İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
Mənbə :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 36905 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
03-05-2016 17:09 İtkin neftçilərin yaxınları işlə təmin olunur
03-05-2016 16:52 MSK-nın növbəti iclası keçirilib
03-05-2016 16:49 Qərbin müxalifəti Suriyada xəstəxanı bombaladı
03-05-2016 16:41 “Avtovağzal” metrostansiyası da problemləri həll etmədi - FOTOREPORTAJ
03-05-2016 16:32 Lavrov: Türkiyə-Suriya sərhədlərinin bağlanmasında israrlıyıq
03-05-2016 16:26 Eldar Mahmudovun taleyi bir siyasi qərardan asılıdır...
03-05-2016 16:21 Allahşükür Paşazadənin bölgə nümayəndələri bəlli oldu - SİYAHI
03-05-2016 16:08 Azərbaycanda əmək pensiyası alan şəxslərin sayı açıqlandı
03-05-2016 16:00 “Avtovağzal” metro stansiyasında yeni piyada zolaqları
03-05-2016 15:46 Azərbaycanda helikopterlərin hərracı keçiriləcək - QİYMƏTLƏR
03-05-2016 14:34 Azərbaycanda torpaq sahələri hərraca çıxarılır
03-05-2016 12:54 Ermənilər Talışdan belə qaçır - VİDEO
03-05-2016 12:29 Hacı Məmmədovun dərdi nədir?
03-05-2016 12:18 Kəmaləddin Heydərov döyüşdə ayaqlarını itirən əsgərə ev verdi - FOTO
03-05-2016 10:14 Paytaxtda avtobusların xaosuna son
03-05-2016 10:10 Ötən ay cəmi 2 ipoteka krediti verilib
03-05-2016 09:48 Obama özündən sonrakı prezidentin adını açıqladı
02-05-2016 20:45 Nardaranda “İmam Zaman” mədrəsəsi polislərin müşaiyəti ilə sökülür
02-05-2016 16:46 Təcili yardım niyə vaxtında çatmır?
02-05-2016 16:31 Microsoft əbədi yaddaş qurğusu hazırlayır
02-05-2016 16:27 Rövnəq Abdullayevin oğlu İstanbulda saxlanıldı
02-05-2016 15:53 Azərbaycanlı zəvvarlar üçün ayrılan yerlərin sayı azaldılıb
02-05-2016 15:33 Sifariş olunan “NAZ-lifan”ların Naxçıvana çatma vaxtı AÇIQLANDI
02-05-2016 14:51 Bakıda fəhlələr etiraz aksiyası keçirirlər
02-05-2016 14:51 Azərbaycanda bəzi çaylarda suyun səviyyəsi artıb
02-05-2016 14:50 Bakıda silahlı insident: FHN generalı polis zabitinə silah çəkdi
02-05-2016 14:39 Bakı və Sumqayıtda nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılır
02-05-2016 14:37 Xədicə İsmayıl UNESCO-nun mükafatına layiq görüldü
02-05-2016 14:20 Azərbaycanda dərmanlar bütün apteklərdə vahid qiymətə satılacaq
02-05-2016 13:47 Tramp: Çin ölkəmizə iqtisadi təcavüz edir - VİDEO
02-05-2016 12:07 Övladlarınızla avtobusa minərkən diqqətli olun - VİDEO
02-05-2016 12:01 Kababın yeni bişirilmə üsulu tapıldı
02-05-2016 12:01 May ayına olan istirahət günlərimiz
02-05-2016 11:54 Avtovağzal ərazisindəki sürüşmə zonasında işlər yekunlaşır
02-05-2016 11:31 Nazirlərin görüş vaxtları - CƏDVƏL
02-05-2016 11:12 Daha bir şəhidə Milli Qəhrəman adı verildi
02-05-2016 10:18 Almaniyada İslam əleyhinə manifest qəbul edilib
02-05-2016 09:29 Ziya Məmmədovun daha bir səlahiyyəti əlindən alındı
30-04-2016 22:29 Bakıda ehtiyacı olanlar üçün daha bir pulsuz geyim mağazası açıldı-FOTO
30-04-2016 20:55 Bakıda marşrutların yolu dəyişdi - SİYAHI
30-04-2016 13:32 Bu adam 4 saata 6 milyard dollar qazandı
30-04-2016 13:29 "Koroğlu"da avtobusların dayanacağı dəyişdirildi - FOTO
30-04-2016 12:32 ANS-in müxbiri ABŞ rəsmisini çətin duruma saldı: insanlar həlak olub
30-04-2016 12:01 Sabahdan avtomobillərdə jalüz mövsümü gəlir
30-04-2016 11:36 Azərbaycanda bütün dövlət orqanlarının sosial şəbəkələrdə səhifələri olacaq
30-04-2016 10:54 Bakıda analoqu olmayan yenilik - FOTO
30-04-2016 10:40 Bakı Dövlət və İqtisad Universitetinə filial verildi
30-04-2016 10:22 İcbari tibbi sığortanın tətbiqinə nə vaxt başlanılacaq?
30-04-2016 10:06 Xaçmazda xəstəxanada partlayış olub, xəsarət alan var
29-04-2016 16:54 QAT hər bir azərbaycanlıya görə yüz erməninin öldürülməsini tələb etdi
29-04-2016 16:08 Xarici jurnalistlər Ağdamda ermənilərin atəşi nəticəsində yanan evdə-FOTO
29-04-2016 15:54 Bakıda peyda olan ayı balası hansı məmurundur? - VİDEO
29-04-2016 15:14 APA erməni dilində xəbər xidmətinə başlayıb - FOTO
29-04-2016 14:21 May ayının 1-dən bu avtomobillər CƏRİMƏLƏNƏCƏK
29-04-2016 13:35 May ayının hava proqnozu
29-04-2016 13:27 "Avtovağzal"ın liftini sındırdılar - cəmi 10 gün çəkdi - FOTO-VİDEO
29-04-2016 12:52 Yük və rayon maşınlarının Bakıya giriş vaxtı dəyişir
29-04-2016 12:35 Getdikcə artan avtobus qəzaları niyə dayanmır? - İKİ SƏBƏB
29-04-2016 12:25 Cavid Hüseynovun anası prezidentə müraciət etdi
29-04-2016 12:20 Bakıda ayı peyda olub - YENİLƏNİB

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Azərbaycanda vəzifəli şəxslər dəhşətli qəzaya düşdü: ölənlər var - ADLAR
03-05-2016 11:31
Planetin ən güclü canlıları, ən zəif bildiklərimiz imiş... - FOTO-VİDEO
03-05-2016 12:37
Ermənilər Talışdan belə qaçır - VİDEO
03-05-2016 12:54
Zaqatalada polisi partlatmaq istəyən vəhabilər tutuldu - SİYAHI
03-05-2016 11:07
Obama özündən sonrakı prezidentin adını açıqladı
03-05-2016 09:48
Azərbaycan "DQR"-in tanınmasına müharibə ilə cavab verəcək
03-05-2016 21:41
Müəllimlərin rayondaxili yerdəyişməsinə başlanılıb
03-05-2016 11:46
Mayın 8-də Qarabağda hərbi əməliyyatlar TƏKRARLANA BİLƏR
03-05-2016 11:39
Müharibə mütləq olacaq!
03-05-2016 12:39
SÜRÜCÜLƏRİN NƏZƏRİNƏ: Avtomobilin texniki baxış qaydaları dəyişir
03-05-2016 09:50
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət İdman
Maraq Dünyası Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video Tarix
Texnologiya Reportaj
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az