Azərbaycanda sürücüyə 12 bıçaq zərbəsi vurdular / Rauf Mirqədirov hələ də Bakı aeroportundadır / Bakıda 288 yeni duracağın yaradılması planlaşdırılır / "Nida"çı gənclərdən mesaj: "Burdan ya cəsədimiz çıxacaq, ya da...." / "LinkedIn" şəbəkəsinin auditoriyası 300 milyonu ötüb / Gürcüstanda güləş yarışına qatılmaq istəyən "DQR" komandasını qeydiyyata almayıblar / Azərbaycanda ağır yol qəzası: 2 nəfər öldü / Ramil Usubov 13 nəfəri sıra baxışından kənarlaşdırdı / Suriyada çəkilən bu foto dünyanı şoka saldı / Atası Ceyhun Osmanlının həbs xəbərindən danışdı / Azarkeşlər meydana hücum çəkdi / Sabah Bakıda 25 dərəcə isti olacaq / Suriyaya getmək üçün evdən qaçdılar / DİN avtobus qəzası ilə bağlı məlumat yaydı / Bakının Binəqədi rayonunda hərəkətin sıx olduğu yollardan biri genişləndirilir / WhatsApp gənc qadının ölümünə səbəb oldu / Tanınmış iqtisadçı-ekspert sosial pensiya fondunun saxtakarlığını ifşa etdi / Putinin keçmiş arvadına elçi tapılıb / Oğlu "avtoş"luq edən məmur işdən çıxarıldı / İki əli olmayan I qrup Qarabağ əlili avtomobil növbəsinə görə 4 aydır ki, yollardadır /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum
«O xəstəliyin özündən çox, fəsadları qorxuludur»
Professor Adil Baxşəliyev: «Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkün deyil»
Şərh yaz

Hər il aprelin 7-i Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd edilir. 1948-ci ildən təməli qoyulan bu tarixə bağlı keçirilən tədbirlər sağlamlıq problemlərinə diqqətlərin cəlb edilməsi ilə qeyd edilir. ÜST 2013-cü ili Hipertoniya ili elan edib.

ÜST-ün bu ərəfədə yaydığı hesabata görə, dünyada hər 3 adamdan biri yüksək qan təzyiqinə malikdir. Bu isə 1 milyard insan deməkdir. Bu problem hər il 9.4 milyon insanın ölümünə səbəb olub
.
ÜST-ün hesabatında qeyd olunub ki, yüksək gəlirli ölkələrdə hipertoniya göstəriciləri daha aşağıdır.

Təşkilat yüksək qan təzyiqinin qarşısını almağın mümkünlüyünü önə çəkərək, qan təzyiqinin mütəmadi şəkildə yoxlanmasına çağırıb
.
Həkimlərin məlumatına görə, Azərbaycan hipertoniya xəstəliyinə görə dünya ölkələri arasında orta yerlərdən birini tutur. Ancaq xəstəlik ölkəmizdə də get-gedə inkişaf etməkdə, hipertonik xəstələrin sayı çoxalmaqdadır.

Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktoru, professor Adil Baxşəliyev “Kaspi“yə müsahibəsində hipertoniyanın ən çox yayılmış ürək-damar xəstəliyi olduğunu bildirib:

Ölümlə nəticələnən fəsadlar

- Xəstəliyə yaşlı əhalinin 40 faizə yaxınında təsadüf olunur. Hər 10 illikdən bir xəstəlik 10 faiz artır. Hazırda 70-80 yaşlı qadınların 80-90 faizi hipertoniyadan əziyyət çəkir. Həkimlər xəstəliyin özündən çox, onun fəsadlarından qorxurlar. Çünki hipertoniyanın ölümlə nəticələnən fəsadları var. Hipertoniyası olan xəstələrdə 8-10 dəfə çox miokard infarktı, 10-12 dəfə çox insult əmələ gəlir. Uzunmüddətli hipertoniyası olanlarda ürək çatışmazlığı yaranır. Belə ki, ürək genişlənir, ürəyin yığılma qabiliyyəti – nasos funksiyası azalır, nəticədə ürək çatışmazlığı əmələ gəlir. Bu, müxtəlif növ aritmiyalar törədə bilər. Bu, elə bir xəstəlikdir ki, ürəyin işemiya xəstəliyi, şəkərli diabet tez bir zamanda buna qoşulur.

