Qonşu kişi ilə qaçan iki uşaq anası tapıldı - VİDEO / Öldürüb Rusiyaya qaçmaq istədi, alınmadı / BMT-nin üçüncü əməkdaşı eboladan dünyasını dəyişib / Azərbaycanlıların orqanlarını satanlar yaxalandı / Kiçik səhv böyük qəzaya səbəb olur - BAKI QƏZALARINDAN VİDEO / Prezident təyyarə qəzasında həlak oldu / Atəşkəs rejimi 14 dəfə pozulub / BAKIDA QATAR QƏZASI: yanacaq dolu 15 vaqon relsdən çıxıb / Azərbaycan millisinin rəhbərliyinə daha bir avropalı gətirilir / Bakıda QHT rəhbərinin "Lexus"u yandı - FOTO / Tibb bacısı Hacıqabul xəstəxanasında əri tərəfindən öldürüldü / Avtobus sürücüsü dəhşət saçdı - VİDEO / Radara düşməməyin ən asan yolunu RƏİS dedi / Nazir oğlunun şirkəti avtovağzalda saxta qəbzlə pul yığır - FOTOFAKT / Azərbaycanlı vəhabidən gülməli telefon fətvası - VİDEO / XİN-dən ABŞ mediasına sərt etiraz / Dilmanc brouser əlavələri istifadəyə verib / Adı rüşvətdə hallanan hakimin məhkəməsi təxirə düşdü / İcra başçısının oğlu yol qəzasında yaralandı / 10-cu sinif şagirdi maşınla öz müəlliminin üstündən keçdi /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

«O xəstəliyin özündən çox, fəsadları qorxuludur»
Professor Adil Baxşəliyev: «Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkün deyil»
Şərh yaz

Hər il aprelin 7-i Ümumdünya Sağlamlıq Günü kimi qeyd edilir. 1948-ci ildən təməli qoyulan bu tarixə bağlı keçirilən tədbirlər sağlamlıq problemlərinə diqqətlərin cəlb edilməsi ilə qeyd edilir. ÜST 2013-cü ili Hipertoniya ili elan edib.

ÜST-ün bu ərəfədə yaydığı hesabata görə, dünyada hər 3 adamdan biri yüksək qan təzyiqinə malikdir. Bu isə 1 milyard insan deməkdir. Bu problem hər il 9.4 milyon insanın ölümünə səbəb olub
.
ÜST-ün hesabatında qeyd olunub ki, yüksək gəlirli ölkələrdə hipertoniya göstəriciləri daha aşağıdır.

Təşkilat yüksək qan təzyiqinin qarşısını almağın mümkünlüyünü önə çəkərək, qan təzyiqinin mütəmadi şəkildə yoxlanmasına çağırıb
.
Həkimlərin məlumatına görə, Azərbaycan hipertoniya xəstəliyinə görə dünya ölkələri arasında orta yerlərdən birini tutur. Ancaq xəstəlik ölkəmizdə də get-gedə inkişaf etməkdə, hipertonik xəstələrin sayı çoxalmaqdadır.

Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktoru, professor Adil Baxşəliyev “Kaspi“yə müsahibəsində hipertoniyanın ən çox yayılmış ürək-damar xəstəliyi olduğunu bildirib:

Ölümlə nəticələnən fəsadlar

- Xəstəliyə yaşlı əhalinin 40 faizə yaxınında təsadüf olunur. Hər 10 illikdən bir xəstəlik 10 faiz artır. Hazırda 70-80 yaşlı qadınların 80-90 faizi hipertoniyadan əziyyət çəkir. Həkimlər xəstəliyin özündən çox, onun fəsadlarından qorxurlar. Çünki hipertoniyanın ölümlə nəticələnən fəsadları var. Hipertoniyası olan xəstələrdə 8-10 dəfə çox miokard infarktı, 10-12 dəfə çox insult əmələ gəlir. Uzunmüddətli hipertoniyası olanlarda ürək çatışmazlığı yaranır. Belə ki, ürək genişlənir, ürəyin yığılma qabiliyyəti – nasos funksiyası azalır, nəticədə ürək çatışmazlığı əmələ gəlir. Bu, müxtəlif növ aritmiyalar törədə bilər. Bu, elə bir xəstəlikdir ki, ürəyin işemiya xəstəliyi, şəkərli diabet tez bir zamanda buna qoşulur.

