İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

«O xəstəliyin özündən çox, fəsadları qorxuludur»
Professor Adil Baxşəliyev: «Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkün deyil»
Şərh yaz

Hər il aprelin 7-i Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd edilir. 1948-ci ildən təməli qoyulan bu tarixə bağlı keçirilən tədbirlər sağlamlıq problemlərinə diqqətlərin cəlb edilməsi ilə qeyd edilir. ÜST 2013-cü ili Hipertoniya ili elan edib.

ÜST-ün bu ərəfədə yaydığı hesabata görə, dünyada hər 3 adamdan biri yüksək qan təzyiqinə malikdir. Bu isə 1 milyard insan deməkdir. Bu problem hər il 9.4 milyon insanın ölümünə səbəb olub
.
ÜST-ün hesabatında qeyd olunub ki, yüksək gəlirli ölkələrdə hipertoniya göstəriciləri daha aşağıdır.

Təşkilat yüksək qan təzyiqinin qarşısını almağın mümkünlüyünü önə çəkərək, qan təzyiqinin mütəmadi şəkildə yoxlanmasına çağırıb
.
Həkimlərin məlumatına görə, Azərbaycan hipertoniya xəstəliyinə görə dünya ölkələri arasında orta yerlərdən birini tutur. Ancaq xəstəlik ölkəmizdə də get-gedə inkişaf etməkdə, hipertonik xəstələrin sayı çoxalmaqdadır.

Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktoru, professor Adil Baxşəliyev “Kaspi“yə müsahibəsində hipertoniyanın ən çox yayılmış ürək-damar xəstəliyi olduğunu bildirib:

Ölümlə nəticələnən fəsadlar

- Xəstəliyə yaşlı əhalinin 40 faizə yaxınında təsadüf olunur. Hər 10 illikdən bir xəstəlik 10 faiz artır. Hazırda 70-80 yaşlı qadınların 80-90 faizi hipertoniyadan əziyyət çəkir. Həkimlər xəstəliyin özündən çox, onun fəsadlarından qorxurlar. Çünki hipertoniyanın ölümlə nəticələnən fəsadları var. Hipertoniyası olan xəstələrdə 8-10 dəfə çox miokard infarktı, 10-12 dəfə çox insult əmələ gəlir. Uzunmüddətli hipertoniyası olanlarda ürək çatışmazlığı yaranır. Belə ki, ürək genişlənir, ürəyin yığılma qabiliyyəti – nasos funksiyası azalır, nəticədə ürək çatışmazlığı əmələ gəlir. Bu, müxtəlif növ aritmiyalar törədə bilər. Bu, elə bir xəstəlikdir ki, ürəyin işemiya xəstəliyi, şəkərli diabet tez bir zamanda buna qoşulur.

- Hipertoniyanın yaranmasının əsas səbəbləri nədir?
- Xəstəlikdə əsasən psixoemosional gərginlik, genetik faktorlardan, hormonlar arasında mütənasibliyin dəyişilməsi nəticəsində baş verir. Parametrik təzyiqin, havaların kəskin dəyişməsi hipertonik xəstələrdə özünü göstərir. Onlar metohəssasdırlar. Tez bir zamanda onlarda hipertonik böhran əmələ gələ bilər. Belə insanlar çox hündür yerlərdə yaşamamalıdırlar. Sovet dövründə hipertoniyası olanlara Kislovodska, Gədəbəyə və s. hündürlükdə yerləşən yerlərə getmək məsləhət görülmürdü. Havanın çox isti olmasının da onlara ziyanı var. Bu cür xəstələr həyat tərzlərində dəyişiklik etməli, xüsusən qida qəbuluna fikir verməlidirlər. Xüsusi duzlu qidalardan imtina etməli, çox maye qəbul etməməlidirlər. Onlar gecə növbələrində işləməməlidirlər. Ən əsası rahat həyat tərzi sürməlidirlər. Hipertoniyası olan xəstələr daim müalicə olunmalıdır.

