Tarix:04-02-2017 14:07
İnternet təhlükəsizliyi üçün Edvard Snoudendən 9 tövsiyə
Şərh yaz
Yəqin ki, bir çoxlarımız internet təhlükəsizliyi ilə bağlı dəfələrlə düşünmüşük.  Bu gün brauzerlərin, sosial şəbəkələrin və bir sıra müxtəlif  proqramların  istifadəçilər haqqında məlumat topladığını hətta məktəblilər də bilir, ancaq bundan qorunmağın yollarından az  adam məlumatlıdır.
 
FaktXeber.com  olaraq bu gün sizlərə ABŞ MKİ-nin sabiq  əməkdaşı Edvard Snoudenin internet sörfinq eləmək və məlumatları təhlükəsiz saxlamaq barədə tövsyələrini çatdıracağıq.  
 
 
 
Şifrəli bağlantılı saytlar
 
Bir çoxları hesab edir  ki, onların gizlədəsi heç nəyi yoxdur. Onlar əmindirlər ki, xüsusi xidmət orqanlarını onların harda olduqları, Facebook-da nə paylaşdıqları və Ebay-da nə aldıqları maraqlandırmır. Və onlar haqlıdırlar. Lakin belə bir mövqe  problemin digər tərəfinə də toxunur.
 
“Siz deyəndə ki “Mənim gizlədəsi bir şeyim yoxdur”, əslində həm də deyirsiniz ki, “Məni internet təhlükəsizlik barədə hüququm maraqlandırmır və məni izləmələrindən razıyam”” - Edvard Snouden
 
Edvard Snouden istifadəçilərə öz hüquqlarını qorumağı və ancaq şifrəli bağlantıları istifadə edən saytlara girməyi tövsiyə edir. Bu o saytlardır ki, https-lə başlayır.
 
 
Dələduzlar sizin  sizin  xidməti sənədlərinizi, iş yazışmalarınızı, ailə fotolarınızı oğurlaya bilər və onların gələcək taleyi naməlumdur. Bu səbəbdən  bu məsələyə ciddi yanaşın. Hər dəfə bağlantını yoxlamamaq üçün, sizin girdiyiniz saytları avtomatik  şifrələyən xüsusi plaqin quraşdıra bilərsiniz.
 
 
Yazışma sirri
 
Siz işlə bağlı yazışır, yaxud  dostlarınıza övladlarınızın şəklini yollayırsınız? Bütün bunlar dələduzların əlinə keçə bilər. Bunun qarşısını almaq istəyirsinizsə, brazuer üçün xüsusi şifrələmədən istifadə edə bilərsiniz. Bu, çox sadə işləyir: Siz məktubu yollayırsınız, qarşı tərəfi onu şifrələnmiş simvollar şəklində alır. İsmarıcı oxumaq üçün o, xüsusi açardan istifadə etməlidir.
 
Ancaq  açarı SMS və sosial şəbəkə vasitəsi ilə yollamayın. Yaxşı olar ki, onu şəxsən verin, yaxud da  şifrələnmədən istifadə edən proqramla göndərin.
 
 
Mesencerlər
 
Mesencerlərdə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün ilk növbədə ismarıcları avtomatik şifrələyən Telegram, WhatsApp, Facebook Messenger, Signal Private Messenger və s. göndərin. Əgər kimsə sizin yazışmaları ələ keçirsə belə, şifrələri açmaq üçün insan həyatından artıq vaxt lazımdır.
 
Lakin qeyd etmək lazımdır ki, kompaniyaların özündə də sizin yazışmaların oxunması üçün  açarlar olur və nə isə baş verəcəyi təqdirdə, onu hüquqmühafizə orqanlarına təqdim edə bilərlər. Bunun qarşısını almaq istəyirsinizsə, göndərmə prosesində şifrələnmə üçün plaqinə qoşulan  mesencerlərdən istifadə edin. Belə plaqin adətən OTR (off the record) adlanır. Məsələn RedpHone
 
 
“Bulud”  təhlükəsi
 
Məlumatların  bu anbarı da təhlükəlidir. Google Drive, Dropbox, OneDrive, iCloud  bütün bunlara giriş hakerlər üçün əlçatandır. Öz məlumatlarınızı qorumaq üçün onları şifrələyən proqramdan istifadə edin. Belə proqramlar  kompyuterdə qovluq yaradır, siz faylları ora yerləşdirirsiniz, onlar  avtomatik  şifrələnir və “Bulud” anbarına göndərilir. Bunun üçün, məsələn şəxsi istfadə üçün təhlükəsiz Boxcryptor-dan istifadə edə bilərsiniz. 
 
 
Məxfi brauzer
 
İctimai yerdə  şifrələnməmiş Wi-Fi dan istifadə edirsinizsə, təkcə brauzeri deyil, bütün trafiki  şifrələyin. Bunun üçün VPN-dən istifadə edin. Bu sizdən VPN-provayderə kimi şifrə ilə qorunmuş kanaldır. Provayderin serverində  trafikin şifrəsi açılır və sonra təyinatı üzrə göndərilir. Siz VPNbook, yaxud Freevpn kimi pulsuz provayder xidmətindən istifadə edə bilərsiniz. Belə bağlantı sayəsində elə təəssürat yaranacaq ki, siz internetə öz kompyuterinizdən deyil VPN  serverindən daxil olursunuz.
 