- Hipertoniyanın yaranmasının əsas səbəbləri nədir?
- Xəstəlikdə əsasən psixoemosional gərginlik, genetik faktorlardan, hormonlar arasında mütənasibliyin dəyişilməsi nəticəsində baş verir. Parametrik təzyiqin, havaların kəskin dəyişməsi hipertonik xəstələrdə özünü göstərir. Onlar metohəssasdırlar. Tez bir zamanda onlarda hipertonik böhran əmələ gələ bilər. Belə insanlar çox hündür yerlərdə yaşamamalıdırlar. Sovet dövründə hipertoniyası olanlara Kislovodska, Gədəbəyə və s. hündürlükdə yerləşən yerlərə getmək məsləhət görülmürdü. Havanın çox isti olmasının da onlara ziyanı var. Bu cür xəstələr həyat tərzlərində dəyişiklik etməli, xüsusən qida qəbuluna fikir verməlidirlər. Xüsusi duzlu qidalardan imtina etməli, çox maye qəbul etməməlidirlər. Onlar gecə növbələrində işləməməlidirlər. Ən əsası rahat həyat tərzi sürməlidirlər. Hipertoniyası olan xəstələr daim müalicə olunmalıdır.

- Hipertoniya nə üçün mərhələlərə bölünür? Xəstələr özləri üçün necə müəyyənləşdirməlidirlər ki, onlar hansı mərhələyə aiddirlər? Əlamətləri necə bilmək olar?
- Xəstəlik tədricən inkişaf edir. Yəni əvvəl gizli gedir, sonra birinci mərhələ başlayır. Bu, müalicə olunmadıqda xəstəlik ikinci mərhələyə, daha sonra üçüncü mərhələyə keçir. Get-gedə artıq orqanlar – böyrəklər, beyin, ürək bu prosesə cəlb olunur. sanki bu xəstəlik ateroskleroz xəstəliyini sürətləndirir. İlkin mərhələdə qan təzyiqi o qədər yüksək olmur. Təzyiq 140-160 və aşağısı 90 olur. Ənsə nahiyəsində ağrılar yaranır. Ürəkdə hələ dərin dəyişikliklər baş vermir. İlkin mərhələdə insanlar lazımi həyat tərzini düzgün qursalar – pəhrizə əməl etsələr, yağlı qidalardan qaçsalar, xörək düzünü az qəbul etsələr, yuxunu normallaşdırsalar və heç nəyə əsəbiləşməsələr, bu, ikinci mərhələyə keçməz. Adi siqnal səsi, səs-küy təzyiqi qaldırır. Əgər yaşadığınız evin yaxınlığında yeni ev tikirlərsə, səhər saat 8-dən axşam 10-a qədər ətrafda maşınlar işləyirsə, onda insanda səs-küy hipertoniyası əmələ gələcək. Əfsus ki, insanlar xəstəliyə uzun müddət əhəmiyyət vermir, həkimə müraciət etmirlər. Həkimə o zaman gedirlər ki, ortaya fəsadlar çıxır, ya da təzyiq 200-ə qalxandan sonra şiddətli başağrıları, ürəkbulanma və s. simptomlardan sonra həkimə gedirlər.

- Arterial təzyiqin yüksəlməsi nə ilə bağlıdır?
- Hipertoniyanın ilkin əlaməti arterial təzyiqin yüksəlməsidir. Yaxşı olar ki, belə vaxtda insanlar sakitləşdirici dərmanlardan istifadə etsinlər. Əgər bu, kömək etmirsə, zəif təsirə malik olan hipotenziv dərmanlar qəbul etməlidirlər.

