Tarix:01-07-2016 12:04
Uşaqları nənə-babaya etibar edək? - MÜTƏXƏSSİS RƏYİ
Şərh yaz
Bir çox xanımlara iş, karyera övlad dünyaya gətirəndən sonra onun baxımı, tərbiyəsi ilə məşğul olmağa maneçilik törədir. Nəticədə övladlarını dayə və ya bağçaya əmanət etmək istəməyən, yaxud buna maddi imkanı çatmayan xanımlar onları nənə-babalarının himayəsinə verməyə məcbur olurlar.
Bəs nənə-baba himayəsində böyüyən uşaqların valideyn nəzarətində böyüyənlərdən əsas fərqi nə olur, onlar cəmiyyətdə necə fərd olurlar? Onları nənə-babadan hansı yaşda, necə ayırmaq lazımdır? Ümumiyyətlə, nənə-baba uşaqlarının psixoloji durumu necə olur? Bununla bağlı mütəxəssis fikirlərini təqdim edirik.
 
"Uşaqlar ziddiyyət qarşısında qalır"
 
Professional Psixologiya Mərkəzinin rəhbəri Nuriyyə Quliyeva bu tipli uşaqların problemlərindən danışarkən deyir: "Nənə-baba tərəfindən tərbiyə edilən uşaqların əksəriyyətində ərköyünlük, eqoistlik, davranış pozuntuları müşahidə edilir. Bu cür uşaqlara ana-ata öz qayda-qanunlarını qoya bilmir. Bu vaxta qədər nənə-baba tərəfindən hər istədiklərinə nail olan, "yox", "olmaz" sözləri ilə qarşılaşmayan uşaq ana-atanın qadağalarına tabe olmaq istəmir. Cəza almamaq üçün isə yalanlar danışır.
 
Uşaq hər hansı bir şey istədikdə 2 fərqli və ziddiyyətli mövqe ilə qarşılaşır: bir tərəfdə "qadağalar qoyan" ana-ata, digər tərəfdə "güzəştə gedən" nənə-baba. Təhlil qabiliyyəti mükəmməl olmayan uşaq, əlbəttə ki, doğru və yanlış, faydalı və zərərli olanın nə olduğunu dərk etmədiyi üçün ona xoş təsir edən seçimi edəcək. Çünki ata-anası tərəfindən bunun qəbul edilmədiyini bildiyi kimi ona dəstək olan nənə-babanın olduğunu da bilir. Bəzən hətta bu cür situasiyalarla rastlaşdıqda uşaq ana-atanı onu sevməməkdə günahlandırır".
 
Psixoloq heç bir sevginin ata-ana sevgisini əvəz edə bilməyəcəyini düşünür: "Yaş artdıqca bu sevgisizlik onlarda müəyyən boşluqlar yaradacaq, izlər qoyacaq. Əlbəttə ki, uşaq nənə-baba əhatəsində də olmalıdır. Bu cür uşaqlar daha ünsiyyətcil olur. Amma təlim-tərbiyə işini valideynlər öz öhdələrinə götürməlidir".
 
"Nənə-babaları düşündürən budur: uşaq məni sevsin, vəssalam"
 
“Narınc” Uşaq Psixologiya Mərkəzinin rəhbəri Narınc Rüstəmova onlara bu tipli problemləri yaşayan ailələrin tez-tez müraciət etdiyini deyir: "Bizə böyük ailə daxilində yaşayan çox uşaq müraciət edir. Hətta çox vaxt nənə və babalar terapiya müayinədə olurlar. Nənə-baba 9 yaşından sonra uşağı gətirir. Çünki bu yaşa qədər "uşaqdı, yazıqdı", "uşaqda heç nə yoxdur, özünüzdən problem yaratmayın", - deyə düşünürlər. Ancaq artıq 9 yaşdan sonra cinsi yetişkənlik dövrü başlayanda uşaq nənə və babayla da toqquşmağa başlayır. Onlar öz əlləriylə necə bir "canavar" böyütdüklərinin fərqində olurlar. Bu zaman artıq psixoloqa müraciət etməli olurlar. Ancaq erkən yaşda müraciət edən analar da olur. 
 
