İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Tarix:13-10-2012 11:48
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
Tarix:13-10-2012 11:48 - Oxundu: 36905
Orphus system Mətndə səhv var? Onu seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini sıxın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
10-12-2016 22:56 Bakıda erməni əsilli müğənni Filipp Kirkorova etiraz edən 10 nəfər tutulub
10-12-2016 22:52 Bakıda siyasi məhbuslara dəstək aksiyası keçirilib
10-12-2016 22:35 “Mən zarafat etmişəm...” - Hüseynbala Mirələmov
10-12-2016 22:07 Azərbaycan Ruhanilər Məclisi Netanyahunun səfərinə etiraz bəyanatı yayıb
10-12-2016 21:43 Avtobusda unutduğunuz pul və əşyaları haradan tapa bilərsiniz?
10-12-2016 21:15 Vergi ödəyicilərinə sosial şəbəkə vasitəsi ilə xidmət olunacaq
10-12-2016 14:41 Bakının bəzi yollarında avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq
10-12-2016 13:27 MTRŞ: Analoq yayımının dayandırılması ilə elektrik şəbəkəsinin yükü azalacaq
10-12-2016 12:11 Tikinti sektorunda "partlayış" olacaq?
10-12-2016 10:59 Bu il uşaqlara ən çox verilən adlar açıqlanıb - SİYAHI
10-12-2016 10:45 Azərbaycanda işədüzəltmə mərkəzi yaradıla bilər
10-12-2016 10:41 "Azercell" endirimlərini dayandırır
10-12-2016 10:35 "Azərenerji" nin mətbuat xidməti ləğv olunub
10-12-2016 10:27 Tovuzdan Bakıya gətirilən xəstə yolda ölüb
09-12-2016 16:58 Teleradio yayımçılarına lisenziyaların verilməsinə MTRŞ baxacaq
09-12-2016 15:58 Qışda regionlara avtobuslarla səyahət təşkil edənlərin NƏZƏRİNƏ
09-12-2016 15:00 Azərbaycanla Aİ arasında saziş imzalanıb - 14,5 milyon avroluq
09-12-2016 14:55 "Prezident Maliyyə Sabitliyi Şurasına 15 gün vaxt verib"
09-12-2016 14:26 Azərbaycanda əmək pensiyası ilə bağlı təklifin bəzi detalları açıqlanıb
09-12-2016 13:37 Beynəlxalq və ölkədaxili sərnişin qatarlarının hərəkət CƏDVƏLİ dəyişdirilib
09-12-2016 12:03 Azərbaycanda yeni qurumlar yaradılacaq
09-12-2016 11:56 Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və gündəliyi müəyyənləşib
09-12-2016 10:58 Yollardakı son vəziyyət
08-12-2016 22:51 Abşeronda göl daşdı, evləri su basdı - VİDEO
08-12-2016 21:41 "İvanovka" saxtadır, çörək və ərzaq isə bayramqabağı bahalaşacaq - VİDEO
08-12-2016 21:22 Qapısı açıq idarə edilən avtobusun sürücüsünə töhmət verilib
08-12-2016 21:07 Sabah bir neçə rayonda qaz təchizatı məhdudlaşdırılacaq
08-12-2016 20:56 Azərbaycanda əmək pensiyasına görə yaş həddinin artırılması təklif olunur
08-12-2016 20:35 Hərbi Polisin rəisi dəyişdirilib
08-12-2016 16:55 Səmərəsiz istismar olunan 200 min hektara yaxın torpaq qaytarılıb
08-12-2016 16:36 Şaxtalı havada sıradan çıxan su sayğaclarına kim cavabdehdir?
