Daha bir hüquq müdafiəçisi həbs edildi - foto / Seyid Lazım Ağanın nəvəsi qadın alveri ilə bağlı açıqlama verdi / Bakıda partlayış olub, yaralanan var / Yaralı əsgərlər Bakıya gətirilir- Fotolar / Sumqayıt şəhidini son mənzilə belə yola saldı FOTOLAR / Konfetdən narkotik çıxdı / Azərbaycanın döyüş təyyarələri cəbhə xətti boyu uçuşlar həyata keçirir / Erməni ordusu Qazax istiqamətində atəşə başladı – Son Dəqiqə / Müdafiə Nazirliyi: "Ermənistan tərəfi son iki gündəki itkilərini gizlədir!" / "4 balan millətə əmanət, dəyərli şəhid qardaşımız!" / 18 yaşadək uşaqları olan 11730 ailə dağılıb - AZƏRBAYCANDA / Zakir Həsənov məzuniyyətdən səngərə qayıtdı / Erməni tərəfi də döyüşlərdə itki verdiyini açıqlayıb / Atəşkəsin pozulduğu kənddən REPORTAJ / 16 şəhid verən Azərbaycanın telekanallarında nələr yayımlanır? / Ermənilər Qazax sakinini yaraladı, yanğın oldu / Cəbhədən son görüntülər – VİDEO / "Onların acısını ürəyimizdə hiss edirik" / Azərbaycan Ruhanilər Məclisi bəyanat verdi / Ermənilər 9 rayonumuzu atəşə tutdu /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

«O xəstəliyin özündən çox, fəsadları qorxuludur»
Professor Adil Baxşəliyev: «Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkün deyil»
Şərh yaz

Hər il aprelin 7-i Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd edilir. 1948-ci ildən təməli qoyulan bu tarixə bağlı keçirilən tədbirlər sağlamlıq problemlərinə diqqətlərin cəlb edilməsi ilə qeyd edilir. ÜST 2013-cü ili Hipertoniya ili elan edib.

ÜST-ün bu ərəfədə yaydığı hesabata görə, dünyada hər 3 adamdan biri yüksək qan təzyiqinə malikdir. Bu isə 1 milyard insan deməkdir. Bu problem hər il 9.4 milyon insanın ölümünə səbəb olub
.
ÜST-ün hesabatında qeyd olunub ki, yüksək gəlirli ölkələrdə hipertoniya göstəriciləri daha aşağıdır.

Təşkilat yüksək qan təzyiqinin qarşısını almağın mümkünlüyünü önə çəkərək, qan təzyiqinin mütəmadi şəkildə yoxlanmasına çağırıb
.
Həkimlərin məlumatına görə, Azərbaycan hipertoniya xəstəliyinə görə dünya ölkələri arasında orta yerlərdən birini tutur. Ancaq xəstəlik ölkəmizdə də get-gedə inkişaf etməkdə, hipertonik xəstələrin sayı çoxalmaqdadır.

Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktoru, professor Adil Baxşəliyev “Kaspi“yə müsahibəsində hipertoniyanın ən çox yayılmış ürək-damar xəstəliyi olduğunu bildirib:

Ölümlə nəticələnən fəsadlar

- Xəstəliyə yaşlı əhalinin 40 faizə yaxınında təsadüf olunur. Hər 10 illikdən bir xəstəlik 10 faiz artır. Hazırda 70-80 yaşlı qadınların 80-90 faizi hipertoniyadan əziyyət çəkir. Həkimlər xəstəliyin özündən çox, onun fəsadlarından qorxurlar. Çünki hipertoniyanın ölümlə nəticələnən fəsadları var. Hipertoniyası olan xəstələrdə 8-10 dəfə çox miokard infarktı, 10-12 dəfə çox insult əmələ gəlir. Uzunmüddətli hipertoniyası olanlarda ürək çatışmazlığı yaranır. Belə ki, ürək genişlənir, ürəyin yığılma qabiliyyəti – nasos funksiyası azalır, nəticədə ürək çatışmazlığı əmələ gəlir. Bu, müxtəlif növ aritmiyalar törədə bilər. Bu, elə bir xəstəlikdir ki, ürəyin işemiya xəstəliyi, şəkərli diabet tez bir zamanda buna qoşulur.