Bundan başqa TOR brauzerindən istifadə edə bilərsiniz  onun düzgün quraşdırılması sayəsində sizin harda olduğunuz və kim olduğunuzu heç kim öyrənə bilməz.
 
 
Xarab olmuş telefon
 
Yaddaş qurğusu (fleşka), telefonloar və itirə biləcəyiniz digər bu kimi texnikaları şifrələyin. Bunun üçün internetdən yükləyə bildiyiniz sadə  kod proqramlarından istifadə edə bilərsiniz. Adətən belə proqramlar sizə mane olmur, yəni faylları  avtomatik şifrələyir və şifrəsini açır. Şifrələnmiş qurğu dələduzun əlinə keçsə belə, ondan heç bir məlumat götürə ilməz. 
 
 
Smartfon və planşetlərin  tam şifrələnməsi üçün qurulmuş funksional əməliyyat sistemindən istifadə etməyiniz yaxşıdır. Android qurğularda “Ayarlar> Təhlükəsizlik”, iOS-larda isə “Ayarlar > Parol”a girin.
 
 
Özəl söhbətlər
 
Bilirsiniz ki, praktiki olaraq istənilən telefonu dinləmək mümkündür. Sizin özəl söhbətlərinizin heç kim tərəfindən dinlənilməməsi üçün məsələn, EAGLE Security kimi  xüsusi tətbiqlər mövcuddur.
 
 
Belə tətbiqlər bütün baza  stansiyalarını izləyir və yaddaşında saxlayır. Onlar görəndə ki, hansısa baza şəhərdə hərəkət edir, yaxud  müəyyən vaxtdan bir yerindən itirsə, bu zaman onu şübhəli kimi qeydiyyata alır və bu barədə sahibinə xəbərdarlıq yollayır. Həmçinin, adətən belə proqramlar vasitəsi ilə  telefona quraşdırılan tətbiqlərin hansının videokamera, yaxud mikrafona girişi olduğu müəyyənləşir və bunun sayəsində onları söndürmək olar. 
 
 
Bezdirici reklam
 
Casus viruslar adi reklam kimi özlərini göstərə bilərlər. Dələduzların əlinə keçməməsi üçün kompyuterinizə reklamları blok edən proqram yükləyin. Bundan başqa proqram təminatlarını, xüsusən antivirusları vaxtında güncəlləyin.
 
 
Yaxşı parol  uğurun zəmanətidir
 
Mürəkkəb parollar fikirləşin. Sadə sözlər, rəqəmərin ardıcıllığı, doğum günü tarixləri, adınız, yaxud ev heyvanınızın ləqəbi  ən uğursuz parollardır. Yaxşı parol böyük və balaca hərflərin qarışığından, rəqəmlərdən, həmçinin durğuların bir yerdə istifadəsindən ibarət olmalıdır.
 
 
Bundan başqa sayt, poçta və sosial şəbəkələr üçün  müxtəlif  parollar da düşünmək lazımdır. Əks təqdirlə akkauntunuz sındırılacağı təqdirdə həmin parol başqa resurslarda istifadə oluna bilər.
 