- Hipertoniyanın yaranmasının əsas səbəbləri nədir?
- Xəstəlikdə əsasən psixoemosional gərginlik, genetik faktorlardan, hormonlar arasında mütənasibliyin dəyişilməsi nəticəsində baş verir. Parametrik təzyiqin, havaların kəskin dəyişməsi hipertonik xəstələrdə özünü göstərir. Onlar metohəssasdırlar. Tez bir zamanda onlarda hipertonik böhran əmələ gələ bilər. Belə insanlar çox hündür yerlərdə yaşamamalıdırlar. Sovet dövründə hipertoniyası olanlara Kislovodska, Gədəbəyə və s. hündürlükdə yerləşən yerlərə getmək məsləhət görülmürdü. Havanın çox isti olmasının da onlara ziyanı var. Bu cür xəstələr həyat tərzlərində dəyişiklik etməli, xüsusən qida qəbuluna fikir verməlidirlər. Xüsusi duzlu qidalardan imtina etməli, çox maye qəbul etməməlidirlər. Onlar gecə növbələrində işləməməlidirlər. Ən əsası rahat həyat tərzi sürməlidirlər. Hipertoniyası olan xəstələr daim müalicə olunmalıdır.

- Hipertoniya nə üçün mərhələlərə bölünür? Xəstələr özləri üçün necə müəyyənləşdirməlidirlər ki, onlar hansı mərhələyə aiddirlər? Əlamətləri necə bilmək olar?
- Xəstəlik tədricən inkişaf edir. Yəni əvvəl gizli gedir, sonra birinci mərhələ başlayır. Bu, müalicə olunmadıqda xəstəlik ikinci mərhələyə, daha sonra üçüncü mərhələyə keçir. Get-gedə artıq orqanlar – böyrəklər, beyin, ürək bu prosesə cəlb olunur. sanki bu xəstəlik ateroskleroz xəstəliyini sürətləndirir. İlkin mərhələdə qan təzyiqi o qədər yüksək olmur. Təzyiq 140-160 və aşağısı 90 olur. Ənsə nahiyəsində ağrılar yaranır. Ürəkdə hələ dərin dəyişikliklər baş vermir. İlkin mərhələdə insanlar lazımi həyat tərzini düzgün qursalar – pəhrizə əməl etsələr, yağlı qidalardan qaçsalar, xörək düzünü az qəbul etsələr, yuxunu normallaşdırsalar və heç nəyə əsəbiləşməsələr, bu, ikinci mərhələyə keçməz. Adi siqnal səsi, səs-küy təzyiqi qaldırır. Əgər yaşadığınız evin yaxınlığında yeni ev tikirlərsə, səhər saat 8-dən axşam 10-a qədər ətrafda maşınlar işləyirsə, onda insanda səs-küy hipertoniyası əmələ gələcək. Əfsus ki, insanlar xəstəliyə uzun müddət əhəmiyyət vermir, həkimə müraciət etmirlər. Həkimə o zaman gedirlər ki, ortaya fəsadlar çıxır, ya da təzyiq 200-ə qalxandan sonra şiddətli başağrıları, ürəkbulanma və s. simptomlardan sonra həkimə gedirlər.

- Arterial təzyiqin yüksəlməsi nə ilə bağlıdır?
- Hipertoniyanın ilkin əlaməti arterial təzyiqin yüksəlməsidir. Yaxşı olar ki, belə vaxtda insanlar sakitləşdirici dərmanlardan istifadə etsinlər. Əgər bu, kömək etmirsə, zəif təsirə malik olan hipotenziv dərmanlar qəbul etməlidirlər.