- Hipertoniyanın yaranmasının əsas səbəbləri nədir?
- Xəstəlikdə əsasən psixoemosional gərginlik, genetik faktorlardan, hormonlar arasında mütənasibliyin dəyişilməsi nəticəsində baş verir. Parametrik təzyiqin, havaların kəskin dəyişməsi hipertonik xəstələrdə özünü göstərir. Onlar metohəssasdırlar. Tez bir zamanda onlarda hipertonik böhran əmələ gələ bilər. Belə insanlar çox hündür yerlərdə yaşamamalıdırlar. Sovet dövründə hipertoniyası olanlara Kislovodska, Gədəbəyə və s. hündürlükdə yerləşən yerlərə getmək məsləhət görülmürdü. Havanın çox isti olmasının da onlara ziyanı var. Bu cür xəstələr həyat tərzlərində dəyişiklik etməli, xüsusən qida qəbuluna fikir verməlidirlər. Xüsusi duzlu qidalardan imtina etməli, çox maye qəbul etməməlidirlər. Onlar gecə növbələrində işləməməlidirlər. Ən əsası rahat həyat tərzi sürməlidirlər. Hipertoniyası olan xəstələr daim müalicə olunmalıdır.

- Hipertoniya nə üçün mərhələlərə bölünür? Xəstələr özləri üçün necə müəyyənləşdirməlidirlər ki, onlar hansı mərhələyə aiddirlər? Əlamətləri necə bilmək olar?
- Xəstəlik tədricən inkişaf edir. Yəni əvvəl gizli gedir, sonra birinci mərhələ başlayır. Bu, müalicə olunmadıqda xəstəlik ikinci mərhələyə, daha sonra üçüncü mərhələyə keçir. Get-gedə artıq orqanlar – böyrəklər, beyin, ürək bu prosesə cəlb olunur. sanki bu xəstəlik ateroskleroz xəstəliyini sürətləndirir. İlkin mərhələdə qan təzyiqi o qədər yüksək olmur. Təzyiq 140-160 və aşağısı 90 olur. Ənsə nahiyəsində ağrılar yaranır. Ürəkdə hələ dərin dəyişikliklər baş vermir. İlkin mərhələdə insanlar lazımi həyat tərzini düzgün qursalar – pəhrizə əməl etsələr, yağlı qidalardan qaçsalar, xörək düzünü az qəbul etsələr, yuxunu normallaşdırsalar və heç nəyə əsəbiləşməsələr, bu, ikinci mərhələyə keçməz. Adi siqnal səsi, səs-küy təzyiqi qaldırır. Əgər yaşadığınız evin yaxınlığında yeni ev tikirlərsə, səhər saat 8-dən axşam 10-a qədər ətrafda maşınlar işləyirsə, onda insanda səs-küy hipertoniyası əmələ gələcək. Əfsus ki, insanlar xəstəliyə uzun müddət əhəmiyyət vermir, həkimə müraciət etmirlər. Həkimə o zaman gedirlər ki, ortaya fəsadlar çıxır, ya da təzyiq 200-ə qalxandan sonra şiddətli başağrıları, ürəkbulanma və s. simptomlardan sonra həkimə gedirlər.

- Arterial təzyiqin yüksəlməsi nə ilə bağlıdır?
- Hipertoniyanın ilkin əlaməti arterial təzyiqin yüksəlməsidir. Yaxşı olar ki, belə vaxtda insanlar sakitləşdirici dərmanlardan istifadə etsinlər. Əgər bu, kömək etmirsə, zəif təsirə malik olan hipotenziv dərmanlar qəbul etməlidirlər.