- Hipertoniya nə üçün mərhələlərə bölünür? Xəstələr özləri üçün necə müəyyənləşdirməlidirlər ki, onlar hansı mərhələyə aiddirlər? Əlamətləri necə bilmək olar?
- Xəstəlik tədricən inkişaf edir. Yəni əvvəl gizli gedir, sonra birinci mərhələ başlayır. Bu, müalicə olunmadıqda xəstəlik ikinci mərhələyə, daha sonra üçüncü mərhələyə keçir. Get-gedə artıq orqanlar – böyrəklər, beyin, ürək bu prosesə cəlb olunur. sanki bu xəstəlik ateroskleroz xəstəliyini sürətləndirir. İlkin mərhələdə qan təzyiqi o qədər yüksək olmur. Təzyiq 140-160 və aşağısı 90 olur. Ənsə nahiyəsində ağrılar yaranır. Ürəkdə hələ dərin dəyişikliklər baş vermir. İlkin mərhələdə insanlar lazımi həyat tərzini düzgün qursalar – pəhrizə əməl etsələr, yağlı qidalardan qaçsalar, xörək düzünü az qəbul etsələr, yuxunu normallaşdırsalar və heç nəyə əsəbiləşməsələr, bu, ikinci mərhələyə keçməz. Adi siqnal səsi, səs-küy təzyiqi qaldırır. Əgər yaşadığınız evin yaxınlığında yeni ev tikirlərsə, səhər saat 8-dən axşam 10-a qədər ətrafda maşınlar işləyirsə, onda insanda səs-küy hipertoniyası əmələ gələcək. Əfsus ki, insanlar xəstəliyə uzun müddət əhəmiyyət vermir, həkimə müraciət etmirlər. Həkimə o zaman gedirlər ki, ortaya fəsadlar çıxır, ya da təzyiq 200-ə qalxandan sonra şiddətli başağrıları, ürəkbulanma və s. simptomlardan sonra həkimə gedirlər.

- Arterial təzyiqin yüksəlməsi nə ilə bağlıdır?
- Hipertoniyanın ilkin əlaməti arterial təzyiqin yüksəlməsidir. Yaxşı olar ki, belə vaxtda insanlar sakitləşdirici dərmanlardan istifadə etsinlər. Əgər bu, kömək etmirsə, zəif təsirə malik olan hipotenziv dərmanlar qəbul etməlidirlər.

Yeniyetməlik hipertoniyası

- Azyaşlıların hipertoniyadan əziyyət çəkməsi hallarına da rast gəlinir.
- Yeniyetməlik hipertoniyası deyilən xəstəlik var. 7 faizə qədər uşaqlarda, xüsusən kökəlməyə meylli uşaqlarda yeniyetməlik hipertoniyası yaranır. Onlarda təzyiq 140-80 olur. Belə uşaqları qeydiyyata götürmək və onların səhhəti ilə məşğul olmaq lazımdır. Sovet dövründə birincili və ikincili profilaktika var idi. Təəssüf ki, indi biz bunları unutmuşuq. Mən həmişə deyirəm: sovet səhiyyə sisteminin yaxşı cəhətləri saxlanılmalıydı. Amma təəssüf ki, bunlar qorunmadı.

- Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkündürmü?
- Xəstəliyin tam müalicəsi mümkün deyil. Xəstəlik get-gedə artır. Yalnız öz qayğısına yaxşı qalan insanlar, xəstəliyin mahiyyətini düzgün başa düşənlər 80-90 il yaşayırlar.

- Tibb elmi xəstəliyə qadınların, yoxsa kişilərin daha çox meyilli olmasını araşdırıbmı?
- Kişilər qadınlardan daha çox hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Qadınlarda aybaşı sikli pozulandan sonra – menopauza dövründə və hətta, menopauza öncəsi hipertoniyanın əlamətləri meydana çıxır. Bu zaman qadınlarda piylənmə yaranır, qan təzyiqi yüksəlir. Menopauza bitəndən sonra hipertoniya özünü daha şiddətli göstərir. 70-75 faiz qadınlar bu ərəfədə hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Əgər qadın uzun müddət fəaldırsa, cinsi hormonlar olan estrogen varsa, qadında təzyiq qalxmır, hipertoniya yaranmır. Estrogenlər get-gedə azalanda qan təzyiqi baş qaldırır. Kişilərdə isə siqaret çəkmə, alkohollu içkilərin, duzlu qidaların qəbulu, həddən artıq emosional olmaları, psixoemosional gərginliklər hipertoniyaya gətirib çıxarır. Onlarda 40-45 yaşlarında qan təzyiqi yüksəlməyə başlayır, sonradan get-gedə stabilləşir və ya artır. Hər 3 infarkt keçirənin birində hipertoniya, birində şəkərli diabet var. Xəstələrin çoxu elə düşünür ki, xəstəliyin kurs müalicəsi var. Bu, yanlış fikirdir. Daha doğrusu, bu fikir 40-50-ci illərdə qalıb. Xəstəliyi olan şəxslər ömür boyu dərman qəbul etməli, pəhrizə əməl etməli və sağlam həyat tərzinə üstünlük verməlidirlər.

Qeyd edim ki, hipertonik xəstələr avtomobil idarə etməməlidirlər. Yollar tıxaclarla doludur. Bakıda bir milyona yaxın maşın var. Sürücülərin 50-60 faizində hipertoniya var. Sürücüləri yoxlayandan sonra onların məsələn, avtobus idarə etməsinə icazə verilməlidir. Havanın istisi, sərnişinlərin sıxlığı və nəqliyyat müfəttişlərinin həyəcanı təzyiqlərinin artmasına səbəb olur. Onların intellektual səviyyələri də aşağı olur. Başa düşmürlər ki, qəfil ölüm baş verə bilər – infarkt ola bilərlər, beyinə qan sıza bilər.

