Nəqliyyat sektorunda böyük dəyişiklik olacaq / "Hakimiyyətdəki nurçular yenidən öz güclərini nümayiş etdirmək istəyirlər" / İlham Rəhimov Rəbiyyət Aslanovadan danışdı / Yediyimiz çörək bu yolları keçərək süfrəmizə gəlir - Araşdırma / Vəhabi peşman, nurçu isə günahsız olduğunu deyib / Azərbaycan məmurları niyə gəlirlərini gizlədirlər? / Suriyada döyüşlərdə iştirak etmiş Azərbaycan vətəndaşı həbs edilib / Heç bir insan tamamilə səhvsiz və günahsız deyil / "Nurçu"luqda adı hallanan Elnur Aslanov göründü / Pərviz Həşimli: "Məhkəmədəki çıxışlarıma görə mənə MTN-də təzyiqlər edilir" / Putinin işğal planında Dağlıq Qarabağ da var / İspaniyanın xarici işlər naziri ilk dəfə Bakıya səfərə gələcək / Sosial şəbəkələrə üz tutan dini cərəyanlar və bizi gözləyən təhlükə / Rusiya prezidenti: "Ukraynada bizim əsgərlərimiz yoxdur" / Baş nazir fəhlənin əlini öpdü / "Quran Azerbaijan" adlı proqram yenilənib / "Samsung"un özünü "Apple"ə oxşatmaq istəyi uğursuz oldu / Putin Azərbaycan vətəndaşlarının Rusiyaya buraxılmamasına dair göstəriş verib? / Zaqatalada canavar kəndə hücum edib / Azərbaycanda 100 min əlil ictimai nəqliyyata həsrətdir /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35052 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Ölkə
17-04-2014 15:42 Nəqliyyat sektorunda böyük dəyişiklik olacaq
17-04-2014 15:24 İlham Rəhimov Rəbiyyət Aslanovadan danışdı
17-04-2014 15:20 Vəhabi peşman, nurçu isə günahsız olduğunu deyib
17-04-2014 15:03 Heç bir insan tamamilə səhvsiz və günahsız deyil
17-04-2014 12:52 Putin Azərbaycan vətəndaşlarının Rusiyaya buraxılmamasına dair göstəriş verib?
17-04-2014 12:44 Sürücülərə xəbərdarlıq! Bu gecə Bakının mərkəzi küçələrindən biri bağlanacaq
17-04-2014 12:36 25 dərəcə isti olacaq
17-04-2014 12:18 Hacıbala Abutalıbov sərəncam imzalayıb
17-04-2014 12:08 İcra başçısı Əli Həsənovun müavini seçildi
17-04-2014 11:45 İçməli su məhdudiyyətlərlə veriləcək
17-04-2014 11:26 Səlim Müslümovun 3 ayda gördüyü İŞLƏR
17-04-2014 11:01 Cəbhə xəttində yerləşən kəndlərdə yeni məktəb binaları tikilir
17-04-2014 10:34 Azərbaycanda yol polisi saxladığı avtomobildə tapança tapıb
17-04-2014 10:30 Azərbaycanda 1 milyonluq korrupsiya
17-04-2014 10:16 Azərbaycanın ilk fotoqrafını tanıyın
17-04-2014 10:09 Hacıbala Abutalıbova sonuncu xəbərdarlıq
17-04-2014 09:15 Direktor müəllimdən rüşvət istədi - Səs yazısı
16-04-2014 23:33 Bakı dəmiryolu vağzalı necə qorunur? - Foto
16-04-2014 22:31 Elmlər Akademiyasının 18 institut və elmi müəssisəsinin direktoru təyin edilib
16-04-2014 22:02 Vergilər Nazirliyindən vergi açıqlaması
16-04-2014 20:43 İşdən çıxarılan icra başçısı danışdı
16-04-2014 16:41 Nəqliyyat Departamentindən "BakuBus"la bağlı Açıqlama
16-04-2014 15:25 Prezident Administrasiyasında yeni təyinat
