İŞİD yoldan keçən 4 nəfəri belə edam etdi - VİDEO 18+ / Polis Qusarda əməliyyat keçirdi / Dünyanın ən iri yarasası FOTO-VİDEO / İlhamla Fərizənin anaları prezidentə müraciət etdi / Temperatur aşağı düşəcək, bəzi yerlərədə yağış yağacaq / Azərbaycanda Estoniya səfirliyinin ofisi açıldı / Marşrut sürücüsünün əxlaqsız davranışı: "Az, düş, rədd ol maşınımdan” / "Hafka"nın adamları taksi sürücüsünü oğurlayıb bu hala saldı - FOTO / Erməni terrorçusunun Qarabağda törətdikləri vəhşiliklər - ETİRAFLAR / İki aylıq körpənin oğurlanması faktında yenilik / Dünyanın ən kreativ dayanacaqları FOTO / Tovuzdakı dəhşətli qəzada 2 qardaş dünyasını dəyişdi / Prezident çay süfrəsində (FOTO) / Azərbaycan iki yeni təyyarə aldı / Bakıda yol polisi də belə edirsə.... - Foto / Bakıda piyadanı piyada keçidində vurdular – VİDEO / "Qarabağ"ın rəqibləri kim olacaq? PÜŞK ATILIR / Sumqayıt - Bakı şossesində çox böyük tikinti qüsuru / “Qarabağ” Bakıya qayıtdı - Foto / Bakıda nurçuların evi sökülür - FOTO /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35204 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
29-08-2014 14:33 Polis Qusarda əməliyyat keçirdi
29-08-2014 14:21 İlhamla Fərizənin anaları prezidentə müraciət etdi
29-08-2014 13:09 Marşrut sürücüsünün əxlaqsız davranışı: "Az, düş, rədd ol maşınımdan”
29-08-2014 13:05 "Hafka"nın adamları taksi sürücüsünü oğurlayıb bu hala saldı - FOTO
29-08-2014 12:25 Tovuzdakı dəhşətli qəzada 2 qardaş dünyasını dəyişdi
29-08-2014 12:15 Prezident çay süfrəsində (FOTO)
29-08-2014 11:57 Bakıda yol polisi də belə edirsə.... - Foto
29-08-2014 11:23 Bakıda nurçuların evi sökülür - FOTO
29-08-2014 10:46 Dördüncü mobil operator gəlir - "NAXTEL"
28-08-2014 17:17 Bakıda dəyişdirilimiş marşrutların SİYAHISI
28-08-2014 16:19 Bakıda uçan binanın yeni görüntüləri - VİDEO
28-08-2014 15:28 Bakı Metropoliteni: "Terror aktlarına görə zibil qutuları qorxuludur"
28-08-2014 14:19 Kür çayı üzərindəki körpünün açılışı olub
28-08-2014 14:04 Müharibə əlilləri və şəhid ailələrinə yeni mənzillər təqdim olunub - FOTO
28-08-2014 12:20 Ünvanlı sosial yardım təyinatı avtomatlaşdırılacaq
28-08-2014 11:50 Nazirin qardaşı qızı qəzanın qurbanı oldu
28-08-2014 11:28 "KaMAZ" sürücüsü: "Varıb Bakıya gedirdim, toqquşduq"
28-08-2014 10:55 Mikayıl Cabbarov onu da işdən çıxartdı
28-08-2014 10:44 Ermənilərin əsir götürdükləri girovlarla görüş olacaq
28-08-2014 09:31 Çempionlar Liqasınin bütün iştirakçıları - Siyahı
28-08-2014 09:24 Körpüdə intihar etmək istəyən şəxs yol polisi imiş - Video
28-08-2014 09:22 Belə absurd “abadlaşdırma” görünməmişdi... - FOTO
28-08-2014 09:12 Dəmir yolu nəqliyyatında yarana biləcək təhlükələr minimuma enəcək