Yeniyetməlik hipertoniyası

- Azyaşlıların hipertoniyadan əziyyət çəkməsi hallarına da rast gəlinir.
- Yeniyetməlik hipertoniyası deyilən xəstəlik var. 7 faizə qədər uşaqlarda, xüsusən kökəlməyə meylli uşaqlarda yeniyetməlik hipertoniyası yaranır. Onlarda təzyiq 140-80 olur. Belə uşaqları qeydiyyata götürmək və onların səhhəti ilə məşğul olmaq lazımdır. Sovet dövründə birincili və ikincili profilaktika var idi. Təəssüf ki, indi biz bunları unutmuşuq. Mən həmişə deyirəm: sovet səhiyyə sisteminin yaxşı cəhətləri saxlanılmalıydı. Amma təəssüf ki, bunlar qorunmadı.

- Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkündürmü?
- Xəstəliyin tam müalicəsi mümkün deyil. Xəstəlik get-gedə artır. Yalnız öz qayğısına yaxşı qalan insanlar, xəstəliyin mahiyyətini düzgün başa düşənlər 80-90 il yaşayırlar.

- Tibb elmi xəstəliyə qadınların, yoxsa kişilərin daha çox meyilli olmasını araşdırıbmı?
- Kişilər qadınlardan daha çox hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Qadınlarda aybaşı sikli pozulandan sonra – menopauza dövründə və hətta, menopauza öncəsi hipertoniyanın əlamətləri meydana çıxır. Bu zaman qadınlarda piylənmə yaranır, qan təzyiqi yüksəlir. Menopauza bitəndən sonra hipertoniya özünü daha şiddətli göstərir. 70-75 faiz qadınlar bu ərəfədə hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Əgər qadın uzun müddət fəaldırsa, cinsi hormonlar olan estrogen varsa, qadında təzyiq qalxmır, hipertoniya yaranmır. Estrogenlər get-gedə azalanda qan təzyiqi baş qaldırır. Kişilərdə isə siqaret çəkmə, alkohollu içkilərin, duzlu qidaların qəbulu, həddən artıq emosional olmaları, psixoemosional gərginliklər hipertoniyaya gətirib çıxarır. Onlarda 40-45 yaşlarında qan təzyiqi yüksəlməyə başlayır, sonradan get-gedə stabilləşir və ya artır. Hər 3 infarkt keçirənin birində hipertoniya, birində şəkərli diabet var. Xəstələrin çoxu elə düşünür ki, xəstəliyin kurs müalicəsi var. Bu, yanlış fikirdir. Daha doğrusu, bu fikir 40-50-ci illərdə qalıb. Xəstəliyi olan şəxslər ömür boyu dərman qəbul etməli, pəhrizə əməl etməli və sağlam həyat tərzinə üstünlük verməlidirlər.

Qeyd edim ki, hipertonik xəstələr avtomobil idarə etməməlidirlər. Yollar tıxaclarla doludur. Bakıda bir milyona yaxın maşın var. Sürücülərin 50-60 faizində hipertoniya var. Sürücüləri yoxlayandan sonra onların məsələn, avtobus idarə etməsinə icazə verilməlidir. Havanın istisi, sərnişinlərin sıxlığı və nəqliyyat müfəttişlərinin həyəcanı təzyiqlərinin artmasına səbəb olur. Onların intellektual səviyyələri də aşağı olur. Başa düşmürlər ki, qəfil ölüm baş verə bilər – infarkt ola bilərlər, beyinə qan sıza bilər.