Yeniyetməlik hipertoniyası

- Azyaşlıların hipertoniyadan əziyyət çəkməsi hallarına da rast gəlinir.
- Yeniyetməlik hipertoniyası deyilən xəstəlik var. 7 faizə qədər uşaqlarda, xüsusən kökəlməyə meylli uşaqlarda yeniyetməlik hipertoniyası yaranır. Onlarda təzyiq 140-80 olur. Belə uşaqları qeydiyyata götürmək və onların səhhəti ilə məşğul olmaq lazımdır. Sovet dövründə birincili və ikincili profilaktika var idi. Təəssüf ki, indi biz bunları unutmuşuq. Mən həmişə deyirəm: sovet səhiyyə sisteminin yaxşı cəhətləri saxlanılmalıydı. Amma təəssüf ki, bunlar qorunmadı.

- Hipertoniyanın tam müalicəsi mümkündürmü?
- Xəstəliyin tam müalicəsi mümkün deyil. Xəstəlik get-gedə artır. Yalnız öz qayğısına yaxşı qalan insanlar, xəstəliyin mahiyyətini düzgün başa düşənlər 80-90 il yaşayırlar.

- Tibb elmi xəstəliyə qadınların, yoxsa kişilərin daha çox meyilli olmasını araşdırıbmı?
- Kişilər qadınlardan daha çox hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Qadınlarda aybaşı sikli pozulandan sonra – menopauza dövründə və hətta, menopauza öncəsi hipertoniyanın əlamətləri meydana çıxır. Bu zaman qadınlarda piylənmə yaranır, qan təzyiqi yüksəlir. Menopauza bitəndən sonra hipertoniya özünü daha şiddətli göstərir. 70-75 faiz qadınlar bu ərəfədə hipertoniyadan əziyyət çəkirlər. Əgər qadın uzun müddət fəaldırsa, cinsi hormonlar olan estrogen varsa, qadında təzyiq qalxmır, hipertoniya yaranmır. Estrogenlər get-gedə azalanda qan təzyiqi baş qaldırır. Kişilərdə isə siqaret çəkmə, alkohollu içkilərin, duzlu qidaların qəbulu, həddən artıq emosional olmaları, psixoemosional gərginliklər hipertoniyaya gətirib çıxarır. Onlarda 40-45 yaşlarında qan təzyiqi yüksəlməyə başlayır, sonradan get-gedə stabilləşir və ya artır. Hər 3 infarkt keçirənin birində hipertoniya, birində şəkərli diabet var. Xəstələrin çoxu elə düşünür ki, xəstəliyin kurs müalicəsi var. Bu, yanlış fikirdir. Daha doğrusu, bu fikir 40-50-ci illərdə qalıb. Xəstəliyi olan şəxslər ömür boyu dərman qəbul etməli, pəhrizə əməl etməli və sağlam həyat tərzinə üstünlük verməlidirlər.

Qeyd edim ki, hipertonik xəstələr avtomobil idarə etməməlidirlər. Yollar tıxaclarla doludur. Bakıda bir milyona yaxın maşın var. Sürücülərin 50-60 faizində hipertoniya var. Sürücüləri yoxlayandan sonra onların məsələn, avtobus idarə etməsinə icazə verilməlidir. Havanın istisi, sərnişinlərin sıxlığı və nəqliyyat müfəttişlərinin həyəcanı təzyiqlərinin artmasına səbəb olur. Onların intellektual səviyyələri də aşağı olur. Başa düşmürlər ki, qəfil ölüm baş verə bilər – infarkt ola bilərlər, beyinə qan sıza bilər.