- Yazın gəlişi ilə bağlı bır sıra insanlar özlərində əzginlik, narahatlıq hiss edirlər. Bunun hipertoniya ilə əlaqəsi ola bilərmi?
- Fəsil dəyişdikdə ürəkdə döyüntülərin artmasına, yaşlılarda diabet, yüksək təzyiq, ürək çatışmazlığı, infarkt, stress və baş ağrılarının çoxalmasına səbəb olur. Xüsusən günəşli havalarda hipertoniklər özlərini pis hiss edirlər. Onlar həkim tərəfindən təyin edilən dərmanları qəbul etməlidirlər. Lazım gələrsə, dozanı bir qədər də artırmalıdırlar. Özlərində narahatlıq hiss edən insanlar həkimə müraciət etməlidirlər. kBizdə yaşıl parklar varmı? Yoxdur. İnsanlara açıq havada, yaşıl parklarda gəzmək məsləhətdir. Baxın görün avtobuslarda nələr baş verir. Bəs metrodakı sıxlıq? Bütün bunlar əlbəttə ki, insanları xəstələndirir.

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
Mənbə :
Teqlər :
«O - xəstəliyin - özündən - çox, - fəsadları - qorxuludur» - -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
09-04-2013 22:22 - 2069 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Münasibət
04-05-2016 16:23 Eldəniz Quliyev: "İndidən sünni-şiə söhbəti salıblar"
04-05-2016 15:38 QMİ bölgə nümayəndələrinin sosial problemlərini ödəyə biləcəkmi?
04-05-2016 14:29 Dünya bazarında ucuzlaşan dollar Azərbaycanda bahalaşır
04-05-2016 11:51 Qubad İbadoğlu: ''İnşaat bölməsində tənəzzül daha da dərinləşir''
04-05-2016 11:18 Natiq Kərimov: Nardaranda daha böyük mədrəsə tikiləcək
03-05-2016 21:41 Azərbaycan "DQR"-in tanınmasına müharibə ilə cavab verəcək
03-05-2016 16:49 Ermənistan Qarabağı niyə müstəqil kimi tanımır?
03-05-2016 16:19 “İslam ölkələrinin mediası Qarabağı daha geniş işıqlandırmalıdır”
03-05-2016 12:31 “Zerkalo” qəzeti bərpa oluna bilərmi?
02-05-2016 16:08 "Gənclərin 3-cü qrupa meyl göstərməsi zərərlidir"
02-05-2016 15:55 “İraq xalqı şahsevəndir, dəmir ələ möhtacdır”
30-04-2016 11:14 Azərbaycan vətəndaşı ermənilərə görə Avropa Məhkəməsinə üz tuta bilərmi?
29-04-2016 13:02 Həkim hamını narahat edən problemdən DANIŞDI
28-04-2016 17:21 Facebook Azərbaycan cəmiyyətinin güzgüsüdür
28-04-2016 15:54 "Hicabına görə efirə buraxılmamanı qeyri-etik hesab edirəm"
28-04-2016 11:25 "Multukulturalizm ilində hicablı bacımı AzTV-yə buraxmadılar"
27-04-2016 22:12 Xarici ticarətimizi tənəzzülə uğradan faktor
27-04-2016 15:56 ADR hökumətinin süqutunun səbəbi nə idi?
27-04-2016 15:28 Polis forması geyinmək cinayətdirmi?
27-04-2016 11:41 Eldar Mahmudov niyə hələ də azadlıqdadır?
26-04-2016 16:24 Tağı Əhmədov onu hədələyənlərlə bağlı niyə yuxarılara şikayət etməyib?
26-04-2016 15:40 Azərbaycanda 15 jurnalist həbs edilə bilərmi?
26-04-2016 15:07 Ərdoğanın səfəri ilə cəbhədəki gərginliyin əlaqəsi varmı?
26-04-2016 14:05 Novella Cəfəroğlu: İslamçıların da adı əfv siyahısında olacaq
26-04-2016 12:49 “Referendum məsələsi ilə razılaşsaq, demək, ermənilərin dediyi olacaq”
23-04-2016 14:05 Dollar ucuzlaşırsa qiymətlər niyə bahalaşır?
22-04-2016 14:20 “Həbsdəki bütün OMON-çular azadlığa çıxmalıdır”
21-04-2016 15:30 Qarabağ üçün mərhələli hərb yolu varmı?
20-04-2016 10:16 Mayda da əfv veriləcəyi xəbəri var
20-04-2016 08:52 Ermənistan mediası müzakirə edir, Sarkisyan hökuməti susur