Ümumiyyətlə, nənə-babanın, yaxud gec ailə qurub 35 yaşdan sonra uşaq sahibi olan, sonsuzluq problemi yaşayıb müalicələrlə uşaq dünyaya gətirən valideynlərdə ərköyünlük müşahidə etmək mümkündür. Uşaq sahibi olmaq və uşaq tərbiyə etmək 25-26 yaşdan sonra başlayır. Burada insanın özünün psixoloji durumu və nə dərəcədə yetkin insan olması da önəmlidir. Ana-ata həmişə uşağının gələcək həyatını planlaşdırdığı üçün qaydaları rahat formalaşdıra bilir, qaydaları pozanda onların düz etmədiyini izah edə bilir. Bir sözlə, ana-ata daha qəddar olur və uşağın tərbiyəsiylə daha ciddi məşğul olurlar. Ancaq nənə-babalar adətən 50-60 yaşlarında olur və bu zaman onlar uşaq üçün gələcək planlaşdırmırlar. Yəni fikirləşmirlər ki, nəvələri 19 yaşında necə olacaq, nə edəcək? Buna görə də onların düşüncəsi fərqli olur. Vaxtilə öz övladlarının tərbiyəsi, gigiyenası, dərsləri ilə daha ciddi məşğul olan nənə-baba bunu nəvələri üçün edə bilmir. Bu da yaşdan asılıdır. Ancaq bu günə köklənirlər: uşaq məni sevsin, desin "nənə-baba yaxşıdır, mən onları çox sevirəm", bu, mənə bəs edir. Bunu bütün nənə-babalara şamil etmək olmaz, ancaq əksəriyyəti belədir".
 
Öz krallıqlarını bağçada və məktəbdə görməyən uşaqların fobiyası
 
Psixoloq xanımın sözlərinə görə, nənə-babalar nəvələrinə qayda-qanunsuz həyat formalaşdırırlar: "Onlara öz sözlərini keçirə bilmirlər, "yox" sözünə öyrədə bilmirlər. Ana-ata uşağı cəzalandırarkən nənə-babanın ürəyi dözmür, müdaxilə edir, hətta qarğış tökür. Öz yanına çəkir, qucaqlayır. Ana-ata da nənə-babayla problem yaşamasın deyə məcburən onlarla razılaşmalı olur. Zaman keçdikcə nənə-baba himayəsində böyüyən uşaqda xüsusən kavro-kaprizlər, davranış pozuntuları, isteriyalar müşahidə olunur. Bu uşaqlar yanlış və doğrunu insana görə müəyyən etməyə başlayırlar. Yəni uşaq artıq görə bilir ki, “yox” cavabı aldığım bir şeyə nənəmi razılaşdıra bilərəm. Nə qədər çox ağlasam, səs tonumu qaldırsam, istədiyimi əldə edə biləcəm. Bu oturuşmuş model bağça, məktəb həyatında çox böyük problemlər ortaya çıxarır. Bu uşaqların sosial adaptasiyasında həmişə sıxıntılar yaşanır. Özünə güvənsiz olduqlarından içə qapanırlar, kollektivə uyğunlaşa bilmirlər, evdəki "krallıqlarını" burada görə bilmədiklərindən bağça, məktəb fobiyasına meyilli olurlar. Bəzi uşaqlarda isə bu hal özünü aqressiyayla göstərir. Ana-ataya, müəllimlərinə, yaşıdlarına tabe olmayan, cığal uşağa, məğlubiyyəti qəbul etməyən bir şəxsiyyətə çevrilirlər".
 
"3 yaşına kimi uşağa ana özü baxmalıdır"
 
Psixoloq anaların nənə-babayla sağlam münasibət formalaşdırmalı olduğunu düşünür: "Onlarla görüşləri tənzimləməlidirlər. Bu gün hər yaşa və cibə uyğun bağçalar var. Digər tərəfdən, dayə köməyindən istifadə edə bilərlər. Çünki ən azı əmin olsunlar ki, pula qənaət etmək üçün uşağı nənə-baba himayəsinə verirlərsə, gələcəkdə bu pulun üç qatını uşağın müalicəsinə xərcləyəcəklər. Valideyn çalışmalıdır ki, bir qədər soyuqqanlı olsun. Yaxşı olardı ki, analar 3 yaşına kimi uşağa özləri baxsınlar. Analıq məzuniyyəti təkcə həkim tərəfindən deyil, həm də psixoloqlar, pedaqoqlar tərəfindən alınmış qərardır. Uşaq üçün 3 yaşına kimi anayla təmas, ətraf mühiti öyrənmək çox vacibdir. Ana-atanı heç kim əvəzləyə bilməz. Ancaq bu, mümkün olmadıqda bağçaya qoymaq və ya dayə köməyi almaq məsləhətdir. Nənə-babayla görüşlər şənbə-bazar günlərinə saxlanmalı və bu görüşlərə bir qonaq kimi getməlidir. Nənə-baba uşaqla davamlı təmas qurub, onun tərbiyəsində iştirak edərsə, onlarla əvvəlcədən ciddi şəkildə danışmaq lazımdır. Bu münasibətlərdə çətinlik yaranarsa, ailə psixoloqundan dəstək almaq olar. Uşağı ram etməyi öyrənmək lazımdır. Psixoloq təkcə uşağın yox, ailədə yaşayanların münasibətlərini, psixologiyasını öyrənir. Çünki ətraf mühitin uşağa çox böyük təsiri var. Maksimum dərəcədə uşağa qarşı anlayışlı olmaq, ailə daxilində ortaq məxrəci tapmaq lazımdır. Bu zaman uşağın tərbiyə-təlimi, təhsili kompleks şəkildə problemsiz olacaq".
 