- Yazın gəlişi ilə bağlı bır sıra insanlar özlərində əzginlik, narahatlıq hiss edirlər. Bunun hipertoniya ilə əlaqəsi ola bilərmi?
- Fəsil dəyişdikdə ürəkdə döyüntülərin artmasına, yaşlılarda diabet, yüksək təzyiq, ürək çatışmazlığı, infarkt, stress və baş ağrılarının çoxalmasına səbəb olur. Xüsusən günəşli havalarda hipertoniklər özlərini pis hiss edirlər. Onlar həkim tərəfindən təyin edilən dərmanları qəbul etməlidirlər. Lazım gələrsə, dozanı bir qədər də artırmalıdırlar. Özlərində narahatlıq hiss edən insanlar həkimə müraciət etməlidirlər. kBizdə yaşıl parklar varmı? Yoxdur. İnsanlara açıq havada, yaşıl parklarda gəzmək məsləhətdir. Baxın görün avtobuslarda nələr baş verir. Bəs metrodakı sıxlıq? Bütün bunlar əlbəttə ki, insanları xəstələndirir.

Teqlər :
«O - xəstəliyin - özündən - çox, - fəsadları - qorxuludur» - -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
09-04-2013 22:22 - 1670 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Münasibət
20-10-2014 17:31 Radara düşməməyin ən asan yolunu RƏİS dedi
16-10-2014 12:49 Müsavat Partiyasından Aslan İsmayılova cavab
15-10-2014 12:03 Azərbaycanın 2015-ci üçün büdcə layihəsi müzakirəyə çıxarılır
15-10-2014 11:38 Borcu olanları türmə gözləyir
11-10-2014 13:33 Qubad İbadoğlu Müsavatı doğma və qədim partiya hesab edir...
11-10-2014 13:27 Oqtay Gülalıyev sabahkı mitinqdən danışdı
11-10-2014 13:16 “Hakimiyyət təzyiq yolu ilə əfv ərizəsi yazdırmaq istəyir”
11-10-2014 11:44 "Heydər Əliyev Nobel Sülh Mükafatını Azərbaycana gətirə bilərdi"
11-10-2014 10:35 Dinara Yunus: "Xəstə anama əzab verirlər"
11-10-2014 10:26 Azərbaycanın prioritet elan etdiyi turizm sektoru niyə gəlir gətirmir?
10-10-2014 12:10 “Dördgünlük iş həftəsi əhali arasında yoxsulluğa səbəb ola bilər”
09-10-2014 10:00 Manatın dəyərinin ucuzlaşması Azərbaycan üçün fəlakətdir
08-10-2014 14:42 "Büdcə ilə əlaqəli elementar məlumatlara belə çıxış imkanımız yoxdur"
03-10-2014 15:12 Vüqar Bayramov qızıl bazarındakı durğunluqdan və ucuzlaşmadan danışdı
03-10-2014 10:25 Məşhur erməni aktyorun AZƏRBAYCAN SEVGİSİ
02-10-2014 12:49 Adı bir milyonluq xümsdə hallandırılan ilahiyyatçı danışdı
02-10-2014 10:16 “Bir-birinizi aşağılayan yazılara son qoyun” – Qubad İbadoğlu
01-10-2014 13:17 Millət vəkili Azərbaycan orta məktəblərdəki narkotik bazarından yazdı
01-10-2014 13:12 İŞİD Bakının başağrısına çevrilə bilərmi?
29-09-2014 12:20 Vurğun Əyyub seçkilərin nəticələrini tanımadı - TƏBRİK ETMƏYƏCƏM!
29-09-2014 09:42 “Müsavatın yeni başqanı olaraq bəyan edirəm ki...”
27-09-2014 11:56 Azərbaycanda ətin qiyməti 15-20 MANATA QALXACAQ
26-09-2014 16:53 QİÇS-ə yoluxmuş anaların sayı artır - SOS!
26-09-2014 13:20 "Şərab festivalı Cavad xanın ruhuna ehtiramsızlıqdır"