- Yazın gəlişi ilə bağlı bır sıra insanlar özlərində əzginlik, narahatlıq hiss edirlər. Bunun hipertoniya ilə əlaqəsi ola bilərmi?
- Fəsil dəyişdikdə ürəkdə döyüntülərin artmasına, yaşlılarda diabet, yüksək təzyiq, ürək çatışmazlığı, infarkt, stress və baş ağrılarının çoxalmasına səbəb olur. Xüsusən günəşli havalarda hipertoniklər özlərini pis hiss edirlər. Onlar həkim tərəfindən təyin edilən dərmanları qəbul etməlidirlər. Lazım gələrsə, dozanı bir qədər də artırmalıdırlar. Özlərində narahatlıq hiss edən insanlar həkimə müraciət etməlidirlər. kBizdə yaşıl parklar varmı? Yoxdur. İnsanlara açıq havada, yaşıl parklarda gəzmək məsləhətdir. Baxın görün avtobuslarda nələr baş verir. Bəs metrodakı sıxlıq? Bütün bunlar əlbəttə ki, insanları xəstələndirir.

Teqlər :
«O - xəstəliyin - özündən - çox, - fəsadları - qorxuludur» - -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
09-04-2013 22:22 - 1588 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Münasibət
01-08-2014 18:58 Hacı Şahin Həsənli şəhid əsgərlərimizdən yazdı
01-08-2014 13:49 Ermənistanın müharibəyə başlanması etiraf olunmalıdır
31-07-2014 17:30 İslamçılar Leyla Yunusun müdafiəsinə qalxdılar
31-07-2014 10:15 İsa Qəmbər Leyla Yunusun həbsinə münasibət bildirdi
30-07-2014 14:46 Tahir İmanov bütün tabuları dağıtdı
30-07-2014 11:33 Düşmənin istədiyi də budur ki...
24-07-2014 17:16 Şeyx İŞİD-dən danışdı
23-07-2014 12:37 İpoteka bazarında gərgin vəziyyətin sirri
22-07-2014 15:30 Elmar Məmmədyarov şoka düşüb
22-07-2014 15:29 Vüqar Bayramovdan jurnalistlərə özünəməxsus təşəkkür
21-07-2014 17:10 Mübariz Qurbanlının təyinatına münasibətlər
21-07-2014 16:00 Vüqar Bayramov Elman Rüstəmova müraciət etdi
21-07-2014 14:12 Jurnalistikamız müstəqillik ruhunun daşıyıcısı kimi çıxış edir
21-07-2014 14:06 İşdən qovulduğu deyilən general danışdı
21-07-2014 10:28 “Hakimiyyətdən vəzifə təklifi almışam” - Qubad İbadoğlu
18-07-2014 15:34 “Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi özünü 100 min tonluq gəmi kimi aparır"
18-07-2014 10:11 Vəhhabilərə dəstəkdə ittiham olunan klinikanın rəhbərindən şok açıqlama
18-07-2014 09:42 Ərdoğandan Bakıya Qarabağ şantajı
17-07-2014 11:56 Rufulla Axunzadənin səhhəti ilə bağlı vəkil danışdı
16-07-2014 17:23 Cinayət hadisələri xalqımızı məzara daşıyır
16-07-2014 14:41 Leyla Yunus: "Ürəyim orada idi"
16-07-2014 13:19 Banklar real sektoru birbaşa maliyyələşdirməkdə maraqlı deyillərsə...
16-07-2014 12:53 Təhsil eksperti təhsilimiz üçün 2 il möhlət verdi
16-07-2014 09:41 Fələstinin Bakıdakı səfiri ictimaiyyətin qınağına səbəb oldu
15-07-2014 19:10 Bahar Muradova: "Boş söhbətdir..."
15-07-2014 16:54 Azərbaycanı aktiv müharibəyə cəlb etmək istəyirlər
15-07-2014 12:39 Məktəb direktorundan etiraf
15-07-2014 11:39 Mirvari Qəhrəmanlı: "Arxayın olsunlar ki..."