"Nənə-babayla böyüyən uşaqlar depressiya yaşamırlar"
 
Sosioloq Cavid İmamoğlu isə yaşlı nənə-babaların uşaqların inkişafında və tərbiyəsində, psixoloji və sosial bağlılıqların formalaşmasında əvəzsiz rol oynadığını iddia edir: "Araşdırmalar göstərir ki, valideynlərdən fərqli olaraq, nənə və babalar uşaqların tərbiyəsi ilə daha pozitiv məşğul olurlar. Onlar uşaqların ana-atalarından fərqli olaraq depressiya yaşamırlar və mənfi auranı uşağa ötürmürlər. Anaların uşaq dünyaya gətirdikdən sonra düşə biləcəkləri depressiyanın əksinə olaraq, nənələr üçün nəvənin dünyanın gəlməsi motivasiya xarakterli olur. Odur ki, nənə və babalar uşaqların inkişafında, onların sosiallaşmasında daha təsirli olurlar. Nənə-baba tərbiyəsində böyüyən uşaqlarda qərar qəbul etmə və ünsiyyətə girmə vərdişləri daha tez formalaşır. Bu da sosial həyatın daha sağlam seçim əsasında formalaşmasına təsir göstərir. Təbii ki, uşağı təmamilə valideyn bağlılığından ayırmaq olmaz. Bu, o zaman effekt verir ki, uşaq öz doğma valideynlərini görə-görə, nənə-baba tərbiyəsi altında böyüsün". (Milli.az)
Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : N
Teqlər :
uşaq - nənə - baba - tərbiyə - ailə -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:01-07-2016 12:04 - Oxundu: 1243
Ailə-Uşaq
17-04-2017 14:28 Azərbaycanda hər 5 evlilikdən 1-i boşanma ilə nəticələnir
17-04-2017 14:21 Ölkədə əkiz doğulan uşaqların sayı açıqlanıb
16-04-2017 22:52 Azərbaycanda zorakılıqla bağlı faktlar dəhşət saçır
11-04-2017 20:56 Azərbaycanda 3 min uşaq pis vərdişlərə görə qeydiyyata götürülüb
10-04-2017 15:16 Sosial şəbəkə uşaqların özlərini bədbəxt hiss etməsinə səbəb olur
04-04-2017 14:31 Azərbaycanda və dünyada ana olma yaşı - STATİSTİKA
29-03-2017 22:12 "YouTube"da uşaqlar üçün TƏHLÜKƏ - Valideynlərə xəbərdarlıq!
29-03-2017 14:06 Təkuşaqlı ailələrin sayı daha da arta bilər - XƏBƏRDARLIQ
14-03-2017 16:50 Uşaqlar ömrü uzadır
11-03-2017 20:45 Uşaqlarınızda diqqət dağınıqlığı varsa...
09-02-2017 22:47 Uşaqları planşetdən uzaqlaşdırmağın YOLLARI
17-01-2017 10:11 Psixoloq: "Aqressiya uşaqlarda xəstəliklər yarada bilər"
12-01-2017 15:53 Uşağınızın yaddaşını belə yoxlayın - TEST
29-12-2016 15:24 Ailələrin kiçilməsinin cəmiyyətə TƏSİRLƏRİ - əmilər, dayılar, bibilər azalır
23-12-2016 16:57 Nəvəyə baxan nənə və babalar daha çox yaşayırlar
23-12-2016 16:19 Böyüklərin mütləq oxuması lazım olan kitab: Balaca Şahzadə
19-12-2016 09:37 Bakıda itkin düşən uşaq tapıldı - Amili belə bir addım atmağa nə vadar edib? - VİDEO
14-12-2016 16:21 Bu il Azərbaycanda 10 mindən artıq ailə dağılıb
02-12-2016 13:45 Smartfonlar ər-arvad söhbətinə müdaxilə edirmiş
29-11-2016 21:57 Bacı-qardaş qısqanclığının uşaq psixologiyasına təsiri
01-11-2016 14:22 Valideynlər uşaqlarda intihar meyilinin yaranmasına səbəb olur - Psixoloq
27-10-2016 16:41 Övladlarınızı küçədəki təhlükədən qorumaq üçün 10 faydalı məsləhət