Yeniyetməlik hipertoniyası

- Azyaşlıların hipertoniyadan əziyyət çəkməsi hallarına da rast gəlinir.
- Yeniyetməlik hipertoniyası deyilən xəstəlik var. 7 faizə qədər uşaqlarda, xüsusən kökəlməyə meylli uşaqlarda yeniyetməlik hipertoniyası yaranır. Onlarda təzyiq 140-80 olur. Belə uşaqları qeydiyyata götürmək və onların səhhəti ilə məşğul olmaq lazımdır. Sovet dövründə birincili və ikincili profilaktika var idi. Təəssüf ki, indi biz bunları unutmuşuq. Mən həmişə deyirəm: sovet səhiyyə sisteminin yaxşı cəhətləri saxlanılmalıydı. Amma təəssüf ki, bunlar qorunmadı.

- Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkündürmü?
- Xəstəliyin tam müalicəsi mümkün deyil. Xəstəlik get-gedə artır. Yalnız öz qayğısına yaxşı qalan insanlar, xəstəliyin mahiyyətini düzgün başa düşənlər 80-90 il yaşayırlar.

- Tibb elmi xəstəliyə qadınların, yoxsa kişilərin daha çox meyilli olmasını araşdırıbmı?
- Kişilər qadınlardan daha çox hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Qadınlarda aybaşı sikli pozulandan sonra – menopauza dövründə və hətta, menopauza öncəsi hipertoniyanın əlamətləri meydana çıxır. Bu zaman qadınlarda piylənmə yaranır, qan təzyiqi yüksəlir. Menopauza bitəndən sonra hipertoniya özünü daha şiddətli göstərir. 70-75 faiz qadınlar bu ərəfədə hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Əgər qadın uzun müddət fəaldırsa, cinsi hormonlar olan estrogen varsa, qadında təzyiq qalxmır, hipertoniya yaranmır. Estrogenlər get-gedə azalanda qan təzyiqi baş qaldırır. Kişilərdə isə siqaret çəkmə, alkohollu içkilərin, duzlu qidaların qəbulu, həddən artıq emosional olmaları, psixoemosional gərginliklər hipertoniyaya gətirib çıxarır. Onlarda 40-45 yaşlarında qan təzyiqi yüksəlməyə başlayır, sonradan get-gedə stabilləşir və ya artır. Hər 3 infarkt keçirənin birində hipertoniya, birində şəkərli diabet var. Xəstələrin çoxu elə düşünür ki, xəstəliyin kurs müalicəsi var. Bu, yanlış fikirdir. Daha doğrusu, bu fikir 40-50-ci illərdə qalıb. Xəstəliyi olan şəxslər ömür boyu dərman qəbul etməli, pəhrizə əməl etməli və sağlam həyat tərzinə üstünlük verməlidirlər.

Qeyd edim ki, hipertonik xəstələr avtomobil idarə etməməlidirlər. Yollar tıxaclarla doludur. Bakıda bir milyona yaxın maşın var. Sürücülərin 50-60 faizində hipertoniya var. Sürücüləri yoxlayandan sonra onların məsələn, avtobus idarə etməsinə icazə verilməlidir. Havanın istisi, sərnişinlərin sıxlığı və nəqliyyat müfəttişlərinin həyəcanı təzyiqlərinin artmasına səbəb olur. Onların intellektual səviyyələri də aşağı olur. Başa düşmürlər ki, qəfil ölüm baş verə bilər – infarkt ola bilərlər, beyinə qan sıza bilər.

- Yazın gəlişi ilə bağlı bır sıra insanlar özlərində əzginlik, narahatlıq hiss edirlər. Bunun hipertoniya ilə əlaqəsi ola bilərmi?
- Fəsil dəyişdikdə ürəkdə döyüntülərin artmasına, yaşlılarda diabet, yüksək təzyiq, ürək çatışmazlığı, infarkt, stress və baş ağrılarının çoxalmasına səbəb olur. Xüsusən günəşli havalarda hipertoniklər özlərini pis hiss edirlər. Onlar həkim tərəfindən təyin edilən dərmanları qəbul etməlidirlər. Lazım gələrsə, dozanı bir qədər də artırmalıdırlar. Özlərində narahatlıq hiss edən insanlar həkimə müraciət etməlidirlər. kBizdə yaşıl parklar varmı? Yoxdur. İnsanlara açıq havada, yaşıl parklarda gəzmək məsləhətdir. Baxın görün avtobuslarda nələr baş verir. Bəs metrodakı sıxlıq? Bütün bunlar əlbəttə ki, insanları xəstələndirir.

