Sumqayıt yolunda dəhşətli tıxac / İran Qərbdən 4.2 milyard dollarını aldı / Qüds günü ilə Qarabağımızı yaşadırıq / Millət vəkillərimiz harada dincələcək? / "Malakan"dakı dava ilə bağlı rəsmi məlumat / Azərbaycanda "Coca-Cola"ya qeyri-adi etiraz / İŞİD-dən dünyanı güldürən qadağa / Separatçılar Ukraynanın iki qırıcısını vurdu / Əl-Qəssam briqadasının İsrail əsgərlərini məhv etdiyi anlar / Girovluqda olan Dilqəmin yeni Kəlbəcər videosu / Azərbaycanda çox güclü sellər gözlənilir / Bu xətt çəkməkdir, yoxsa pul silmək? / Rusiya Fransadan "Mistral" tipli hərbi gəmi alır / Bu balacalar icra başçısından prezidentə şikayət etdilər / Con Kerrinin Misir prezidentini öldürəcəyindən şübhələniblər / Perulu futbolçudan möhtəşəm qol / Təkər üstündə qaynar hovuz / Bakıda dəhşətli qatar qəzası / Nalbandyan sülhə hazırlaşır / “Sevil" massivinin rəhbəri ölkədən qaçıb? /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum
Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35146 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
23-07-2014 23:28 Sumqayıt yolunda dəhşətli tıxac
23-07-2014 18:51 Millət vəkillərimiz harada dincələcək?
23-07-2014 18:46 "Malakan"dakı dava ilə bağlı rəsmi məlumat
23-07-2014 18:39 Azərbaycanda "Coca-Cola"ya qeyri-adi etiraz
23-07-2014 17:17 Girovluqda olan Dilqəmin yeni Kəlbəcər videosu
23-07-2014 16:50 Bu xətt çəkməkdir, yoxsa pul silmək?
23-07-2014 16:39 Bu balacalar icra başçısından prezidentə şikayət etdilər
23-07-2014 15:52 Bakıda dəhşətli qatar qəzası
23-07-2014 15:44 “Sevil" massivinin rəhbəri ölkədən qaçıb?
23-07-2014 15:34 Bakıda Ermənistanın bayrağı yandırıldı
23-07-2014 14:12 Qaçqınların binasında partlayış- xəsarət alan var
23-07-2014 13:17 Suriyada azərbaycanlı uşağın silahlı video görüntüsü yayılıb
23-07-2014 13:14 Əsir götürülən kəlbəcərlilərin ailəsi aksiya keçirir - VİDEO
23-07-2014 13:01 Bakının mərkəzində kütləvi dava
23-07-2014 12:57 İranın Azərbaycandakı səfirliyi müraciət etdi
23-07-2014 12:36 “Halal“ komissiya ilk yoxlamalarını keçirdi
23-07-2014 12:17 Rektor deputat haqqında ağır ittihamlar
23-07-2014 11:58 Azərbaycanlılar bir-birini qanına qəltan etdilər
23-07-2014 11:37 Daha 100 müharibə əlilinə maşın verildi
23-07-2014 11:30 Pakistanda ölən azərbaycanlı qadının kimliyi bilindi
23-07-2014 11:18 Qənirə Paşayeva yenə də ön cəbhədə
23-07-2014 11:14 Ermənilərin azərbaycanlı jurnalistlərə hücumu
23-07-2014 10:27 Naxçıvanda zəlzələ oldu
23-07-2014 10:24 Həbsxanada məhbuslar arasında keçirilən qaydasız döyüşlər
23-07-2014 10:12 Binəqədi sakinləri: "Prezident Administrasiyasına yürüş edəcəyik”
23-07-2014 10:10 Qarabağ müharibəsində ən çox şəhid verən rayon - Ağdam (VİDEO)
23-07-2014 10:06 Arabada böyüyən uşağın atası danışdı
23-07-2014 10:01 Sumqayıtda qəza: sərnişin öldü, sürücü qaçdı
23-07-2014 09:40 Belə "mədəni" sürücü görmüşdünüz?
22-07-2014 17:38 Hicab məhbuslarının adı Amerikanın din hesabatında
22-07-2014 17:06 Girov qohumları aksiya keçirdi (FOTO)
22-07-2014 16:16 İlham Əliyev 25 evi gəzdi
22-07-2014 15:47 Dünən qız nişanlısı üçün, bu gün də ata oğlu üçün işə düşdü
22-07-2014 15:06 Bakıda yol polisi "taksini" belə sındırdı - Video
22-07-2014 15:06 Bakıda Qarabağ əlili özünü yandırdı
22-07-2014 13:16 İraqda İŞİD sıralarında döyüşən azərbaycanlı öldürülüb
22-07-2014 13:01 Avtobusda qadınlarla kişilər əlbəyaxa oldular
22-07-2014 13:01 Şeyx bayram namazının vaxtını açıqladı
22-07-2014 12:47 İŞİD SOCAR-ın daha bir avtomobilini ələ keçirib - FOTO
22-07-2014 12:17 “Sevil Massivi” vəhhabilərin güdazına getdi
22-07-2014 12:06 Ermənilər tərtərli bənnanı necə öldürdü?
22-07-2014 11:22 Qardaş bacının evini soydu
22-07-2014 11:01 Lerikdə dəhşətli yanğın: helikopter çağırıldı
22-07-2014 11:06 Azərbaycan Ruhanilər Məclisi bəyanat verdi
22-07-2014 10:53 Ramiz Mehdiyev yeni sədri təqdim edir
22-07-2014 10:13 Bu rayonlarda qaz olmayacaq
22-07-2014 09:51 Rövşən "Lənkəranski” ilə “Lotu Quli”nin adamları arasında dava düşdü
21-07-2014 20:46 Girovluqda olan azərbaycanlının dostu danışdı
21-07-2014 17:29 Azərbaycan həbsxanasında görünməmiş olay!
21-07-2014 17:16 Zığ qəsəbəsinin qadınları qorxu içindədir -MANYAK
21-07-2014 16:38 Prezidentin sözcüsünün qayda pozmasına DİN-dən reaksiya
21-07-2014 16:17 İcra başçısı təcavüz olayına görə kəndə gəldi
21-07-2014 16:05 Mətbuat Şurasının "qara siyahı"sı böyüdü
21-07-2014 15:39 Mübariz Qurbanlı Dini Komitənin sədri oldu
21-07-2014 15:36 28 şiəni öldürən terrorçu: “Quran onların ölümünü halal hesab edir”
21-07-2014 15:19 Qaydanı pozan maşın prezidentin mətbuat katibinindir
21-07-2014 14:30 Ermənilər azərbaycanlılara məəttəl qalıblar!
21-07-2014 13:58 Kəlbəcər əsiri Həsənin fotosu yayıldı - (Foto, Video)
21-07-2014 13:13 DİN-in Tərtər sakininin ermənilər tərəfindən öldürülməsi ilə bağlı açıqlaması
21-07-2014 13:13 Bakıda imtahanda 16 nəfərin halı pisləşdi

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Elm-Texnologiya Top Secret
Maraq Dünyası Mənəviyyat
Uşaq Aləmi, Ailə Sağlamlıq
Sual-Cavab Foto
Video Ramazan ayı
Tarix
Valyuta.com
Get our toolbar!
® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az