26-09-2014 12:16 Hacı Əbdüldən qalmaqal yaradacaq açıqlamalar
25-09-2014 15:01 Anar Qasımlı: "Qoy Leyla Yunusa şərait yaratsınlar, özü təkzib etsin"
24-09-2014 14:36 Prokurorun şantaj etdiyi hakimin vəkili danışdı
19-09-2014 17:03 "Azərbaycana qarşı qətnamələr heç vaxt işləməyib və işləməyəcək"
18-09-2014 13:29 Deputat yas qadağasından və hicabdan danışdı
17-09-2014 17:33 Bizdə İŞİD-ə qoşulmaq istəyənlərin məxfi statistikası var - MÜSAHİBƏ
17-09-2014 16:12 Mübariz Qurbanlı: " İŞİD İslama zərbədir"
16-09-2014 12:50 İŞİD-in İraq neftini ələ keçirməsi Azərbaycana təsir edib
16-09-2014 09:43 Rövşən Lənkəranskinin başına 15 milyon dollar qoyublar
12-09-2014 12:05 Jurnalistlərin “qara siyahı”sındakı mətbuat xidmətləri
10-09-2014 09:43 Nəqliyyat sektoru bahalaşmaya istiqamətlənib
09-09-2014 17:59 Evə dönən terrorçu İŞİD-dən nələr danışdı?
08-09-2014 17:18 “Yas mərasimlərinə heç kəs müdaxilə edə bilməz“
08-09-2014 11:44 Müharibəyə getmək üçün nəzir edən AZƏRBAYCAN OĞLU (VİDEO)
06-09-2014 12:37 Hüzr məclisi özünü göstərmək üçün münasib yer deyil
06-09-2014 00:32 Bakının iki böyük prospektindəki dəhşətli tıxacın ŞOK SƏBƏBİ
03-09-2014 11:06 Rusiya təhlükəsi Azərbaycan üçün də real görünürmü?
02-09-2014 16:29 Rəhimə Dadaşova: "Burada dəyişiklik aparmaq çətindir"
02-09-2014 11:13 Erməniləri neçə dəfə üstəliyirik?
01-09-2014 16:54 Qubad İbadoğlu: "Susmaq həbs təhlükəsini artırır"
01-09-2014 13:12 Mübariz Qurbanlı: "Biz işğalçı dövlətin kilsəsinə toxunmamışıq"
29-08-2014 10:22 “Ərdoğan amerikalıların bölgədəki maraqlarına qarşı gələcək”
28-08-2014 17:06 “Bu itki tibbi nöqtəyi nəzərdən əməliyyat sayına görə əla göstəricidir”
27-08-2014 15:57 Qəpiklərdən niyə istifadə etmirik? - EKSPERT RƏYİ
26-08-2014 11:50 Rusiya sanksiyası Azərbaycan bazarlarını iflic edib
26-08-2014 11:01 Keçmiş baş prokurordan ilginc açıqlama
25-08-2014 18:06 Erməni gənci: “Valideynlərim azərbaycanlılar haqqında xoş sözlər deyir”
25-08-2014 15:23 Avtobusda ölən sərnişinlərin ailəsinə 5000 manat veriləcək
22-08-2014 10:05 Təhsil Nazirliyi müəllimləri aldadır
18-08-2014 17:13 Sərdar Cəlaloğlu: "Əli Kərimli gəlmirsə, qoy cəhənnəmə gəlsin" - İTTİHAM
14-08-2014 09:41 "Ən azı bir il bizim bölgədə çox gərgin vəziyyət hökm sürəcək"
13-08-2014 15:11 Soçi görüşündə kəlbəcərli girovlar müzakirə edilib
12-08-2014 17:16 Mİkayıl Cabbarov Misir Mərdanovu yenə biabır etdi
07-08-2014 15:36 Keçmiş nazirlə yenisi arasında söz dueli - MİSİR MƏRDANOV CAVAB VERDİ
07-08-2014 15:26 Cabir İmanov: “Bayrağımızı Şuşa qalasına sancacağıq”
06-08-2014 15:44 Əfsanəvi döyüşçü: “Səfər Əbiyev qoymadı ki, erməni səngərini dağıdaq”

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Elm-Texnologiya Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az