Teqlər :
«O - xəstəliyin - özündən - çox, - fəsadları - qorxuludur» - -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
09-04-2013 22:22 - 1515 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Müsahibə
19-04-2014 13:00 Tanınmış iqtisadçı-ekspert sosial pensiya fondunun saxtakarlığını ifşa etdi
19-04-2014 11:40 Hərbi hissələr iri şəhərlərdən niyə çıxarılır?
18-04-2014 17:09 DYP: "Yolun sağı boş ola-ola solda sürənləri cəzalandıracağıq"
18-04-2014 16:13 Problemlərin həlli üçün Zakir Həsənova nə qədər vaxt lazımdır?
18-04-2014 13:03 İstintaq müddətində hər günün 2 gün hesab edilməsi xüsusi hallarda mümkündür
18-04-2014 11:49 Aeroport yolunda avtoşluq edənlərdən biri həbs olunub
18-04-2014 11:17 Azərbaycan əslində Rusiya imperiyası ilə müharibə vəziyyətindədir
17-04-2014 15:27 "Hakimiyyətdəki nurçular yenidən öz güclərini nümayiş etdirmək istəyirlər"
17-04-2014 14:04 Sosial şəbəkələrə üz tutan dini cərəyanlar və bizi gözləyən təhlükə
17-04-2014 12:48 Azərbaycanda 100 min əlil ictimai nəqliyyata həsrətdir
16-04-2014 16:50 Müdafiə Nazirliyində hər kəs öz işi ilə məşğul olmalıdır
16-04-2014 16:10 Rusiyanın sıradan çıxacağına dair səsləndirilən fikirlər nağıldır
16-04-2014 14:18 Cavanlarımızı Suriyaya ölümə göndərənlər niyə cəzalandırılmır?
16-04-2014 12:47 Paytaxtın problemi təkcə Hacıbala Abutalıbov deyil
16-04-2014 11:12 Əsgərlərin ayaqyolu təmizləməkdən azad edilməsi nə vaxtdan inkişaf sayılıb?
16-04-2014 09:34 Rusiyaya inanmaq olarmı?
15-04-2014 21:09 "Siyasilərimiz həqiqətləri gizlətməyə çalışırlar"
15-04-2014 17:24 BMT Təhlükəsizlik Şurasının xristian klubuna çevrilməsi qəbuledilməzdir
15-04-2014 13:04 Avtobusların nazirlikdən alınması müdir əvəz edilməsindən başqa bir şey deyil
14-04-2014 14:56 "Bəzi kafe və restoranlar 40 qəpiklik suya görə müştəridən 25 manat pul alır"
14-04-2014 11:51 "Azərbaycanın Diaspor Təşkilatları böyük biznes şəbəkəsini xatırladır"
14-04-2014 10:27 Həbsdən buraxılan ilahiyyatçı açıqlama verib
12-04-2014 12:14 “Azərbaycan siyasəti çaşqın vəziyyətdə qalıb”
12-04-2014 10:49 Hüquq müdafiəçiləri islamçılarla bağlı nəyə görə ayrı-seçkilik edir?
11-04-2014 16:00 Rəsmi Bakı Rusiya ilə bağlı məsələlərdə suyu üfürə-üfürə içir
11-04-2014 14:38 Müxalifət partiyalari bələdiyyə seçkisi planlarına açıqladılar
09-04-2014 17:10 "İlham Əliyevin İran səfəri çox vacib və vaxtında atılmış addımdır"
09-04-2014 16:49 Qərb havaların istilənməsindən sonra Rusiya qazını unudub
09-04-2014 14:53 Azərbaycanda insanlar kitab oxumağı niyə sevmir?
09-04-2014 11:56 Siyasi inkişafı müxalifətin üzərinə yıxmaq böyük bir bəhanədir
09-04-2014 10:43 Ukraynanın taleyini dəyişəcək böyük razılaşma
