İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Tarix:13-10-2012 11:48
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
Tarix:13-10-2012 11:48 - Oxundu: 36905
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini sıxın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
28-09-2016 22:58 Bu kadrlara gülə də bilərsiz, ağlaya da - VİDEO
28-09-2016 22:44 Anar Məmmədova məxsus ticarət mərkəzinin suyu kəsildi
28-09-2016 22:02 Güclü yağış Bakıda hərəkəti iflic etdi - FOTO-VİDEO
28-09-2016 16:47 Bakıda taksilər üçün YENİ QAYDALAR
28-09-2016 16:17 Asan İmzanı ünvanınızda əldə edin
28-09-2016 16:09 Vahid Mustafayev işsiz qalan ANS-çilərə görüşüb
28-09-2016 15:51 “Bu küçədə obyekt əlindən tərpənmək olmur”
28-09-2016 15:48 Borclu vergi ödəyicilərinin əmlakı siyahıya alınıb
28-09-2016 14:44 Avtobus sürücüləri üçün YENİ TƏLƏBLƏR
28-09-2016 14:16 Bu evlərin qeydiyyatı asanlaşdırılır - DƏYİŞİKLİK
28-09-2016 12:18 Dini ədəbiyyatın satılmasına dair yeni elektron xidmət yaradılıb
28-09-2016 11:42 Yol polisi bunu bilməlidir: Bu ərazidə təhlükə var - FOTO
28-09-2016 11:02 "Referendumdan sonra Azərbaycanda islahatlar aparılacaq"
28-09-2016 10:44 Referendumun yekun nəticələri gələn ay elan ediləcək
28-09-2016 09:59 “Azərişıq” “Azərenerji”nin işığını kəsdi
28-09-2016 09:50 Azərbaycanda antiradarlar niyə qadağan edilib? – VİDEO
27-09-2016 22:07 Apteklərdə aldadılan alıcılar hara müraciət etməlidirlər? - VİDEO
27-09-2016 21:25 Bəzək üçündür, yoxsa qanunun tələbidir? - Sarı xətt - VİDEO
27-09-2016 20:18 Sumqayıt üçün 5 milon manat ayrıldı
27-09-2016 16:38 Restoran və otellərdə «TAX FREE» – TƏTBİQ OLUNACAQ
27-09-2016 15:56 Nəqliyyat üzrə yeni komitə yaradılır
27-09-2016 15:46 Vergilər Nazirliyi daha 74 nəfərin ölkədən çıxışına qadağa qoyub
27-09-2016 15:09 Bakı küçələri yenə qaranlığa bürünür - FOTO
27-09-2016 14:53 MSK "Topa bülleten məsələsinə" reaksiya verdi
27-09-2016 14:52 Səyyar "ASAN xidmət" Sulutəpədə xidmət göstərəcək
27-09-2016 14:35 MTRŞ: Dini telekanalın açılması yaxın gələcək üçün məqsədəmüvafiq deyil
27-09-2016 13:00 Avtomobilini çirkli saxlayan sürücülər cərimələnə bilər - VİDEO
27-09-2016 12:34 Xırda qəpik götürməyənlər cinayətə cəlb oluna bilərlər - Milli Məclisdə məsələ qaldırılacaq
27-09-2016 12:17 Nazir: "Azərbaycana gələn ərəb turistlərin sayı 8 dəfə artıb”
27-09-2016 12:04 Keçmiş polis rəisi Penitensiar Xidmətdə idarə rəisi təyin edilib
27-09-2016 11:30 “Yağışda evdən bayıra çıxa bilmirik”-Azərbaycanın "Venesiya"sından-FOTO
27-09-2016 11:16 Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevdən XƏBƏR VAR
27-09-2016 10:09 Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində yeni təyinat
27-09-2016 10:03 62 ölkəyə vizasız səfər edə bilərik – SİYAHI
27-09-2016 10:00 Bakının bu küçələrindən istifadə edən sürücülərin diqqətinə!
