Türkiyə prezidenti Fətullah Gülənə elə şeylər dedi ki... - FLAŞ / Deputat parlamentdə pul səpələdi - FOTO / Dövlət başçısı ”Qarabağ” futbol klubuna 1 milyon manat vəsait ayırdı / Türkiyədə müalicə olunan əsgərimiz Vətənə qayıdıb - FOTO / Fikrət Yusifov 2005-ci il dövlət çevrilişi cəhdindən danışdı - MÜSAHİBƏ / Evinin anbarından xəzinə çıxdı - FOTO / Bakıda yenə də intihar cəhdi: sərxoş kişi dama çıxdı və... / Ən yaxşı müəllimlərə pul mükafatı verildi - SİYAHI / İlham Əliyev ən yaxşı məktəblərə 10 000 manat pul ayırdı - SİYAHI / Meyiti soyuducu ilə birgə basdıran şəxs polisə təslim oldu - RƏSMİ / Manat ləğv edilir? / Qaradərili şəxs onu həbs etmək istəyən polisi belə nokdauna saldı - VİDEO / İlham Əliyevə Muarrem Muarremin forması verildi - VİDEO / İŞİD-ə bomba hazırlayan öldürüldü - FOTO / “Atlant”dakı silahlı məmur oğlunun kimliyi bilindi - VİDEO / Bakıda xərçəngin dərmanı adı ilə 140 manata meyvə satılır - FOTO / Gürcüstanda 23 məscid azərbaycanlıların mülkiyyətinə veriləcək / Prezident “Qarabağ” klubu üçün torpaq ayırdı / Ermənistanda böyük tətil - QAZ İSTƏYİRLƏR - FOTO / Pakistanda 132 uşağı qətlə yetirən terrorçuların FOTOLARI yayıldı 18+ /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum


Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35617 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
17-12-2014 20:29 Ən yaxşı müəllimlərə pul mükafatı verildi - SİYAHI
17-12-2014 19:19 İlham Əliyev ən yaxşı məktəblərə 10 000 manat pul ayırdı - SİYAHI
17-12-2014 16:34 Bakıda xərçəngin dərmanı adı ilə 140 manata meyvə satılır - FOTO
17-12-2014 14:25 Nömrəsiz sürülən "Lamborghini"nin sahibi məlum oldu - FOTO
17-12-2014 11:40 Zakir Həsənov hərbi tibb müəssisələrinə baş çəkdi - FOTO
17-12-2014 10:31 Borcunuz varsa, işığınız kəsiləcək- XƏBƏRDARLIQ
17-12-2014 10:18 Nəhayət ki, amansız qətllərin qarşısını alınacaq - VİDEO
17-12-2014 09:40 Bəzi rayonlarının qaz təchizatı məhdudlaşdırılır
16-12-2014 21:50 Sürücülük vəsiqəsini almağın asan yolu
16-12-2014 21:23 Bakıya tanklar yeridildi - VİDEO
16-12-2014 20:59 GƏNCLƏRİN NƏZƏRİNƏ - Ailə Məcəlləsinə dəyişiklik edildi
16-12-2014 20:53 Azərbaycanda xəstəxanada özbaşınalıq
16-12-2014 20:18 Prezident ehtiyat fondundan 5 milyon ayırdı - SƏRƏNCAM
16-12-2014 17:01 Bakıda məşhur şirkət Qarabağı Ermənistanın ərazisi kimi göstərdi
16-12-2014 15:53 Direktor məktəbin bufetində kirayənişin saxlayır- Bakıda
16-12-2014 15:20 “Kütləvi informasiya vasitələri haqqında” qanuna dəyişiklik qəbul edildi
16-12-2014 14:43 Azərbaycanda Facebook-da – VİRUS TƏHLÜKƏSİ
16-12-2014 12:32 Benzinin qiyməti endirilsin! – Milli Məclisdə təklif
16-12-2014 11:04 "Azərsu" bu gün Bakının bir hissəsini susuz qoyacaq
16-12-2014 09:15 Sürücü telefonda klipə baxır, köməkçi sürət qutusunu dəyişir, siqnal verir - BAKIDA - VİDEO
15-12-2014 21:34 Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Sabirabad rayonuna səfər edib - FOTO
