Tarix:12-01-2017 14:11
Nüvə erasının super silahları: Rusiya və ABŞ-ın sualtı mübarizəsi
Şərh yaz
Bir neçə gün öncə ABŞ  yeni sinif «Kolumbiya» sualtı atom qayığının hazırlanmasına başladığını elan etdi. Ölkə 12 yeni belə qayıq buraxmaq fikrindədir. FaktXeber.com Life-a istinadən SSRİ dönəmindən bu yana ABŞ və Rusiyanın sualtı  mübarizəsi barədə qısa tarixi təqdim edir.
 
Atom sualtı  qayıqları nüvə triadasının əsasını təşkil edir. Onlar ölümcül zərbə endirməzdən əvvəl uzun müddət Dünya okeanının  suları altında gizlənə bilərlər. Hazırda Rusiya  və ABŞ  nəhəng Sualtı Donanmaya malikdir.
 
Müasir  arsenalda atom sualtı qayıqlarından daha qorxulu müharibə maşını yoxdur. Məsələn, 400 metr  dərinlikdə  üzə bilən Rusiyanın yeni «Borey» gəmisi. Atış mənzili -9300 km. Döyüş komlekti – hər birində 6-10 döyüş başlıqlı, trotil ekvivalentində gücü 150 kiloton olan  16 raket. Bu, ən az məsuliyyətli siyasətçidə belə  Rusiya ilə müharibə barədə düşündürməyi unutdurar. Belə gəmilərin  varlığında əsas hədəf də elə budur.
 
Müasir sualtı raket kreyserləri Rusiya və ABŞ arasında uzun yarışın nəticəsidir. Hər şey 1946-cı ilin 5 martında soyuq müharibəyə başlanğıc verən  Çörçilin  Fulton nitqindən sonra başladı. 
 
40-50-ci illərdə ABŞ-ın dünya okeanlarında aviadaşıyıcı və linkorlardan ibarət tam üstünlüyü mövcud idi: SSRİ və onun müttəfiqlərini əhatə edən hərbi baza şəbəkəsi, atom bombaları, strateji bombardmançıları, SSRİ-yə qarşı bir-birini əvəz edən atom müharibəsi planları – Plan Totality, Operation Dropshot… var idi. Planın birincisi prezident Trumenin fərmanı ilə general Eyzenhauer tərəfindən hələ 1945-ci ildə hazırlanmışdı. Plana əsasən  Rusiyanın 20 şəhəri nüvə bombardmanına məruz qalmalı idi. 1949-cu ildə hazırlanan ikinci  planda artıq 100 şəhərdə 200 hədəf müəyyənləşmişdi.
 
SSRİ buna tam cavab verə bilmirdi: İlk atom bombası ancaq 1949-cu ildə hazırlanmışdı. Vintli Tu-4, reaktiv Tu-16 ABŞ ərazisinə baza olmadan gedə bilməzdi. Ümid ancaq RƏM sisteminə, sadə və etibarlı MiQ-15-ə qalırdı.
 
Bundan əlavə, dənizə sahiblənmək barədə heç söhbət belə gedə bilməzdi. Amerikanınkı ilə müqayisə edilə biləcək suüstü donanmanı tez yaratmaq mümkün deyil. Qalırdı Sualtı Donanma – sualtı qayıqlar. Məhz belə  strateji vəziyyət  soyuq müharibənin ilk dönəmində  Sovet Sualtı Donanmasının  yaranmasına gətirdi.
 
Ən kütləvi şəkildə NATO-nun təsnifatı ilə 613-cü layihəsinin dizelli Whiskey sualtı qayığı hazırlandı. Orta səviyyəli qayıqlar Avropa yaxınlığında işləməli idilər. Daha uzağa - okeana isə yolda konvoyları götürə bilən 611,B layihəsinin və NATO-nun təsnifatı ilə Zulu nömrəli qayıqları  getməli idi. 1951-1958-ci illərdə  Leninqradda və Molotovskidə onlardan 26 vahid hazırlandı. Sonra həmin qayıqları 641 layihəsindən 75 ədəd "Foxtrot" əvəz elədi.
 
Soyuq müharibənin ilk illərində  Sovet torpeda qayıqları  strateji əhəmiyyət daşıyırdı – onlar  Avropanın boru vintli mühərriklərini əvəz edə bilərdi.
 
