İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Tarix:13-10-2012 11:48
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
Tarix:13-10-2012 11:48 - Oxundu: 36905
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
25-06-2016 12:28 Bakının yol-nəqliyyat sisteminin siması dəyişəcək
25-06-2016 12:21 Xəzər boyda dərdi olan Xəzər kəndi
25-06-2016 11:29 Bakıdan Avropaya 3 yeni avtobus xətti açılır
25-06-2016 10:50 AzTV-nin diktoru iş başında öldü
25-06-2016 10:32 Bu avtomobil yolları Nəqliyyat Nazirliyinin balansından çıxarılıb
25-06-2016 10:31 Fermerlərin bazar dərdi bitmir
24-06-2016 16:52 Dövlət qulluqçularının SAYI: 30%-ə yaxını qadınlardır
24-06-2016 16:41 DEVAMM və ARM Şeyx İsa Qasim barədə qərara etiraz edib
24-06-2016 16:28 Azərbaycan bəzi vizalar üçün tələb olunan dövlət rüsumunu ləğv edib
24-06-2016 16:28 "Bakı metrosu kondisionerli vaqonlarla təmin edilsin" - KAMPANİYA
24-06-2016 16:22 "Formula 1" müddətində Azərbaycana gələnlərin sayı açıqlanıb
24-06-2016 16:03 Qızıl alanlar belə aldadılır - FOTO
24-06-2016 15:50 "Həkimlər həbs olunmayınca geri çəkilən deyiləm" - VİDEO
24-06-2016 15:29 Azərbaycan Yazıçılar Birliyində yeni komissiyalar yaradılıb
24-06-2016 15:04 Azərbaycanda ŞOK olay - Həkim xəstənin sağlam ayağını kəsdi - FOTO
24-06-2016 15:04 Baxımsız uşaqlarla bağlı araşdırma aparılacaq
24-06-2016 14:57 Bakı-Quba yolunda dəyişiklik edildi - FOTO
24-06-2016 14:44 Ramazan bayramında neçə gün istirahət olacaq? - RƏSMİ
24-06-2016 14:30 Bu avtobus reysinin hərəkət qrafikinə dəyişiklik edilməsi təklif olunur
24-06-2016 14:24 Bu rayonda gecə küçəyə çıxmamaq tövsiyə edildi - Saqqallı kişi...
24-06-2016 14:20 Yeni nazir müavini təyin edildi
24-06-2016 12:10 Milli Məclisin növbədənkənar sesiyasının sonuncu plenar iclası başlayıb
24-06-2016 11:52 Stereotipləri qıran Cahanə nənə 36 ildir TAKSİ sürür - FOTO-VİDEO
24-06-2016 11:44 Lənkərana yeni polis rəisi təyin olunub
24-06-2016 11:30 Aztəminatlı ailələr də ipoteka krediti ala biləcək
24-06-2016 11:22 Normadan çox yük daşıyan maşınlar YENİ QAYDALARLA yoxlanılacaq
24-06-2016 11:20 Bakının bəzi ərazilərində su olmayacaq.
24-06-2016 11:01 Bakıda taksi xidməti ilə bağlı YENİLİK
24-06-2016 10:56 Baş Prokurorluq tender elan edib
24-06-2016 10:45 Azərbaycanda Psixi Sağlamlıq Mərkəzinə müraciət edənlərin sayı artıb
24-06-2016 10:39 Ramil Usubov deputat oğlunu yüksək vəzifəyə təyin etdi
24-06-2016 09:34 Azərbaycanda daha çox oğlan uşaqları intihara cəhd edir
24-06-2016 09:19 Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin rəis müavini təyin edilib
23-06-2016 21:26 Vergilər Nazirliyinin səlahiyyətləri artırılıb
23-06-2016 20:07 Prezident azərbaycanlı nazirlə bağlı sərəncam verdi
23-06-2016 16:42 Ramil Usubov icra başçısının oğluna yeni vəzifə verdi
23-06-2016 16:31 DİN-dən Cahangir Hacıyev haqda ŞOK AÇIQLAMA
23-06-2016 15:59 Azərbaycanda narkomanların RƏSMİ SAYI
23-06-2016 15:48 10 mindən çox dövlət qulluqçusu qiymətləndirmədən keçib
23-06-2016 15:45 Bakıda FHN-nin rəyi olmadan tikilən 100-ə yaxın bina var
23-06-2016 15:28 Yol polisi kütləvi cərimələrə başladı
23-06-2016 15:19 İŞSİZLƏR! Bu elanlara aldanmayın! - FOTO
23-06-2016 14:57 Ermənilər Qarabağdan yeni görüntülər yaydılar - VİDEO
23-06-2016 12:16 Gəncədə küçədən yeni doğulan körpə tapılıb
23-06-2016 11:57 Xəzər akvatoriyasının ən iri külək elektrik stansiyası AZƏRBAYCANDA
23-06-2016 11:50 Çovdarovun adamı həbsdə öldü - Ondan pul tələb ediblər
23-06-2016 11:47 Bakının dörd rayonunda demoqrafik balans pozulub
23-06-2016 10:56 Baş Cinayət Axtarış İdarəsinə YENİ RƏİS təyinatı
23-06-2016 10:43 Azərbaycanda ən gülməli protokol yazıldı - FOTO
23-06-2016 10:27 Azərbaycanda ən çox dövlət qulluqçuları baş məsləhətçilərdir
23-06-2016 10:25 Bu təklif reallaşsa, avtobuslardan narazı adam qalmayacaq...
23-06-2016 10:16 "Günəşli" yatağında həlak olan 13 neftçinin yaxınlarına sığorta ödənilib
23-06-2016 09:59 Bakıya gətirilmiş körpənin vəziyyəti sabitləşib, amma...
23-06-2016 09:57 Təhlükəli tullantıların saxlanılması ilə bağlı YENİ QAYDALAR
23-06-2016 09:53 Sabah Milli Məclisdə növbədənkənar iclasdır
22-06-2016 22:38 Evsizlərə ŞAD XƏBƏR: Prezident ipoteka ilə bağlı FƏRMAN imzaladı
22-06-2016 16:58 AMEA-nın 4 institutuna yeni direktor seçilib
22-06-2016 16:23 Namiq Həsənovun evi əlindən alınıb - FOTO
22-06-2016 15:59 Ölkədəki qatarların yenilənməsinə ehtiyac var - FOTO
22-06-2016 14:53 Bakıda avtomobillərin hərəkəti tam BƏRPA EDİLDİ