19-04-2016 16:47 “Xəstənin öz qanından dərman düzəldib oynaqlarına yeridirik”
19-04-2016 16:25 "Kəndlidən məhsulu ya dövlət alsın, ya da bazar tapsın"
19-04-2016 09:38 "Allahu Əkbər" şüarı altında da döyüşə gedə bilərik - Elxan Şahinoğlu
18-04-2016 17:10 Xaricdə təhsil proqramının dayandırılması bizə nə verəcək?
18-04-2016 16:34 “Rusiyada dəlilər keçdilər qabağa, ağıllılar köçdü ölkədən”
15-04-2016 17:30 “İctimaiyyəti məlumatlandırmaq missiyası səfirliyin üzərinə düşəcək”
15-04-2016 17:00 “Silahlı radikalın siyasətə gəlişi ağır fəsadlar verə bilər”
15-04-2016 09:31 Ölkədə ərzaq tədarükü üçün ASC yaradıldı-hökumət nəyə hazırlaşır?
14-04-2016 16:28 "Yəmən xalqı anladı ki, Səudiyyə mərhəmətli qonşu deyil, yırtıcıdır"
13-04-2016 15:24 "Sosial evlərin tikintisi günün tələbidir"
12-04-2016 16:00 Vəkil tənqidi fikirlərinə görə Kollegiyadan uzaqlaşdırıla bilərmi?
12-04-2016 10:45 "Biz bilməliyik ki, şəhid adını endirəndə bir millət olaraq yüksələ bilmərik"
11-04-2016 12:15 "Hər kəs Qarabağa olan təcavüzü görmürsə, kordur"
09-04-2016 13:33 Pərviz Həşimli: “Eldar Mahmudov çevriliş şousu vasitəsiylə rəqiblərini..."
09-04-2016 12:23 "Gömrük Komitəsi ləğv edilib, Vergilər Nazirliyinə birləşdirilsin"
07-04-2016 17:14 700 bal toplayan əsgər ön cəbhədə olmalıdırmı?
07-04-2016 16:53 "Artıq 5 yox, 3 rayonun söhbəti aparılacaq"
06-04-2016 11:35 "Jurnalistlərimiz cəbhə bölgəsindəki gərginliyə peşəkarcasına yanaşdılar"
06-04-2016 10:56 Əgər Səfər Əbiyev nazir olsaydı...
05-04-2016 15:51 Azərbaycanın Xankəndini vurmaq imkanı varmı?
04-04-2016 17:01 “Bu günə kimi deyilən söhbətlərin üstündən qanla xətt çəkdik”
04-04-2016 16:05 "Hər zaman səfərbər halda olmalıyıq"
04-04-2016 14:45 Valyuta ehtiyatı niyə artdı?
02-04-2016 13:00 Natiq Cəfərli torpaqlarımızda "dığaların" aktivliyinin səbəblərindən danışdı
01-04-2016 17:29 Jurnalist ölümünə görə kəsilən cəzaya jurnalistlərin münasibəti
01-04-2016 11:12 “Onlara bəraət verilməlidir”
31-03-2016 16:42 Tikinti və avtomobil servis şirkətləri də əhalini aldatmağa başlayıblar
31-03-2016 11:26 Tofiq Yaqublu: "Vəhhabilər partlatmaq üçün əmr gözlədiklərini dedilər"
30-03-2016 13:27 Qubad İbadoğlu hakimiyyətin ona vəzifə verməsindən danışdı
30-03-2016 13:13 “Şou-biznes proqramları gəncləri məhvə sürükləyir”

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Gəncədə qumbara partladılıb: 2 ölü, 3 yaralı
05-05-2016 10:12
Ordumuzun möhtəşəm texnikası - VİDEO
05-05-2016 10:46
Şəhidlərin dəfni ilə bağlı qaydalara dəyişiklik
05-05-2016 09:40
Obama və Fidel Kastronun azərbaycanlı oxşarları görüşdü - VİDEO
05-05-2016 10:00
Prezident qərar verdi: “ASAN Kommunal” xidməti işə düşür
05-05-2016 09:55
Bu gün MƏBƏS bayramıdır
05-05-2016 09:48
Avtotəmir sahəsi işlədənlərin nəzərinə - məsuliyyətə cəlb oluna bilərsiniz
05-05-2016 10:35
Misir rəsmisi Tom və Cerrini İŞİD-ə bənzətdi - FOTO - VİDEO
05-05-2016 11:08
Təyyardə dəhşət dolu anlar - VİDEO
05-05-2016 11:29
Bakı metrosunda HƏYƏCAN
05-05-2016 11:24
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət İdman
Maraq Dünyası Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video Tarix
Texnologiya Reportaj
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az