27-08-2014 15:42 Metroda yenilik - Əlil sərnişinlərə şad xəbər
27-08-2014 14:20 İsmayıllıda meşə yanğını üçün bir təyyarə, iki helikopter cəlb olunub
27-08-2014 13:24 Sabah Azərbaycanda 40 dərəcə isti olacaq
27-08-2014 12:44 Xırdalanda dəhşətli vəziyyət: kanalizasiya suları küçələri basdı - Foto
27-08-2014 12:38 Ramil Usubov Eldəniz Quliyevi məhkəməyə verdi
27-08-2014 12:26 Ermənilər Laçında yeni qəsəbə salır – FOTO - VİDEO
27-08-2014 11:41 Masallıda çarəsiz ailə meşədə məskunlaşıb (Foto-Video)
27-08-2014 11:39 Bakıda təhlükə sakinləri ağlagəlməz addıma məcbur etdi - FOTOLAR
27-08-2014 10:50 Şamaxıda iki dəfə ardıcıl olaraq zəlzələ oldu
27-08-2014 10:02 Bakı metrosunda qadınlar arasında dava
27-08-2014 09:49 Azərbaycan-Rusiya sərhədində avtomobillərin uzun növbəsi yaranıb
27-08-2014 09:41 Bakıda bir ailənin 4 üzvünü bıçaqdan keçirən şəxs həbs olundu
27-08-2014 09:40 Bakıda sərnişin avtobusunda namus davası və ürəyi zəif kişi
27-08-2014 09:10 BMAM sədri Rufiz Qonaqov İraq səfiri Heydər Ş.Əlbarrak ilə görüşüb
26-08-2014 17:22 Prezident Allahşükür Paşazadəni təbrik etdi
26-08-2014 17:14 Bakı Metropoliteni: Ticarət köşkləri bərpa olunmayacaq
26-08-2014 16:52 Azərbaycanda virusa görə bazar bağlandı - VİDEO
26-08-2014 16:27 Rusiyanın məşhur kanalı Nabrandakı şüşəli evdən reportaj hazırladı
26-08-2014 16:12 DANİB region gənclərini Bakıya toplayacaq
26-08-2014 15:21 Bakı metrosu tələbə axınına hazırlaşır
26-08-2014 14:44 Ramil Səfərovun qardaşı silahla gəzir? - FOTO
26-08-2014 12:43 Suriyaya gedən güləşçinin anası danışdı: "Yaman günə qalmışam"
26-08-2014 12:14 Bakı dairəvi yolunda sürət rejimi dəyişdirildi - FOTOLAR
26-08-2014 12:12 Saxta məktəbli geyimləri ilə bağlı valideynlərə müraciət edilib
26-08-2014 12:03 Azərbaycanlı Qəzza üçün “başa qum tökmə” aksiyasına qoşuldu (VİDEO)
26-08-2014 11:57 Bu ağac balta vurmaq "Miraj"a 120.000 manata başa gəldi
26-08-2014 11:15 Cəlilabadda həyat məhv olur - VİDEO
26-08-2014 11:09 Xəzər rayon sakini ailəsini bıçaqdan keçirdi
26-08-2014 10:22 Mübariz Qurbanlıya ağır itki
26-08-2014 10:12 İlham və Fərizənin qəbirlərinin təhqirinin arxasındakı sirr
26-08-2014 10:12 Evdən qaçan gəlinin nişanlısı danışdı - VİDEO
25-08-2014 17:44 Qarabağ qazisinin 17 ildən sonra 3 övladı dünyaya gəldi
25-08-2014 17:13 Sürücülərin yuxusuzluğu 1,5 milyona başa gəldi
25-08-2014 17:05 Bakıda avtobus qəzası: Yaralılar var - Fotolar
25-08-2014 17:10 Azərbaycanda 961 uşaq övladlığa götürülüb
25-08-2014 16:49 Naftalanda gənclər üçün seminar keçirilib FOTO
25-08-2014 16:26 QMİ-dən açıqlama: "İstəyərlər kabab verərlər, istəyərlər plov"

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Elm-Texnologiya Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az