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

AzTV-nin diktoru iş başında öldü
25-06-2016 10:50
Azərbaycanda polislərlə bağlı YENİ QƏRAR
25-06-2016 10:50
Gədəbəydə ŞOK OLAY: hüquqşünas 6 nəfərin maşınını yandırdı - FOTO
25-06-2016 11:57
Londonda aksiyalar başladı: BRİTANİYADAN MÜSTƏQİLLİK İSTƏYİRİK
25-06-2016 12:56
"İkinci oyunçu", yaxud bir şərh əsasında çəkilən film - VİDEO
25-06-2016 14:00
Borcu olan şəxslərin əmək haqlarından aylıq nə qədər pul tutula bilər?
25-06-2016 12:07
Həkim səhlənkarlığı ucbatından uşaq öldü - VİDEO
25-06-2016 11:44
Böhranda oğurluq: ekspertlər mənəviyyat və əxlaqı önə çəkdi
25-06-2016 10:20
Avropa Çempionatının qrup mərhələsində vurulan qollar - VİDEO
25-06-2016 10:41
Kənd təsərrüfatı məhsullarının qiyməti - CƏDVƏL
25-06-2016 12:36
Sorğu
Səs ver Nəticələr
Google+

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Sual-Cavab
Foto Tarix
Video Texnologiya
Mədəniyət Reportaj
Рейтинг@Mail.ru
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az