Vüqar Nadirovun qolu ən yaxşılar arasında (VİDEO) / Benzinin qiyməti endirildi / Rəisin oğluna 8 güllə atdı, amma öldürə bilmədi - VİDEO / Yenə intihar həyəcanı (YENİLƏNİB) - FOTOLAR / Kişilər daha çox yalan danışır, yoxsa qadınlar? - VİDEO / Vəkili əxlaqsızlıq yuvasından şikayət etdiyi üçün həbs ediblər / Mübariz Qurbanlı «İslam əbasına bürünmüş radikallığı» nişan göstərdi / Prezident şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı sərəncam imzaladı / Avrasiya forumunda qalmaqal: Qarabağı Azərbaycanın tərkibindən çıxardılar - FLAŞ / Məscidin yandırılması Milli Məclisdə müzakirə olundu (VİDEO) / Oğlunu öldürən ata hamını şoka saldı: Üzümü yana çevirib... - VİDEO / Bakıda sərnişinlərin ürəyini ağzına gətirən avtobus sürücüsü - VİDEO / Şeyxülislam: "İŞİD-ə qoşulanlarda mənim də bəlkə günahım var" / Ohanyan yenə "xox" gəlir / Vətəndaşa yaşamadığı ünvana görə 700 manat borc yazılıb - FOTO / Tale Bağırov cəzasının qalan hissəsini Qobustanda çəkəcək / Ermənistanda dövlət çevrilişi: KÖÇƏRYAN HAKİMİYYƏTƏ GƏLİR / ADNA professorundan polisə xəbərdarlıq - FOTO / Vyetnam Amerikaya bu silahlarla qalib gəldi - FOTO / Deputat Soçidə razılaşdırılmış Əliyev-Putin-Sərkisyan planını açdı /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35513 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
28-11-2014 16:41 ADNA professorundan polisə xəbərdarlıq - FOTO
28-11-2014 12:51 Milli Məclisin qarşısında aksiya keçirilir - FOTO
28-11-2014 11:41 Qaydalara tabe olmayan məmur - FOTO
28-11-2014 11:17 İntihar edən 3 uşaq anasının son statusu: “Bəsdir, yoruldum” – FOTO
28-11-2014 09:54 Dilənən qadının arzuları: "İstəyirəm bir küncüm olsun" - VİDEO
28-11-2014 09:47 Bakıda "öldürülən" polis rəisi danışdı
27-11-2014 20:30 Bu əmələ nə ad verək? - VİDEO
27-11-2014 19:27 Bələdiyyə sədriniz kimdir, seçki nə vaxtdır? - VİDEOSORĞU
27-11-2014 18:57 Prezidentdən dini icmalara yardım- 2,5 milyon manat
27-11-2014 18:47 “Space”ə xəbərdarlıq olundu - "Erotika və qəddarlığı..." - VİDEO
27-11-2014 16:33 Müharibə əlili və şəhid ailələrinə - ŞAD XƏBƏR
27-11-2014 16:21 Ölkəyə xaricdən külli miqdarda soyuq silahlar gətirilir - FOTO
27-11-2014 16:01 Bakının iki avtomobil yolunda sürət həddi azaldılıb
27-11-2014 15:52 YAP-çı işdən qovuldu və hədələndi - "Adamın boğazını üzərlər"
27-11-2014 15:11 Bülbülədə qadınlar yolu niyə bağladı
27-11-2014 15:12 İmişlidə şəhid məzarına hörmətsizlik
27-11-2014 14:14 Toyuq budlarından uzaq durun!
27-11-2014 12:30 Azərbaycanda zavod direktoru qarğış etdi: “Allah bəlalarını versin!”
27-11-2014 12:09 Acının hər üzünü görən Xocalıdan olan ailənin dramı... FOTO - VİDEO
27-11-2014 11:57 Qobustanda əhali icra başçısına hücum çəkdi - VİDEO
27-11-2014 10:05 Evdən qaçıb damarları kəsən qız: Zorla ərə getmişəm - VİDEO
27-11-2014 10:00 Səfər Əbiyevlə Milli Şuranın əlaqəsi - Sensasion iddia
26-11-2014 21:14 Bakının buz kimi dərdi
26-11-2014 19:11 "Məscid yandıranlar ölkədə dini zəmində qarşıdurma yaratmaq istəyirlər”
26-11-2014 19:03 Ermənilərin LAVAŞ təxribatı
26-11-2014 18:49 Bakıda “X5”-in sürücüsü polisi nazirliyin qarşısında döydü
26-11-2014 16:30 “Azərspace”dən nə qədər kanal yayımlanır?
