İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
Mənbə :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 36905 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
12-02-2016 17:16 Deputatlarımıza "Naz-Lifan" yox "Mercedes" verdilər
12-02-2016 17:11 DTX əməliyyat keçirdi: 8 terrorçu həbs edildi
12-02-2016 16:05 Azərbaycanda yükdaşıma qiymətləri 19 faiz artıb
12-02-2016 15:40 Bayıl və Badamdarda sürüşmə sahələri aktivləşib
12-02-2016 14:52 Qarabağda fəaliyyət göstərən Britaniya şirkətlərindən şikayət olunub
12-02-2016 14:42 Təcili: MTN-in qalmaqallı agenti Moskvada həbs olundu
12-02-2016 14:41 FHN-də Apellyasiya Şurası yaradılıb
12-02-2016 14:31 Azərbaycanın region hotellərində inanılmaz qiymətlər
12-02-2016 12:39 Maliyyə Nazirliyində Apellyasiya Şurası yaradılıb
12-02-2016 12:01 Fazil Məmmədovun yeznəsi rəis müavini oldu
12-02-2016 11:56 Oland Rusiyanı Suriyada əməliyyatları dayandırmağa çağırdı
12-02-2016 11:49 Bakının Baş Planı Nazirlər Kabinetinə verildi
12-02-2016 10:44 Hüqüq mühafizə orqanlarından daxil olan şikayətlərin sayı artıb - SİYAHI
12-02-2016 10:42 Prezident Administrasiyası 30-dək tikinti şirkətinin fəaliyyəti araşdırılır
12-02-2016 10:15 Bakıya nüvə hücumu olunarsa...
12-02-2016 10:14 Nöqsanlara yol verən 100 nəfər dövlət işçisi vəzifədən azad olunub
12-02-2016 09:34 Ünvanlı dövlət sosial yardımın YENİ QAYDALARI
12-02-2016 09:15 Provayderlər müştəriləri necə aldadır? - VİDEO
12-02-2016 09:15 Dünya Bankının 300 mini yeyilib, kənd yolsuz qalıb
12-02-2016 09:05 Bakıda banka basqın edildi
11-02-2016 21:37 XİN “Wanderlust”ə cavab verdi
11-02-2016 20:59 Şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı YENİLİK
11-02-2016 16:38 SOCAR-ın yeni binaya nə vaxt köçəcəyi bilinmir: Pul çatmır
11-02-2016 16:26 Şamaxıda təhlükəli vəziyyət
11-02-2016 16:15 Mətbuat katibləri jurnalistlərdən razıdırmı?
11-02-2016 14:12 Coca-Cola Azərbaycandan gedir?
11-02-2016 12:10 Azərbaycanda kitabxanaların sayı azaldılacaq
11-02-2016 12:09 Nardaranda kompensasiya veriləcək şəxslərin sayı açıqlandı
11-02-2016 11:37 Yeni təklif: Vergi borcu olanlara kredit verilməsin
11-02-2016 11:02 Uşaq evi bir həftədir qazsız qalıb
11-02-2016 09:54 Abid Şərifovun şirkətində tətil başladı
11-02-2016 09:42 Azərbaycan daha 5 "Stadler" qatarı ala bilər
10-02-2016 23:29 Yardımlı rayonuna 1,3 milyon manat ayrılıb
10-02-2016 21:37 Sabahın rəsmi dollar məzənnəsi açıqlandı
10-02-2016 17:19 Ölümcül xəstə olan məhbus prezidentə müraciət etdi
10-02-2016 17:09 Azərbaycanda dərman idxalı ƏDV-dən azad edilə bilər
10-02-2016 16:55 Meriya Bakının qaranlıq küçələrindən xəbərsizdir - AÇIQLAMA
10-02-2016 16:36 6 nömrəli avtobusun hərəkət istiqaməti dəyişdirildi
10-02-2016 15:45 Novruzun ilk çərşənbəsinin vaxtı bilindi
10-02-2016 15:39 Azərbaycanda vergi amnistiyasının tətbiqi təklif olunur
10-02-2016 15:20 "Sovetski"də 76 tarixi bina söküləcək - FOTO
10-02-2016 14:57 Bakı Avtovağzalı ətrafında 5 istinad divarı tikildi
10-02-2016 14:35 Bakı-Sumqayıt qatarlarının hərəkət cədvəlində dəyişiklik edilib - CƏDVƏL
10-02-2016 12:54 Nardaranda kompensasiya ala bilməyənlər var
10-02-2016 12:08 Azərbaycanda iki yeni komitə yaradılır
10-02-2016 12:01 Prezident xaricə pul köçürülməsinə məhdudiyyətləri təsdiqləmədi
10-02-2016 11:29 "Binə Bələdiyyəsi yatıb" - VİDEO
10-02-2016 11:11 Bakı metrosu Moskvadan "qurtuldu" - FOTO
10-02-2016 10:37 DYP saxta alkotesterlər məsələsinə aydınlıq gətirdi
10-02-2016 10:01 Məşhur "Meyvəli bazarı"nda əhalidən nələri gizlədirlər?
10-02-2016 09:54 Sürücülərin nəzərinə: Sığorta fırıldaqçıları peyda olub - VİDEO
10-02-2016 09:17 Bakının zibilli "mənzərələri"- FOTO
09-02-2016 20:33 Böyrəyini satmaq istəyən azərbaycanlı aktyor: "Borcum var"
09-02-2016 20:08 Azərbaycanda 400 milyon dollarlıq sualtı gəmi tikilir
09-02-2016 16:47 Ərəblər bu maşında kanala düşüb öldü - VİDEO
09-02-2016 15:59 "Azərbaycan Dəmir Yolları" 2 min fəhlə axtarır
09-02-2016 15:00 Bakı metrosunda təmir işlərinə başlanılıb
09-02-2016 14:46 Milli Məclisin komitə sədri Ədliyyə Nazirliyini tənqid edib
09-02-2016 14:32 Milli Məclisdə bələdiyyələrlə əlaqədar İşçi Qrup yaradılıb
09-02-2016 12:29 Nazirlik: Kanalda batan xarici ölkə vətəndaşlarına ov icazəsi verilməyib

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Təcili: MTN-in qalmaqallı agenti Moskvada həbs olundu
12-02-2016 14:42
“Ölü” bazarın ən çox satılan - AVTOMOBİLLƏRİ
12-02-2016 15:20
Fazil Məmmədovun yeznəsi rəis müavini oldu
12-02-2016 12:01
Mikayıl Cabbarov Regional idarələrin əsas məqsədini açıqlayıb
12-02-2016 16:47
"KVN"çilər dolların qalxması barədə Elman Rüstəmova sataşdı - VİDEO
12-02-2016 16:05
Anası və qardaşı 17 yaşlı qızdan imtina etdi…
12-02-2016 09:40
Bakıya nüvə hücumu olunarsa...
12-02-2016 10:15
Manatın bu günə olan məzənnəsi – CƏDVƏL
12-02-2016 10:59
Bakıda dollar dəyişən bankomat işə düşüb
12-02-2016 16:07
Provayderlər müştəriləri necə aldadır? - VİDEO
12-02-2016 09:15
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət İdman
Maraq Dünyası Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video Tarix
Texnologiya Reportaj
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az