16-04-2014 14:55 Xalq artisti: "Mübariz Mədətov qəbiristanlığa gəlmişdi"
16-04-2014 14:42 İlham Əliyev fərman imzaladı
16-04-2014 14:29 Dövlət qoruğunda narkotik əkən tutuldu
16-04-2014 14:13 Azərbaycanda meşələrin sərhədləri dəyişəcək
16-04-2014 12:50 Ağacların "soyqrımı" ilə bağlı cinayət işi açıldı
16-04-2014 12:36 Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
16-04-2014 12:01 Aeroport yolunda ölüm yarışı
16-04-2014 11:59 Abdullayevlər ailəsi hələ də özlərinə gəlməyiblər - Video
16-04-2014 11:38 Hakimin tutdurduğu sürücüyə dəhşətli işgəncələr verilib
16-04-2014 11:19 Bu gün Bakının bir hissəsində qaz olmayacaq
16-04-2014 11:10 Nobel prospektində yol bağlanır
16-04-2014 10:30 Akademiya illik hesabata toplaşır
16-04-2014 10:26 Elşad İsgəndərovun müavinlərinin sayı artırılıb
16-04-2014 10:12 DYP-dən əli çubuqlu “parking” tənzimləyicilərinə münasibət
16-04-2014 10:11 Uşaq İnkişafı Üzrə Mütəxəssislər üçün əla fürsət
16-04-2014 09:55 Orta məktəblərdə antikorrupsion dərslərə start verildi
15-04-2014 20:59 Əlibəylidə atəşkəs pozuntusu səngimir
15-04-2014 20:54 2 nəfər nurçuluğa görə Azərbaycandan deportasiya olunub
15-04-2014 20:21 Hacıbala Abutalıbov gecə evdə yatırmış
15-04-2014 17:11 Ceyhun Osmanlının atası etiraf etdi
15-04-2014 17:01 Şeyx dövlət qarşısında məsələ qaldırdı: NURÇULUQ, VƏHHABİLİK QADAĞAN OLUNSUN!
15-04-2014 16:59 DYP-nin rəis müavinindən prezidentə şikayət
15-04-2014 16:25 Azərbaycan və İran tibb sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayacaqlar
15-04-2014 16:23 Dini Komitə yeni yoxlama qaydaları tətbiq edəcək
15-04-2014 16:22 Ceyhun Osmanlının Ağdaşdakı bağ evinin fotoları yayıldı
15-04-2014 16:11 Suriyada "Sumqayıt camaatı"nın əmiri əsir götürülüb
15-04-2014 15:56 Hacıbala Abutalıbov Gül bayramına görə çadırda yatır
15-04-2014 15:34 Rəis ANS-in prezidentinin motosikletinə qadağa qoyub
15-04-2014 15:33 MTN Bakıda daha bir əməliyyat keçirdi
15-04-2014 15:24 Bəxtiyar Hacıyev: "Sadəcə dəhşətə gəlirəm..."
15-04-2014 14:58 İlham Əliyev sərəncam imzaladı
15-04-2014 13:05 Dini Komitədən "sunqurçu əməliyyatı" ilə bağlı açıqlama
15-04-2014 12:54 Havanın temperaturu 25 dərəcəyədək yüksələcək
15-04-2014 12:50 Bəxtiyar Hacıyevə ŞOK ittiham
15-04-2014 12:06 Ağcabədidə namus üstündə bıçaqlanan gəlin danışdı
15-04-2014 11:29 Əlibəyli kəndi işıqsız qaldı
15-04-2014 11:18 Bakı taksofonlarında yeni funksiyalar tətbiq ediləcək

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Hadisə
Müsahibə Hüquq
İdman İqtisadiyyat
Hərb Media
Araşdırma Top Secret
Analiz Elm-Texnologiya
Tarix Maraq Dünyası
Mədəniyyət Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video
Valyuta.com



Get our toolbar!

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Dil seçimi:  

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design