27-09-2016 09:22 Referendumun nəticələri açıqlandı
26-09-2016 21:00 "Günəşli"də qaz fontanı alışdı, güclü yanğın başladı
26-09-2016 16:12 Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanına dəmiryolu çəkiləcək
26-09-2016 15:23 “Günəşli” yatağında baş verən hadisənin təfərrüatı açıqlanıb
24-09-2016 21:27 Təqaüdçülərə ŞAD XƏBƏR
24-09-2016 20:45 “ASAN xidmət”də 26 sentyabr qeyri-iş günü olacaq
24-09-2016 14:01 Referendum günü Mətbuat Şurasında "qaynar xətt" yaradılacaq
24-09-2016 13:56 Vasif Talıbov Bakıya gətirilir?
24-09-2016 13:52 “Tağı Əhmədovla bağlı qərar verəcəyik”
24-09-2016 13:11 Əli Həsənov: "Azərbaycanda yeni iqtisadi islahatların yol xəritəsi tərtib olunub"
24-09-2016 12:39 “Sədərək” rəhbərliyi: Yanğından zərər çəkmiş sahibkarlara kompensasiya ödəniləcək
24-09-2016 12:12 Milli Məclisdə nə müzakirə olunacaq?
24-09-2016 11:45 “Ölərsəm, mütləq hesab tələb olunacaq”- Çovdarovun qəzəbli MƏKTUBU
24-09-2016 11:42 Deputat: “Həkimlər və klinikaların məqsədi milləti qırmaqdır”
24-09-2016 11:39 Avtobus dayanacaqlarına kənar avtomobillər buraxılmayacaq - VİDEO
24-09-2016 11:02 Vergilər Nazirliyi bu 5 icra orqanının rəhbərinə ölkədən çıxmağı qadağan etdi
24-09-2016 10:57 QƏRAR VERİLDİ - Avtomobillərin dövlət nömrə nişanları dəyişdirilir - FOTO
24-09-2016 10:30 Balqabaq, yoxsa qarpız? Tovuzda qeyri-adi bitki - VİDEO
23-09-2016 22:21 222 hərbi qulluqçusunun mənzillə təmin edilməsinə dair qərar qəbul edilib
23-09-2016 16:24 Ölüm haqqında şəhadətnamənin kağız forması ləğv ediləcək
23-09-2016 15:51 Referendum günü təcili yardım da gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
23-09-2016 15:16 Cəbhəçi gəncin atası aclıq aksiyasına başlayır
23-09-2016 14:30 Bakının ilkin daşınmaz əmlak bazarında fəallıq artıb
23-09-2016 12:30 Polislər referendumla bağlı gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq
23-09-2016 12:11 Rusiyada zənginləri pensiyadan məhrum etməyi təklif ediblər

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Azərbaycanın Rioda aldığı medallar təhlükədə! - FOTO
28-09-2016 09:21
Aşura günü qəmə vurmaq halaldır, yoxsa haram? - İSLAM ALİMLƏRİNİN MÖVQEYİ
28-09-2016 14:24
Müəllimlər üçün növbəti təlimlərə start verilib
28-09-2016 15:25
Bu kadrlara gülə də bilərsiz, ağlaya da - VİDEO
28-09-2016 22:58
Azərbaycanlının superyaxtası dünyanın ən yaxşısı seçildi
28-09-2016 16:03
İçkini halal bilən müftini canlı efirdə döydülər - VİDEO
28-09-2016 10:59
Akif Nağı Fazil Mustafanın Xətai barədə iddialarına cavab verdi
28-09-2016 15:29
Kərbəlada Məhərəmlik ayı ilə əlaqədar hazırlıqlara başlanılıb-FOTO-VİDEO
28-09-2016 16:06
Bombardman edilən Yəməndən DƏHŞƏTLİ GÖRÜNTÜLƏR (18+)
28-09-2016 11:14
Azərbaycanın düşmənin başına yağdıracağı 7 növ aviabomba sərgiləndi - FOTO
28-09-2016 22:06
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Sual-Cavab
Foto Tarix
Video Texnologiya
Mədəniyət Reportaj
Рейтинг@Mail.ru
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az