26-11-2014 15:27 Müsavat Partiyasının mitinqinə kimlər gedir? - SORĞU
26-11-2014 15:23 Həbsxanalarımızın əcnəbi "ordusu"
26-11-2014 15:08 Komitə sədri məscidin yandırılmasından danışdı
26-11-2014 15:03 Məscid yanğını ilə bağlı FHN açıqlama verdi
26-11-2014 14:46 Xırdalana elektrik qatarı işləyəcək
26-11-2014 12:37 Avtobuslarda nağd ödəniş ləğv olunur - Rəsmi
26-11-2014 11:51 "Azəriqaz” Bakının yarısını yenə qazsız qoyacaq - SİYAHI
26-11-2014 11:35 Azərbaycanda 18 zorlama faktı qeydə alınıb
26-11-2014 10:37 Ermənilərin Azərbaycanın məxfi sənədlərini ələ keçirdikləri xəbəri yayıldı
26-11-2014 10:28 Rəsmi qəzet Abutalıbovun parkomatlarını tənqid etdi
26-11-2014 09:05 SOS! Bakıda çox təhlükəli torpaq sürüşməsi
25-11-2014 21:40 Azərbaycanlı vəhhabilər Facebook-da birləşirlər
25-11-2014 20:55 Bakı yollarında işıqlandırılmış “zebralar” - FOTO
25-11-2014 20:37 Bakıda ŞOK: Zibillikdə yeni doğulan körpə tapıldı
25-11-2014 20:31 Azərbaycanda ana ölümünə görə həkim cəzalandırıldı
25-11-2014 20:10 “AST Telman” Antalyada 50 hektar torpaq satıb “Disneylend” işinə girir
25-11-2014 20:01 Prezident Oksford məktəbinin açılışını etdi - FOTO
25-11-2014 19:20 SOCAR-dan 1.5 milyardlıq iddia ilə bağlı - Açıqlama
25-11-2014 16:57 AzTV-yə qeyri-qanuni miqrasiyanın qarşısının alınması üçün TAPŞIRIQ
25-11-2014 15:57 Keşlə qəbiristanlığını köçürülməsi ilə bağlı rəsmi açıqlama
25-11-2014 16:07 Nazirlik 1156 şadlıq sarayına xəbərdarlıq etdi
25-11-2014 15:47 Azərbaycanda xəstəxanada yanğın olub
25-11-2014 15:45 Qaz borularını oğurlayıb satan idarə rəisi işdən qovuldu
25-11-2014 15:39 Keşlə qəbiristanlığı köçürülür - FOTO
25-11-2014 12:42 DİN-də xüsusi rütbəsi və vəzifəsi olan 1350 qadın var
25-11-2014 12:03 Nazirlikdən İsmayıllıdakı ana ölümü ilə bağlı - AÇIQLAMA
25-11-2014 11:44 AZAL işçilərin maaşının gecikdirilməsi xəbərinə aydınlıq gətirdi
25-11-2014 11:09 Polis özünü Qız Qalasından atan kişi ilə bağlı əhaliyə müraciət etdi – FOTO
25-11-2014 10:59 Bakının üç böyük rayonu qazsız qalacaq
25-11-2014 10:53 "Elmlər Akademiyası" stansiyasının çıxışı saat 8-də bağlanacaq
25-11-2014 10:10 Azərbaycana qar yağdı (FOTO)
24-11-2014 17:18 “İsa Qəmbərin mövqeyi xeyli müsavatçıda xəyal qırıqlığı yaratdı”
24-11-2014 15:42 Sumqayıt İcra Hakimiyyəti 10 manatdan qar təmizləyən paylayıb - FOTO

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Elm-Texnologiya
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az