzmü ki, cənab prezident əfv sərəncamı versin..."
21-03-2017 14:18 İqtisadçı ekspert Novruz bayramı ərəfəsində qiymətlərin qalxmasını...
16-03-2017 14:21 Marketlərə gedib qiymətlərlə maraqlanmışam - Əli Əhmədov
14-03-2017 09:45 "Azərbaycana kreditlərin verilməsi tamamilə dayandırıla bilər"
13-03-2017 14:59 Deputat pensiyalarla bağlı dəyişiklikləri şərh edib
13-03-2017 09:28 Mənim pensiyam neçə manat olacaq?
11-03-2017 11:07 Əfv siyahısında 20 tanınmış məhbusun adı var
09-03-2017 14:36 Nəqliyat eksperti sürücüləri günahlandırdı: Onların insanlıq...
07-03-2017 15:20 "Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin özəlləşməsinin vaxtı çatıb"
06-03-2017 14:43 "Narkotikdən gələn gəliri əldən vermək istəmirlər" - Millət vəkili
06-03-2017 14:19 "Neqodnı"lara pis xəbər - Hərbi xidmətə çağırıla bilərlər
06-03-2017 14:13 Elmar Məmmədyarov BƏƏ-nin "Əl-Fəcr" qəzetinə müsahibə verib
06-03-2017 09:47 Neft hansı həddədək bahalaşacaq - 2017-ci ilin proqnozu
04-03-2017 11:40 Novruz Məmmədov: Ermənistan rəhbərliyinin hansısa məqsədi var
04-03-2017 10:40 Bəli, səhv etmişik, yanlışa yol vermişik - “Azəravtoyol”un sədri
03-03-2017 22:37 İpoteka Fondu səmərəli işləyə bilirmi?
02-03-2017 10:29 Tanınmış iqtisadçılar pensiya yaşının artırılmasını tənqid etdilər
01-03-2017 22:05 Pensiya yaşının artırılması sosial gərginliyi artıracaq - ekspert
01-03-2017 14:14 "Çoxu o vəzifələri elə rüşvət hesabına tutublar"
28-02-2017 15:22 Hüqüqşünas yol polisini İTTİHAM etdi: Qanunla bela rəftar etmək olmaz
28-02-2017 13:04 “Aprel müharibəsinin bütün təfərrüatları bu günədək üzə çıxmayıb”
27-02-2017 09:53 6 ay başa çatır
25-02-2017 12:55 Baş nazirin müavini: "Ordunuz hazırdır!"
24-02-2017 10:04 "Mən Qarabağı ermənilərdən təmizləyəcəkdim, qoymadılar"
23-02-2017 15:24 "Şərq qapısı" qəzetindən Vasif Talıbov AÇIQLAMASI
23-02-2017 13:00 FOX TV-nin Azərbaycanda yayımının dayandırılmasına rəsmi münasibət
23-02-2017 10:24 Ətin qiyməti niyə qalxır: Pozitiv bir söz söyləmək çətindir
21-02-2017 11:11 Təhsil ekspertləri məktəb dərsliklərindəki faciəvi şeirləri haqda...
21-02-2017 10:08 Azərbaycan qazı xaricə öz vətəndaşlarından ucuz satır?
20-02-2017 12:56 "Semaşko"da bütün tibbi xidmətlər pulsuzdur
20-02-2017 11:00 "Mənim işim-gücüm qurtarıb ki, bunu əzbərləyim?"
20-02-2017 09:11 Zəlzələdən ziyan çəkənləri aldadıb pullarını da alıblar
18-02-2017 12:28 "Yaxşı olardı nazir həmin rəqəmləri əvvəl yerli ictimaiyyətə açıqlayaydı"

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az