Xəbər Lenti

Sorğu

İnfografika

Arxiv

03 Noyabr

2016
11:08
861
Tikinti sektorunda qiymətlər daha da bahalaşıb

Tikinti sektorunda qiymətlər bahalaşıb. Ölkədə gedən təmir tikinti işlərinin müəyyən qədər dayandığını nəzərə alsaq, bu sahəyə olan tələbatın da kəskin şəkildə azaldığını deyə bilərik. Qiymət bahalaşması isə əsasən tələbatın çox olduğu sahələrdə olur. Ancaq tikinti sektorunda durum fərqlidir. Tələbat yoxdur, ancaq qiymət “əl yandırır”. Baş çəkdiyimiz bir neçə tikinti materialı satılan mağazalarda da satıcılar tikinti materiallarının qiymətinin bahalaşdığını təsdiq etdilər və bunun müxtəlif səbəbləri olduğunu dedilər. 

Divar kağızları satıcısı İlham Quliyev deyir ki, qiymətdə  müəyyən qədər artım var: “Baha satmaq bizə də sərf etmir. Çünki alıcı yoxdur. Ancaq ucuz da sata bilmərik. Çünki bu bizim zərərimizə olar. Oboydan oboya fərq var. Türkiyə istehsalı olan divar kağızı 6 manata da var,  40 manata da. Yəni keyfiyyətə görə də qiymət dəyişir. Həm də biz bunu dollarla alırıq. Ona görə də ucuz sata bilmərik”.

Parket-taxta satıcısı İlqar Əliyev isə risk almamaq üçün malları baha satdığını dedi: “Alver az olduğu üçün əvvəlcədən gətirdiyim taxtalar, parketlər də var. Düzdür, onları indiki partiyaya nisbətən ucuz almışdım. Amma indi ikisini də eyni qiymətə satıram. Çünki dolların qiyməti hər gün artır. Bizim kimi iş adamları üçün bu böyük riskdir. Ona görə də gələcəkdə itirə biləcəyim pul riskini bununla kompensasiya edirəm”.

Maraqlıdır, tələbat olmadığı halda, tikinti materiallarının qiymətinin bahalaşmasının əsl səbəbi nədir?

İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli tikinti sektorundakı qiymət artımının təbii olduğunu bildirdi: “Nə qədər qəribə səslənsə də, son dövrlərdə ölkəyə gətirilən məhsulların qiymətinin artması təbiidir. Çünki son bir ay ərzində rəsmi məzənnəni götürsək, manat təqribən 6 faizə yaxın dəyər itirib. İş adamları da hansısa kontraktlar bağlayarkən manatın gələcəkdə daha çox dəyərdən düşməsi ehtimalını nəzərə alaraq risk marjasını da üstünə qoyur. Yəni qiymətdən əlavə 5,8, bəzən də 10 faiz manatla qiymət qoymağa çalışır ki, birdən kəskin şəkildə manatın dəyərində ucuzlaşma olsa, gətirdikləri mallara görə çox ziyana düşməsinlər. Əsas məsələ təbii ki, bununla bağlıdır. 

Çünki tələbatda heç bir dəyişiklik yoxdur. Əksinə, tələbatda ciddi azalmalar müşahidə olunur. Azərbaycanda tikinti materialları bazarında ən çox dominant olan, bazarı ayaqda saxlayan məsələlərdən biri dövlət təmir-tikinti layihələri idi ki, son zamanlar təqribən 40 faizə yaxın bu layihələrdə azalma var. Deməli, əhalinin də gəlirləri aşağı düşdüyündən daha az təmir-tikinti işlərinə vəsait ayırırlar. Bu da tələbin artmadığını göstərir. Tələb artmadığı şəraitdə qiymətin artması onu deməyə əsas verir ki, əsas səbəb təbii ki, məzənnə ilə bağlı problemlərdir”.

Digər iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov: “Bunun yeganə səbəbi odur ki, tikinti materiallarının böyük bir qismi ölkəyə idxal olunur və yaxud da ki, ölkəyə yerli istehsal olunan tikinti materialları xammal baxımından idxaldan asılıdır. Milli valyuta dəyərini kəskin şəkildə iki dəfədən artıq itirib. İndiki situasiyada ölkəyə gətirilən məhsulların qiymətinin bahalaşması normaldır. Təbii ki, bu, müəyyən zaman çərçivəsində baş verir. Ona görə ki, tikinti sektorunda durğunluq müşahidə olunur. Bu durğunluq nəticəsində də əvvəlki dövrlərdə ölkəyə idxal olunmuş məhsulların satışı, realizə edilməsi prosesi müəyyən vaxt tələb etdi. Təbii ki, sahibkarlar bu məhsulların qiymətini hazırkı formada bahalaşdırıb daha çox gəlir əldə etmək məqsədi ilə sata bilərdilər. 

Amma durğunluq buna şərait yaratmırdı. Eyni zamanda bu sahədə sahibkarların faktiki olaraq çox ciddi problemləri var. Bu baxımdan məhsulların müəyyən qədər daha aşağı qiymətlərlə satışına cəhd göstərdilər. Hazırda isə əvvəlki dövrlərdə ölkəyə gətirilmiş məhsulların satılıb qurtarması və yeni valyuta ilə idxal olunan məhsulların bazarlara daxil olması prosesi gedir. Bu da qiymətlərin kəskin artımı ilə özünü göstərir. Təbii ki, burada sahibkar cəhd göstərir ki, mümkün qədər bütün imkanlar daxilində aşağı qiymətlərlə tikinti materiallarını təklif etsin. Ancaq faktiki olaraq manatın kəskin şəkildə dəyərini itirməsi maya dəyərini ciddi şəkildə artırıb. Sahibkar müəyyən qədər gəlir marjasını azaltsa da, qiymətləri əvvəlki ilə müqayisədə yenə də çox yüksək səviyyədə müəyyən etmək məcburiyyətində qalır. Bu da təbii bir prosesdir. Burada qeyd etdiyimiz kimi, səbəb birinci sektorda istifadə olunan məhsulların böyük bir qisminin idxaldan asılı olması, ikincisi isə manatın dəyərini itirməsidir”.  (musavat)

Bölmənin digər xəbərləri


® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Dərc olunan materialların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


ƏLAQƏLƏR

  (+994 70) 870-47-49      (+994 55) 786-96-84

  [email protected]


Valyuta.com


Рейтинг@Mail.ru