Amerikanın qarşısında isə əsas məsələ  qayıq əleyhinə mübarizə dayanırdı. Dənizə sahiblik edən  amerikalıların buna imkanı var idi – onlara bazadan uzaqlaşmağa, eskort  aivadaşıyıcıların qayıqəleyhinə təyyarələrindən gizlənməyə ehtiyac yox idi. Taktikaları sadə idi: öz mövqelərinə çıxmaq və Sovet sualtı qayıqlarının dizel dalınca gedib-getməmələrini dinləmək. «Barrakuda»larda istifadə olunan əsas innovasiya BQR-4 kiçik tezlikli akustik massivi idi. Bu vaxta kimi Amerikanın APS-20 kimi aviasiya  radiolokatorları suyun altında 20 mil məsafədə şnorxelləri, dizellərin işini, fırlanan porşenli borunun  «nəfəs borusunu» müəyyənləşdirə bilərdi.
 
 
Bundan sonra atom mühərrikləri, raket və nüvə  başlıqları dövrü başladı.
 
İlk atom  sualtı  qayığı  1955-ci ildə dənizə çıxan Amerikanın USS Nautilus qayığı olub. Qayıq 6 torpeda ilə təchiz olunmuşdu.
 
1960-cı ildə  sualtı donanmalar  müasirləşməyə başladı. Xüsusən göyərtəsində ballistik  raketlər olan qayıqların istehsalına başlanıldı. Liderliyi bərkyanacaqlı raketlə təchiz olunan Polaris edirdi.
 
Həmin dövr üçün daha yoxsul olan SSRİ cavab verə bilmirdi. Maye yanacaqlı R-13 raketləri məcburən  629-cu layihənin dizeli sualtı qayıqlarına və 658-ci atom layihəsinin qayıqlarına 3 ədəd yerləşdirilirdi. Raket ancaq suyun üzərindən buraxıla bilərdi. 12 metrlik  raketin qayıqəleyhinə  təyyarələrinin radarlarında necə işıq saçdığını düşünmək belə qorxuncdur. Bundan başqa, buraxılışdan əvvəl, raket bir saat ərzində sisternlərdə saxlanılan yanacaqla doldurulmalı idi. Uçuş mənzili isə Amerikanın “Polaris”indən (2200 km) çox-çox aşağı – cəmi 600 km idi. 
 
 
Uçuş mənzili cəhətindən sovetin növbəti R-21 raketi də (1420 km) amerikalıların «Polaris-A2»-dən (2800 km) geri qalırdı. Və yenə Rusların qayığında cəmi 3 raket yerləşirdi. Lakin artıq  sualtı atmaq imkanı yaranmışdı.
 
Rusiyanın R-27 raketi amerikalıların texnikaları ilə məsafəni qismən yaxınlaşdırdı. 1974-cü ildə raketi modifikasiyası R-27U 3000 km mənzilli idi. Halbuki Amerikanın «Polaris-A3»ü 1964-cı ildən 4600 km mənzilli idi.
 
1967-1974-cü illərdə, hər birində 16 ədəd R-27U raketi olan «Navaqa» sualtı qayıqları artıq uğura imza atmışdı. 1974-cü ildə 667B seriyasından hər biri 12 raketi daşıyan 18 «Murena» gəmisi silahlanmaya verildi. İkimərhələli R-29 raketi 7800 mənzilli idi.
 
1975-ci ildə 667BD layihəsinin, hər birində 16 vahid R-29D raketi (9100 km mənzilli) olan növbəti 4 qayığı sıraya qoşulur.
 
Lakin ABŞ-da 1946-cı ildən «Ohio» sinifli qayıqların inşaasına başlanır. O yüklənmədən asılı olaraq 7800-11300 km mənzilli olan 24 ədər «Trident II» raketləri daşıyırdı.
 
SSRİ buna strateji təyinatlı ağır raketli sualtı «Akula» kreyserlərinin inşası ilə cavab verdi. Bu, dünyanın ən böyük  sualtı qayığıdır. O, 20 ədəd üçmərhələli R-39 raketi (8300 km mənzilli) daşıyır. Hazırda o, 20 ədəd üçmərhələli «Bulava» raketini (9300 km mənzilli) daşıyır.
 
Postsovet dövründə  Rusiya sualtı qayıqlarının raketləri üstünlük əldə etməyə başladılır. 2008-ci ildə  «Tula» sualtı qayıdığnın göyərtəsində olan «Sineva» uzaqmənzilliyinə görə, rekord qırmışdı: Amerikanın döyüş növbəsində olan «Trident II» -nın 11300 km-nə qarşı 11547 km-lə.
 