08-12-2016 15:54 Beynəlxalq Bankın rəhbəri dəyişib
08-12-2016 15:11 25 ilə 65 min körpəmizi itirmişik
08-12-2016 14:43 BMT: Azərbaycan toy xərcləri üzrə dünya lideridir
08-12-2016 13:53 "Axşam saatlarından etibarən Bakı küçələri buz bağlayacaq"
08-12-2016 11:59 Bakı-Sumqayıt elektrik qatarının hərəkət cədvəli dəyişir - CƏDVƏL
08-12-2016 10:04 Sıxlıq yaranan küçələrin adları açıqlanıb
08-12-2016 09:55 Şabranda 1770 hektar torpaq QMİ-dən alınıb
08-12-2016 09:10 Bakı-Sumqayıt qatarında gecikmə baş verib
08-12-2016 09:05 Qarın yağması Bakı-Quba yolunda tıxac və qəzalara səbəb olub
07-12-2016 21:05 Səlim Müslümov tikdirdiyi ev barədə yayılan xəbərlərə münasibət bildirib
07-12-2016 20:46 AMEA-da kadr dəyişikliyi aparılıb
07-12-2016 16:07 Qara bazarı heç Sovetlər ləğv edə bilməmişdir - Deputat
07-12-2016 15:13 Artıq dövlət strukturları ləğv olunmalı, oxşarları birləşdirilməlidir"
07-12-2016 15:09 Kəlbəcərdə öldürülən girovun ailəsinə verilən ev GERİ ALINDI
07-12-2016 14:28 Əflatun Amaşov hökumətdən saytlara 1 milyon manat istədi - TƏKLİF
07-12-2016 13:59 Gediş haqqını nağd şəkildə qəbul edən avtobus sürücüsü işdən azad olunub
07-12-2016 11:51 Suriyada rusiyalı polkovnik öldürülüb
07-12-2016 11:48 XİN-dən deputatın "bəzi səfirliklər bağlanacaq" açıqlamasına REAKSİYA
07-12-2016 11:42 “Sahəsi geniş olan mənzillərin qiymətləri ucuzlaşacaq” - Proqnoz
07-12-2016 11:21 "Azərenerji"nin külli miqdarda borcu yaranıb
07-12-2016 10:58 Müəllim və valideynlərin müraciəti dinləniləcək
07-12-2016 10:25 Pirallahı adasını sahillə birləşdirən yeni körpü - VİDEO
07-12-2016 10:24 Yeddi xarici şirkət Azərbaycandakı filialını bağlayıb
07-12-2016 10:19 Azərbaycandakı məşhur kolxoz ləğv olunub
06-12-2016 21:24 Sürücülər, DİQQƏT - cərimələnə bilərsiz - VİDEO
06-12-2016 20:32 Bakıdan Ağsu, İsmayıllı və Göyçaya gedən marşrutların yolu dəyişdirildi
06-12-2016 17:01 Namiq Abbasovdan MTN-nin qardaşına işgəncə verməsi xəbərinə reaksiya
06-12-2016 16:46 Kommunal xidmət göstərən qurumlar özəlləşdirilsin - TƏKLİF
06-12-2016 16:02 Bərdə Rayon Polis Şöbəsi rəisinin iki müavini işdən çıxarılıb

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Bu il uşaqlara ən çox verilən adlar açıqlanıb - SİYAHI
10-12-2016 10:59
Azərbaycanda görünməmiş toy–Sakinlər ŞOKda–POLİS cəlb edildi–VİDEO
10-12-2016 11:55
Tələbə qız telefonlar üçün "ömürlük" akkumlyator icad etdi - FOTO
10-12-2016 14:41
"Azercell" endirimlərini dayandırır
10-12-2016 10:41
Minimum əməkhaqqı orta əməkhaqqı səviyyəsinin 60%-nə çatdırılacaq
10-12-2016 13:56
Lənkəranlı ruhani 7 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi
10-12-2016 12:40
Sabaha gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb
10-12-2016 12:26
Avropa Məhkəməsi Azərbaycan hökümətini külli miqdarda cərimələyə bilər
10-12-2016 12:23
Bolqarıstanda sıxlaşdırılmış qaz aparan qatar relsdən çıxdı: 20 bina dağılıb
10-12-2016 11:50
Netanyahunun Azərbaycan səfəri bir neçə saat çəkəcək
10-12-2016 14:14
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Sual-Cavab
Foto Tarix
Video Texnologiya
Mədəniyət Reportaj
Рейтинг@Mail.ru
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az