15-12-2014 18:51 Bakı metrosunda görünməmiş təhlükəsizlik tədbiri - FLAŞ
15-12-2014 17:32 Elmar Vəliyev başçının döyüldüyü yerdə köçkünlərə söz verdi - VİDEO
15-12-2014 11:28 Azərbaycanda 18 yaşına qədər olan əlil uşaqların sayı 62 minə çatır
15-12-2014 11:17 Zakir Qaralov vətəndaşları "on-line" qəbul edəcək
15-12-2014 11:00 Kəlbəcərli girovların taleyindən MÜHÜM XƏBƏR
15-12-2014 10:36 Bakıda nömrəsiz gəzən yarım milyonluq "Lamborghini" hansı məmurundur? - FOTO
15-12-2014 10:10 Metronun qapıları niyə açılmadı? - VİDEO
13-12-2014 14:46 Sürücülərə yolları göstərəcək SMS-lər pullu olacaq
13-12-2014 14:34 Fövqəladə Hallar Nazirliyi vətəndaşlara xəbərdarlıq edib
13-12-2014 13:08 Bakıda küçədə yeni doğulmuş uşaq tapıldı
13-12-2014 11:36 Bakının mərkəzi yolu bağlandı - İKİ GÜNLÜK - FOTO
12-12-2014 22:08 Dini dükanlardan namaz cədvəlləri niyə yığışdırılır? ŞEYX GÖSTƏRİŞ VERİB
12-12-2014 12:56 Azərbaycanda dəhşətli qəzadan ŞOK görüntülər - FOTO
12-12-2014 12:12 Gürcüstanla sərhəddə daha iki keçid məntəqəsi yaradılır
12-12-2014 11:58 “Silahlı şəxs mənim oğlum deyil” – İcra başçısı - VİDEO
12-12-2014 10:59 Yaşlı qadına yol verən maşının özü də vuruldu, piyada da - FOTO
12-12-2014 10:17 İcra başçısının döyülməsinin təfərrüatları - VİDEO
12-12-2014 10:15 Bakı metrosunda biabırçılıq - FOTO - VİDEO
12-12-2014 09:43 Millət vəkili Fazil Mustafa "Qarabağ"-"İnter" oyunundan nə yazdı?
12-12-2014 00:45 Həyat yoldaşının görüntülərini efirdə görən Bakı sakini şoka düşdü
11-12-2014 22:12 Bakıdakı dəhşətli qətl millət vəkillərini də ayağa qaldırdı - VİDEO
11-12-2014 22:00 Metroda güclü panika FOTO
11-12-2014 21:46 “Atlant”dakı silahlı məmur oğlu kimdir... - (Sensasion video)
11-12-2014 20:15 AMEA ilə bağlı yeni FƏRMAN
11-12-2014 19:03 “İntihar körpüsü” mühasirəyə alındı - VİDEO
11-12-2014 15:41 Erməni qadın: “Torpaqlar Azərbaycana qayıtsa qurban kəsəcəm" - FOTO
11-12-2014 15:28 Sabah bu yollar bağlanacaq
11-12-2014 14:36 Döyülən icra başçısı ilə bağlı açıqlama - “Bir qrup dəllal...”
11-12-2014 14:14 Paytaxtda əhalini cana gətirən yolçəkənlər - FOTO - VİDEO
11-12-2014 12:46 Aeroport yolunda 240-la gedən bahalı maşınlar kimlərindir? - VİDEO
11-12-2014 12:12 Sürücülərin diqqətinə: Bu yol bir həftə bağlı olacaq
11-12-2014 11:59 Sərxoş qadın sürücü İbrahim Nehrəmlinin katibəsi imiş... - FOTO
11-12-2014 11:49 Qayınana gəlini və nəvəsini necə öldürdüyünü danışdı – TƏFƏRRÜATLAR
11-12-2014 11:23 “Soros” Azərbaycandakı nümayəndəliyini ləğv etdi
11-12-2014 10:15 Bakı sakinləri qazı açdılar, yerinə su gəldi - VİDEO
10-12-2014 23:13 Nardaran sakinləri etiraza qalxdı: Qaz, işıq yoxdur - FOTO
10-12-2014 22:37 Hicab aksiyasından 4 il ötdü
10-12-2014 16:59 Uşaqlar məhbəsdəki analarının görüşünə gəldi - FOTO
10-12-2014 16:23 Sabirabadda da “ASAN xidmət” olacaq

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Elm-Texnologiya
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az