08-04-2014 22:07 İbrahimbəyov: “Ziyalılar Forumunda bir necə adam var ki...
08-04-2014 15:56 ANS-in tezliyindən erməni musiqisi
08-04-2014 12:40 Əvəz Zeynallının ailəsi İlyas İsmayılovun müraciəti ilə bağlı gözləntilərini açıqladı
08-04-2014 11:46 Müəllimlərin əmək haqları artırılarsa infilyasiya yaranarmı?
07-04-2014 22:58 “Rusiya yaxın zamanlarda “müqavimət iqtisadiyyatı”na keçə bilər”
07-04-2014 22:08 Kristofer Ştrasser:"Azərbaycan hökuməti AŞ PA-nın qərarlarına hörmət etmədi"
07-04-2014 21:13 Millət vəkilindən sensasion açıqlama!
07-04-2014 16:33 Rəhbər strukturlar şagirdlərlə görüşü iş planlarına daxil etməlidirlər
07-04-2014 14:33 Hansı avtomobillərin qiyməti bahalaşıb?
07-04-2014 12:45 Nuşirəvan Məhərrəmli ATV-də yayımlanan erotik səhnəyə etiraz etdi
07-04-2014 11:25 Tanınmış politoloq rəsmi Moskvanın ideoloquna cavab verdi
05-04-2014 12:45 Rusiyanın məruz qaldığı sanksiyalar fonunda Azərbaycanın gələcək taleyi
04-04-2014 14:35 Vəhhabi və nurçular məgər indi təhlükəli olublar?
04-04-2014 12:20 Ərdoğanın Azərbaycan səfərinin pərdə arxası
03-04-2014 16:42 Günü-gündən artan məktəbli cinayətlərinə psixoloq baxışı
03-04-2014 15:56 Halal məhsulların intizarında olanların diqqətinə!
03-04-2014 15:27 "Vacib olan bıçaqdır, onun da ekspertizası aparılmır"
03-04-2014 15:17 Gürcüstan və Azərbaycanı idarə edənlər tarixdən ibrət ala bilmirlər
03-04-2014 13:12 Şəhərdən çıxarılacaq universitetlər və kasıb tələbələr
02-04-2014 17:18 Cəmiyyətimizi cənginə alan autizm dəhşəti
02-04-2014 16:27 Dərs ilinin uzadılmasına müəllim və psixoloq baxışı
02-04-2014 14:47 “Qatil” biabırçılığına Mehriban Ələkbərzadə haqq qazandıra bilməz
02-04-2014 11:56 “Azərbaycanda dövriyyədə olan dərmanların 30-35%-i saxtadır”
02-04-2014 11:01 Bakıdakı söküntü işləri mənzil qiymətləri ilə bağlı proqnozları alt-üst edib
01-04-2014 21:17 “Təbii ki, başqanlıq barədə düşünürəm...”
01-04-2014 15:48 Un bahalaşması həmişəki kimi özünü çörəyin çəkisində göstərəcək
01-04-2014 15:39 "... Qarabağdakı ermənilərə Azərbaycan vətəndaşlığı verilə bilər" - XİN
01-04-2014 13:47 Qanunla qadağan edilməyən fahişəlik və Azərbaycan
01-04-2014 13:37 Fətullah Gülənlə bağlı siyasi rəvayətlər saxta çıxdı

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Hadisə
Müsahibə Hüquq
İdman İqtisadiyyat
Hərb Media
Araşdırma Top Secret
Analiz Elm-Texnologiya
Tarix Maraq Dünyası
Mədəniyyət Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video
Valyuta.com



Get our toolbar!

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Dil seçimi:  

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design