İctimai məkanda özünüz barədə məlumat verərkən iki dəfə düşünün!
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : E.
Teqlər :
internet_təhlükəsizliyi - internet - Edvard_Snouden -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:04-02-2017 14:07 - Oxundu: 1263
Texnologiya
23-03-2017 13:49 Votsapda 4 YENİ FUNKSİYA
18-03-2017 21:16 Bakı bulvarında "İctimai internet" istifadəyə verildi
18-03-2017 12:16 Wi-Fi dövrünün sonu çatır
16-03-2017 11:29 WhatsApp-ı veb-versiyada istifadə edənlərə xəbərdarlıq-VİDEO
14-03-2017 16:13 Alimlər "odda yanmaz, suda batmaz" pilotsuz təyyarə ixtira ediblər
14-03-2017 12:12 Instagram akkauntunuz sındırılma təhlükəsi ilə üz-üzə - FOTO
13-03-2017 15:20 Fermerlərin işini dəfələrlə yüngülləşdirən texnologiya möcüzəsi - VİDEO
06-03-2017 10:13 "Elektron hökumət" portalına müraciətlərin sayı açıqlanıb
03-03-2017 16:44 WhatsApp-da az adamın bildiyi 10 opsiya - FOTO
03-03-2017 16:39 “Samsung"dan yeni "odda yanmaz suda batmaz" smartfonu - VİDEO
01-03-2017 16:28 Avtomobildə uşaqlar üçün oturacağa yox, buna ehtiyac var - VİDEO
01-03-2017 10:54 YouTube öz televiziyasını istifadəyə verir
28-02-2017 10:04 Yutub portalında gün ərzində 1 milyard saatlıq videoya baxılır
28-02-2017 09:56 Kasperskiy öz telefonunu nümayiş elədi - FOTO
27-02-2017 11:22 Türk hakerlərdən Ermənistana Xocalı şoku
23-02-2017 15:14 Putinin müşaviri Facebooku siqaretlə müqayisə etdi
23-02-2017 11:25 Azərbaycanın ilk milli naviqasiya sisteminin təqdimatı keçirilib
22-02-2017 10:28 Kosmonavtika tarixinin ən böyük raketi sonuncu uçuşunu həyata keçirdi-VİDEO
21-02-2017 09:52 WhatsApp-dan yeni funksiya-VİDEO
18-02-2017 20:19 YouTube-da 30 saniyəlik reklam videolarına son - VIDEO
18-02-2017 13:39 Dünyada bir ilk: Robot polis xidmətə başladı - FOTO
16-02-2017 16:13 Facebookdan işsizlər üçün yeni funksiya
15-02-2017 11:53 Hindistan kosmosa 104 peyk buraxıb
11-02-2017 20:56 "WhatsApp‍"da yeni funksiya: Təcili aktivləşdirmək lazımdır - ŞƏKİLLİ İZAH
10-02-2017 12:52 Bədənsiz ikiayaqlı robot nümayiş olunub - VİDEO
09-02-2017 12:27 Artıq bir neçə piksellik təsviri bərpa etmək mümkün olacaq - FOTO
08-02-2017 21:48 "WhatsApp‍"a bezdirici özəllik gəlir
07-02-2017 13:00 Apple 88 min "iPhone 6S"i geri çağırdı
06-02-2017 12:51 Saatda 1200 km yol gedəcək Hyperloop - VİDEO (360 dərəcə)
06-02-2017 10:31 Çində saniyədə 560 terabayt məlumat göndərən optik sistem işə salınıb
04-02-2017 14:07 İnternet təhlükəsizliyi üçün Edvard Snoudendən 9 tövsiyə
03-02-2017 16:18 Facebookdan yeni funksiya: "Yeni insanlar kəş et"
02-02-2017 13:42 Bu robot şeir yazır, Füzulini oxuyur - VİDEO
02-02-2017 10:51 Antiviruslardan istifadə etməyin - "Mozilla" şirkətinin mütəxəssisi
30-01-2017 16:44 Məktəbli hakerlər "CNN"nin profilini ələ keçirdi
30-01-2017 12:00 WhatsApp-dan yeni maraqlı funksiya - FOTO
30-01-2017 11:15 Smartfonlarla yüksəklikdən selfi çəkmək üçün UÇAN ÇEXOLLAR - VİDEO
28-01-2017 11:19 "Whatsapp" istifadəşilərinə BƏD XƏBƏR
25-01-2017 15:44 Rabitə Nazirliyi yeni elektron xidmət istifadəyə verdi
24-01-2017 16:41 "Yandeks" Azərbaycanda nümayəndəlik açır
23-01-2017 10:00 Galaxy Note-7 smartfonlarının partlama səbəbləri açıqlandı
17-01-2017 10:58 Yeni üsul eyni kompüterdə bir neçə brauzeri izləyəcək
16-01-2017 16:07 "Facebook" saxta xəbərlərin filtrasiyası xidmətini işə salır
16-01-2017 16:06 Samsung şirkəti "Galaxy Note 7"yə görə 19 milyard dollar itirəcək
14-01-2017 22:23 Whatsapp-dan vacib yenilik: Korporativ WhatsApp gəlir!
12-01-2017 16:35 Aİ “Skype” və “WhatsApp” mesencerləri üçün qaydaları sərtləşdirir
12-01-2017 10:29 WhatsApp-da yeni MARAQLI FUNKSİYA: GİF təsvirlər kataloqu
10-01-2017 22:18 Provayderlər beynəlxalq xətləri lisenziyalaşdıracaq – YENİ İMKANLAR
09-01-2017 22:34 WhatsApp yeni ildə böyük rekorda imza atdı
09-01-2017 17:01 Apple kompüterləri məhv edən virus peyda olub
09-01-2017 14:43 2016-cı ildə 23 mindən çox elektron imza sertifikatı istifadəyə verilib
09-01-2017 14:30 Ölkəmizdə Feysbuk istifadəçilərinin SAYI
09-01-2017 10:59 Azərbaycanın mobil operatorları "audio kitabxana"ya qoşulur
07-01-2017 14:06 Odda yanmaz suda batmaz kağız yaradıldı
06-01-2017 10:11 Azərbaycanın İT şirkətləri milli axtarış sistemi yaradacaqlar
05-01-2017 22:12 Milyonlarla istifadəçi “WhatsApp”sız qalacaq
03-01-2017 17:52 Whatsapp bu telefonlarda artıq işləməyəcək
30-12-2016 14:05 Rusiyalı alimlər bakteriyalarla işləyən batareya ixtira ediblər
29-12-2016 12:21 2016 il bir saniyə daha uzun olacaq
28-12-2016 15:50 Azərbaycanda internet niyə iflic olub?

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az