Sınaq imtahanında ən yüksək nəticə 696 baldır / Moldova Ombudsmanı Aureliya Qriqoriu Azrbaycana gəlir / Ukraynanın yeganə xilas yolu ABŞ-ın hazırladığı ssenaridən imtina etməkdir / Ukraynada jurnalistlər döyüldü / AMEA narkotik asılılığın müalicəsi üçün yeni metod hazırlayıb / İsrail əsgərinin biabır olduğu an / Human Rights Watch:Rəsmi Bakı Rauf Mirqədirovu azad etməlidir / Ermənistana silah satan şirkətin Bakıyla əlaqəsi üzə çıxdı - Müəmma / AFFA 2020-ci ildə futbol üzrə Avropa çempionatına ev sahibliyi etmək istəyir / Qarabağ münaqişəsi Riçard Morninqstarın yadına indi niyə düşüb? / Vitse-admiral Şahin Sultanovun vəkili danışdı / Broyler toyuq istehsal edən şirkətlər "Halal" standartı üçün müraciət edib / Ermənilər Ərdoğana təşəkkür etdilər / O təyyarə eniş edib! / Bakıda məhkəmə anaya körpəsinə süd verməyi qadağan etdi / Slavyanskda qanlı döyüşlər başlayıb - Yenilənib / Azərbaycanda metrobuslar peyda ola bilər / "Azərbaycanın kurort-sanatoriyalarının 80%-də qaçqın və məcburi köçkünlər yaşayır" / İraq ordusu "İŞİD" terrorçularına qarşı əməliyyat keçirdi / “Ərdoğan soyqırım bəyanatı ilə Qərbi qabaqlamaq istəyir” /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35062 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
24-04-2014 16:53 Moldova Ombudsmanı Aureliya Qriqoriu Azrbaycana gəlir
24-04-2014 16:30 AMEA narkotik asılılığın müalicəsi üçün yeni metod hazırlayıb
24-04-2014 16:23 Ermənistana silah satan şirkətin Bakıyla əlaqəsi üzə çıxdı - Müəmma
24-04-2014 15:10 "Azərbaycanın kurort-sanatoriyalarının 80%-də qaçqın və məcburi köçkünlər yaşayır"
24-04-2014 14:44 Azərbaycanda dövlət sirrinə nələr aiddir?
24-04-2014 14:36 Bakıda yeni metro tuneli tikiləcək
24-04-2014 14:32 Fakt aşkar edilib və araşdırma başlayıb
24-04-2014 14:25 Səlim Müslümov binada tikintinin dayandırılması göstərişini veribmiş
24-04-2014 13:10 Rauf Mirqədirov ermənilərlə tək görüşmədiyini deyir
24-04-2014 12:37 ARDNŞ neft çəni yanğını ilə bağlı məlumat yaydı
24-04-2014 12:14 “Hər bir Xocalı sakini erməni yalanlarının ifşasında fəal olmalıdır”
24-04-2014 12:09 Yerin altında qalan şəhər
24-04-2014 11:49 Nəqliyyat naziri Ziya Məmmədov Daşkəsəndə vətəndaşları qəbul edəcək
24-04-2014 11:49 Nazir Çin səfiri ilə görüşüb
24-04-2014 11:47 İlham Əliyev Kərbəla ziyarətgahına dəvət olundu
24-04-2014 11:36 Bakının bir hissəsində qaz olmayacaq
24-04-2014 11:34 Prezidentlərin Praqa görüşü regiona nə vəd edir?
24-04-2014 11:05 Sumqayıtda ağac üstündə münaqişə: polis müdaxilə etdi
24-04-2014 11:05 Yeni aerovağzalın ilk görüntüsü
24-04-2014 10:59 İçərişəhərdə taktiki xüsusi təlim keçirilib
24-04-2014 10:51 Qırğızıstan iqtisadiyyatı Qubad İbadoğlunun təklifləri ilə idarə olunacaq
24-04-2014 10:31 Magistral yollardan birinin bir hissəsi bağlanacaq
24-04-2014 10:19 Bakıda maskalı əməliyyat - Video
24-04-2014 10:13 Sutka ərzində atəşkəs rejimi 30 dəfə pozuldu
23-04-2014 22:09 Natəvan Həbibi Laçının işğal günü konsert vermək fikrindən daşındı