Bu həmin raketlərdir ki, bu  gün 7 strateji sualtı kreyserdə döyüş növbəsində dayanıblar. Son günlərdə  onlara «Bulava»larla  daha 3 kreyser qoşulub, daha 5-i isə  tikilmə prosesindədir. «Bulava»nın «Sineva»ya nisbətən aşağı mənzilli olması, onun istehlak rahatlığı ilə kompensasiya edilir.
 
 
2015-ci ilin 11 noyabrında  baş verən hadisə isə sualtı silahlanma yarışı spiralını bağladı. Rusiya telekanalları  Rusiyanın «Status-6» atom  torpedası barədə material təqdim elədi. Atom reaktoru ilə işə salınan torpeda saatda 185 km-lə 10000 km məsafə qət edə bilər. Bu silah bir km dərinlikdə,  gücü 100 meqatonn olan döyüş başlığını daşıyaraq hədəfə gedə bilər.
 
«Status -6» adət etdiyimiz şəkildə  silah yox, «Qiyamət Günü maşınıdır». Bu qurğu istənilən qlobal müharibədə məğlubiyyətə uğrayan yeganə tərəfin Rusiyanın olmayacağına, qalib tərəfin isə ümumiyyətlə olmayacağına zəmanət verir.
 
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : E.
Teqlər :
Nüvə - erasının - super - silahları. - Rusiya - - ABŞ-ın - sualtı - mübarizəsi -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:12-01-2017 14:11 - Oxundu: 1152
Top Secret
17-03-2017 11:42 Kraliça Yelizavettanın GİZLİ JESTLƏRİ
08-02-2017 16:12 Alman faşistlərin boynunda olan 73 MİLYON İNSAN QANI - Araşdırma
07-02-2017 16:42 Fransanın törətdiyi soyqırımından danışan generalın başına oyun açdılar
25-01-2017 11:50 İnsanın kosmosa "ayağını açan" ilk qitələrarası ballistik raket - VİDEO
18-01-2017 16:52 Bu soyqırımları barədə Azərbaycan mediasında heç vaxt yazılmayıb
18-01-2017 09:43 SSRİ-nin sirr kimi saxladığı güclü SİLAH - VİDEO
12-01-2017 14:11 Nüvə erasının super silahları: Rusiya və ABŞ-ın sualtı mübarizəsi
09-12-2016 16:55 Minlərlə qaraçını necə qırıblar? - ARAŞDIRMA
06-12-2016 15:59 "Soyqırımları tarixi": bir xalqı su çiçəyi xəstəliyi ilə məhv etdilər - ARAŞDIRMA
29-11-2016 17:17 37 ölkədə 20 milyondan çox insanı kim və necə qətlə yetirib? - ARAŞDIRMA
08-11-2016 17:45 Onlar tezliklə bəşəriyyəti nə hala salacaqlarını aşkar göstərdilər - ŞOK VİDEO
23-09-2016 11:07 ABŞ kəşfiyyatına casusluq edən azərbaycanlılar - İNANILMAZ FAKTLAR
22-09-2016 15:47 İnsanlığın düşməni olan canlı oyuncaq yaradılıb – FOTO-VİDEO
21-09-2016 16:53 Google-nin dünyadan sirr kimi gizlətdiyi 20 yer - FOTO
19-09-2016 17:31 Nobelin tarixə qanla yazılan 350 ixtirası və SÜLH MÜKAFATI - ARAŞDIRMA
24-08-2016 15:48 Milli Təhlükəsizlik Agentliyinə işləyən hakerin dəhşətli müsahibəsi
07-06-2016 11:43 Dollar ABŞ-ın valyutası deyilmiş - VİDEO
25-04-2016 15:39 Prezidentlər BU QADININ KÖLGƏSİndən də qorxurlar
24-03-2016 17:15 Roma Papası ilə I Kirilin görüşünün sirli səbəbi - FOTO
23-03-2016 16:08 Dövlətlərin gizlətdiyi nüvə qəzaları - ARAŞDIRMA
10-03-2016 15:20 Ərəbistanın terror etdiyi tarixçi nələri ifşa etmişdi?
07-03-2016 15:55 Şeytanla əlaqəyə girib insanları belə dəli edirlər - VİDEO
03-03-2016 16:52 Prezidentin saatındakı "GİZLİ MESAJ" - FOTO