24-10-2016 16:42 Körpələr 6 ayından valideynlərin sözlərini anlamağa başlayırlar
10-10-2016 17:03 İdeal valideyn kimdir?
04-10-2016 11:56 Bu il əcnəbilərlə evlənən azərbaycanlıların sayı AÇIQLANIB
03-10-2016 12:39 Uşağım məktəbə getmək istəmir, nə edim? – PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ
29-09-2016 09:19 Uşaqlar gün ərzində nə qədər su içməlidirlər?
28-09-2016 12:25 Hicran Hüseynovadan ailələrə MESAJ
24-09-2016 21:57 Diqqət dağınıqlığı: Kompüteri əla bilir, amma dərslərini hazırlaya bilmir
16-09-2016 11:06 QMİ-nin süni mayalanma ilə bağlı təklifləri belə olub
16-09-2016 09:54 Azərbaycanda uşağın cinsinin müəyyənləşdirilməsi qanunla qadağan olunur
15-09-2016 21:01 Bilik günü biliyə həsrət qalan UŞAQLAR
05-09-2016 10:32 Ağlayan uşağı sakitləşdirməyin ən asan yolu- VİDEO
03-09-2016 20:46 Ölkədə normal uşaq verlişləri niyə hazırlanmır?
02-09-2016 16:21 Övladı universitetə ​​gedən valideynlər, BUNLARI BİLMƏLİSİNİZ
02-09-2016 11:14 Yetim psixologiyası - Valideynsizliyin FƏSADLARI
01-09-2016 10:44 Uşaqları pulla davranışa hansı yaşdan öyrətməliyik? - VİDEO
30-08-2016 16:35 Uşaqlar niyə intihar edirlər? – ARAŞDIRMA
16-08-2016 22:17 Uşaqların inkişafını ləngidən 8 əşya - VALİDEYNLƏRİN NƏZƏRİNƏ
13-08-2016 10:42 Boşanmaların sayı çoxalıb - STATİSTİKA
28-07-2016 10:10 Biz ailəni dağıdırıq, bəs uşaqlar necə olacaq?
26-07-2016 11:33 Qoyun, uşağınız qumla oynasın - MÜHÜM FAYDALARI
14-07-2016 11:19 5 ayda Azərbaycanda 5 mindən çox boşanma qeydə alınıb
01-07-2016 12:04 Uşaqları nənə-babaya etibar edək? - MÜTƏXƏSSİS RƏYİ
30-06-2016 16:19 Bu hiylələr çox işinizə yarayacaq - XANIMLARIN DİQQƏTİNƏ
29-06-2016 15:50 İşləyən analar, BUNLARI BİLİN: vicdan əzabından xilas olmaq üçün...
23-06-2016 16:23 Elm adamları: Nəvələr nənə və babalarını daha sağlam edir
21-06-2016 15:32 DİQQƏTLİ OLUN: uşaqda bu əlamətlərdən hansısa varsa...
20-06-2016 21:56 Uşaqlarınızı kompüterdə itirmək istəmirsinizsə...
16-06-2016 15:14 Uşağın qabına yeməyi az qoyun - İştahsızlıqla mübarizə yolları
16-06-2016 12:28 Uşaqların atalarla danışmağa daha çox ehtiyacı varmış
16-06-2016 12:00 Ailə həyatı quranlarla boşananların rəsmi statistikası açıqlanıb
14-06-2016 16:09 Uşağın SOSİAL İNKİŞAFI üçün nə etməli?
13-06-2016 21:16 Qızdırması olan uşaqlara bunları etməyin - PEDİATR MƏSLƏHƏTİ
13-06-2016 16:29 Alimlər uşaq üçün ən ideal yuxu saatlarını açıqlayıb
10-06-2016 12:23 600-dən çox azərbaycanlı ƏCNƏBİ İLƏ ailə qurub - SON 4 AYDA
10-06-2016 11:44 Uşaqlarını döyən valideynlər bu dəhşətli sona hazır olsunlar
10-06-2016 09:53 Evlilikdə bu “yolverilməz” səhvi ETMƏYİN!
07-06-2016 17:00 Körpənin ağlaması ziyanlıdırmı?
04-06-2016 22:30 Diqqət əksikliyi və hiperaktivlik

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Türkiydə referendumun yekun nəticələri təsdiqləndi
28-04-2017 08:18
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az