23-04-2014 20:15 Məmur uşaqlarının maşınlarındakı "AZ" seriyasına polisdən reaksiya
23-04-2014 16:36 Bakıda səkilərin hündür qoyulmasının sirri açıldı – RƏSMİ AÇIQLAMA
23-04-2014 16:01 Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yeni iş yerləri təklif edir
23-04-2014 15:59 Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sabiq komandanı Şahin Sultanov saxlanılıb
23-04-2014 15:17 Həbsdə olan "NİDA"çıların valideynləri sonadək mübarizə aparacaqlarını söyləyir
23-04-2014 15:05 Sürcülərə şad xəbər
23-04-2014 14:36 Müəllim işləmək istəyənlərin nəzərinə!
23-04-2014 14:18 9 qat dünya çempionundan nazirə sərt cavab: "Utansınlar"
23-04-2014 12:41 Daha 100 əlilə maşın verildi
23-04-2014 12:38 Azərbaycanda sərin hava şəraiti davam edəcək
23-04-2014 12:03 İcbari tibbi sığorta sisteminin tətbiqinə dair yeni sənədlər hazırlanıb
23-04-2014 11:46 Elmar Məmmədyarov "Atletiko Madrid" "Çelsi" oyunundan danışdı
23-04-2014 11:34 Rauf Mirqədirovun atası prezidentə müraciət etdi
23-04-2014 11:27 Prezident "Şərq Tərəfdaşlığı" sammitində iştirak edəcək
23-04-2014 11:20 Suriyaya keçmək istəyən üç azərbaycanlı saxlanıldı
23-04-2014 10:52 Bakının mərkəzi küçələrində avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılır
23-04-2014 10:25 Daha bir DYP əməkdaşı sürücüyə "uduzdu"
23-04-2014 10:20 Azərbaycanda doğuş vaxtı daha bir ana ölümü baş verib
23-04-2014 10:09 General "avtoş" məmur övladlarından danışdı
22-04-2014 22:00 Kənd təsərrüfatı yarmarkaları bazarlardan nə ilə fərqlənir?
22-04-2014 21:34 Güclü yağış Gəncəyə divan tutdu
22-04-2014 20:53 Bakıda içindən tarakan çıxan çörək hansı sexdə bişib?
22-04-2014 20:34 “Sovetski”dən köçmək istəyən ailələrin sayı 700-ə çatdı
22-04-2014 16:57 ANS efirindən Natavanın ünvanına: "Bəlkə, o, Laçın trasında dayansın"
22-04-2014 16:52 Dövlətə maliyyə hesabatı verməyən məmurlar və övladları
22-04-2014 16:46 Deputatın "avtoş" oğlu ilə bağlı daha bir yalanı üzə çıxdı
22-04-2014 16:32 Növrəstə İbrahimova: “Bu gün cəmiyyətdə bir çox xanımlar Fatimeyi-Zəhradan deyil, başqalarından nümunə götürürlər”
22-04-2014 15:55 Gənclər və İdman Nazirliyində korrupsiya aşkarlandı
22-04-2014 15:44 “Azərsığorta” Dövlət Şirkəti daha bir sürücünü aldatdı
22-04-2014 14:52 İşə qəbul olmaq və iş yerini dəyişdirmək istəyən müəllimlərin nəzərinə
22-04-2014 14:48 Polis zabitinin evində ət əməliyyatı...
22-04-2014 14:34 Ramil Usubovun nazir təyin olunmasından 20 il ötür
22-04-2014 14:27 Kəmaləddin Heydərovun oğlu şirkət rəhbəri olub
22-04-2014 14:22 Azərbaycanda icra nümayəndəliyi soyuldu
22-04-2014 12:56 İran Azərbaycana 5 məhbus təhvil verəcək

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Hadisə
Münasibət Hüquq
İdman İqtisadiyyat
Hərb Media
Araşdırma Top Secret
Analiz Elm-Texnologiya
Tarix Maraq Dünyası
Mədəniyyət Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video
Valyuta.com



Get our toolbar!

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Dil seçimi:  

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design