24-02-2016 13:20 "ABŞ-ın Suriya hökuməti ilə müharibəsi 2000-ci ildən başlayıb"
15-02-2016 16:06 ONLARI TANIYIN - Bütün dünyanı bu 13 ailə idarə edir
15-02-2016 12:41 Baş nazirin qətlinin sifarişçisi 65 il sonra bəlli oldu
27-01-2016 17:25 İsraildə niyə xərçəng xəstəsi yoxdur? ARAŞDIRMA
27-10-2015 12:33 Dünyanın tanınmış siyasi xadimləri gənclik illərində - FOTOLAR
26-10-2015 12:44 XX əsrin tanınmış siyasi xadimləri və anaları - FOTOLAR
23-10-2015 12:35 Hakimiyyətdə olan HANNİBALLAR: İnsan ətini sevən ən qəddar diktatorlar
22-10-2015 11:26 ŞOK: Türkiyə polisi terroru 20 gün öncədən bilirmiş - RƏSMİ SƏNƏD
16-10-2015 11:01 Dünya hərb tarixinə adını yazdıran hərb nazirimizə niyə küçə süpürtdürüblər
30-09-2015 13:12 Nəhəng insanlar dövrü və Ad qövmü: Mif, yoxsa reallıq? ARAŞDIRMA
17-09-2015 12:31 Gəncənin gizli yeraltı yolları - VİDEO
09-09-2015 12:11 “Kurtlar Vadisi” satanizm elementlərindən istifadəyə davam edir - VİDEO
07-09-2015 11:21 Güllələnmədən əvvəl gülüş... FOTOLAR
14-08-2015 09:59 İnternet 7 gizli açarı olan 14 nəfər tərəfindən idarə olunur
29-07-2015 16:56 Hitlerin çıxışdan öncə etdiyi məşqinin GİZLİ FOTOLARI
17-07-2015 13:38 WikiLeaks Azərbaycanla italyan haker şirkəti arasında məxfi yazışmaları yayıb
07-07-2015 16:51 ABŞ və İngiltərəyə inamın sonu. Qəzzafi: Bizim taleymizdən ibrət götürülməlidir
30-06-2015 16:59 ABŞ-ın həyatdan sildiyi fiziki jurnalistlər necə tapdılar? - FOTO
29-06-2015 16:38 Məkkə və Mədinəni partlatmaq üçün hazırlanan bomba oyunu
21-06-2015 18:06 Ərdoğan və Ancelina Colinin əl görüşməsindəki ŞOK SİRR- FOTO
16-06-2015 12:26 43 il təkadamlıq kamerada saxlanan siyasi məhbus...
01-06-2015 10:14 Qatır Məmməd kimə xidmət edib: Azərbaycanlılara, yoxsa ermənilərə?
27-05-2015 12:48 ABŞ-ın Böyük Möhürünün sirri və ya Troya atı - ARAŞDIRMA
25-05-2015 17:20 İŞİD-in ABŞ tərəfindən yaranması haqqında ŞOK SƏNƏDLƏR FOTO-VİDEO
15-05-2015 16:14 SSRİ-də edam olunan yeganə yeniyetmə - FOTO-VİDEO
12-05-2015 11:34 1 nömrəli terrorçunun öldürülməsi barədə şok fakt Amerikanı qarışdırdı - TOP SECRET
02-04-2015 12:16 Türkiyənin məşhur masonları - SİYAHI
30-03-2015 16:56 Türkiyə gündəmini dəyişən Fətullah Gülənin mason andı - FOTO
27-03-2015 15:16 Pentaqon İsrailin nüvə sirlərini faş etdi
09-02-2015 15:07 İsveçrə bankının gizli hesabları internetə sızdı - azərbaycanlılar da var
27-01-2015 15:49 Kral Abdullah barəsində Wikileaksin şok hesabatı?
20-01-2015 19:28 "Bilderberg" mason təşkilatının 2015 toplantısının yeri bəlli oldu - FOTO
13-01-2015 12:15 Ötən ilin mistik sirləri - FOTO-VİDEO
05-01-2015 16:40 Ərdoğanın ABŞ və İsraildən qəbul etdiyi ŞOK TƏKLİF!
05-01-2015 10:11 Əbiyevlərin Çexiyadakı mülkləri haqda şok fakt - FOTO
29-12-2014 14:51 Erməni terrorizmi iş başında! - YOUTUBE-dan SİLİNƏN VİDEO
19-12-2014 16:02 6 ay erməni əsirliyində: Bizi Ağdamın poçt müdiri satdı - FOTO

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az