14-07-2014 14:24 Millət vəkili: “Azərbaycan İŞİD-i terror təşkilatı kimi tanımır”
14-07-2014 13:11 "Qəzzadakı hadisələr görünməyən vəhşilikdir"
14-07-2014 11:23 "Di Mariyanın olmaması Argentinanın oynuna təsir etdi"
14-07-2014 11:08 Azərbaycan prezidenti niyə Rusiyaya rəsmi səfərə getmir?
14-07-2014 10:51 "Unun bahalaşmasına əsas səbəb Ukraynakı böhrandır"
11-07-2014 16:30 Ekspert prezidentin bank iradına şərh verdi
10-07-2014 15:31 Ərəstun Oruclu Abbas Abbasovun fikirlərini əhəmiyyətsiz adlandırdı
09-07-2014 17:37 Azərbaycan hakimiyyətinin idxal pripiskası
09-07-2014 15:35 Azərbaycanda Facebook, Skype, WhatsApp-dan istifadən edənlər mütləq bunu oxusunlar
09-07-2014 14:18 Mayis Güləliyev: “Yeni partiyanı da digər partiyalara aid olan problemlər gözləyir”
09-07-2014 12:24 "Rusiya və Qərb arasında yaranmış gərginliyin Qarabağ məsələsinə müəyyən təsirləri var"
09-07-2014 12:21 "Bu insanlar Şamı müqəddəs sayırlarsa, niyə Şuşanı müqəddəs saymırlar?"
08-07-2014 19:40 Azərbaycanlı alimin elmi əsəri Vyanada təqdim edilir
02-05-2014 12:21 Bakıda erməni qadının qurbanına çevrilən ana və qız küçələrdə qalıblar
02-05-2014 11:43 Sosial şəbəkələrdəki saxta profillərin qarşısını almaq mümkün olacaqmı?
02-05-2014 11:01 Müəyyən kateqoriyaya aid siyasi məhbuslar azadlığa buraxılacaq
01-05-2014 15:57 Müxalif media məqsədli şəkildə Rusiya-Azərbaycan münasibətlərini qızışdırmaq istəyir
01-05-2014 15:37 Azərbyacanda dini tolerantlığın kifayət qədər tarixi var
01-05-2014 11:58 ASAN Xidmət hakimiyyət daxili monopolistlərin kabusuna çevrilir
30-04-2014 12:22 İqtidar yönümlü medianın daxilində yeni proseslər başlayıb
29-04-2014 20:54 Ermənistana getmiş QHT rəhbərləri danışdı: “Hamımız qorxuya düşmüşük”
29-04-2014 17:01 Paytaxt mənzilləri kasıblar üçün nəyə görə əl çatmaz və arzu olaraq qalıb?
29-04-2014 16:08 Tələbə olmaq istəyənlərin sayı niyə azalır?
29-04-2014 15:46 "İlin sonuna qədər Azərbaycanın sığorta bazarını tərk edəcəyik"
29-04-2014 15:41 Rusiyanı yalnız neft və qazın qiyməti ilə çökdürmək mümkündür
29-04-2014 14:40 Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə Sistemi üçün ABŞ-a yer verərsə...
29-04-2014 12:48 "Məscidlərimizi hərəmxanaya çevirən ermənilər olub"
29-04-2014 12:31 “Qoy, Ermənistanı azərbaycanlılar idarə etsin”
29-04-2014 12:11 Epidemiya və virus bəhanəsi ilə insanları Həcc mərasimindən uzaqlaşdırmaq istəyirlər
29-04-2014 11:25 "Hakimiyyət çox gözəl bilir ki, Leyla Yunus sıravi və sıradan bir şəxs deyil"
28-04-2014 22:26 Azad Rəhimov media işçilərinin peşəkarlığına şübhə edir
28-04-2014 20:54 Elçin Əsgərov: "Elşad İsgəndərov nurçu deyil"

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Elm-Texnologiya Top Secret
Maraq Dünyası Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video Tarix
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az