Göyçayda cəbhəçi gənc həbs olunub / QAT girovlarla bağlı aksiya keçirir / Əsir düşmüş azərbaycanlılardan 3-nün izi tapıldı - FOTO - VİDEO / Astronomlar Yer üçün potensial təhlükəli asteroid aşkarlayıblar - FOTO / Xorvat məşqçi Azərbaycanda milyonlar qazanacaq - FOTO / Təhsil Nazirliyinin yeni layihəsində ilk addımlar atılıb / Orta məktəb dərsliyində daha bir biabırçı - SƏHV - FOTOFAKT / Meksikada itkin düşmüş 43 tələbə üçün 10 min polis səfərbər olub / İnterpolun axtardığı azərbaycanlılar Rusiyada tutuldu / Məşədi Dadaş məscidində izdihamlı əzadarlıq mərasimi (FOTO) / Noyabrın hava proqnozu açıqlandı: SOYUQLAR GƏLİR / 11 rayonda qaz olmayacaq / Qubad İbadoğlunun şikayətinə rəsmi rəy - POZUNTULAR OLMAYIB / Həsən Ruhani yaxın 20 günə Azərbaycana gəlir / Kəlbəcər girovlarının növbəti "məhkəmə prosesi" keçirilib / İnternetin qiyməti niyə düşmür? / Həbsdəki alimlərə niyə təzyiq olunur? / VİDEO: Oyuncaqlardan gələn təhlükə - Uşaqlarınızı qoruyun! / "Bu gün gərək hər anımız vətən desin!" / Bakıda piyadaları keçiddə belə vururlar – VİDEO /
İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum

Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 35406 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
31-10-2014 10:26 VİDEO: Oyuncaqlardan gələn təhlükə - Uşaqlarınızı qoruyun!
31-10-2014 10:16 Bakıda piyadaları keçiddə belə vururlar – VİDEO
31-10-2014 09:57 Abdullayevin almaq istədiyi 5 milyonluq DİSK
31-10-2014 09:55 İranla sərhədimiz tam açılır
31-10-2014 09:30 Avtobus yük maşınına çırpıldı- 5 yaralı - FOTO
31-10-2014 09:16 Xəzər sahilində dəhşətli mənzərə FOTO 18+
30-10-2014 17:32 Azərbaycanda evlilik yaşı artır
30-10-2014 16:57 Şəhid ailəsi bu daxmada yaşayır - FOTO - VİDEO
30-10-2014 16:27 “Koroğlu” stansiyası ətrafındakı avtobus dayanacaqları köçürüləcək
30-10-2014 15:28 19 yaşlı oğlan dostu ilə dayısının evini yardı
30-10-2014 15:03 QMİ: Bu məscidlərdə qan veriləcək - SİYAHI
30-10-2014 14:41 Bakıdakı kollecdə 3 tələbə qız qana boyandı - TƏFƏRRÜAT - FOTOFAKT
30-10-2014 14:00 3 gün iş olmayacaq - RƏSMİ
30-10-2014 13:19 Yol polisinə sənəd əvəzinə telefon verənlər – VİDEO
30-10-2014 12:40 Ötən günün dəhşətli qəzasının şok VİDEOSU 18+
30-10-2014 12:31 Bakıda hollivudsayağı qarət: Gözətçini zərərsizləşdirib, seyfi apardılar
30-10-2014 11:49 Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi təkzib etdi
30-10-2014 11:30 Mübariz Qurbanlı: "Ehsan qadağası yoxdur"
30-10-2014 11:12 Bacısının başını kəsən qızın qonşuları danışdı: "Heç kimlə ünsiyyət qurmurdular" - VİDEO
30-10-2014 10:19 Azərbaycanda yol polisi avtoqəzada öldü
30-10-2014 10:04 Rektor-deputata keçmiş müəllimdən şok ittihamlar - VİDEO
30-10-2014 09:40 Cəbhədə silahlar susmaq bilmir
30-10-2014 09:32 Bakı metrosunda qızların şillə-təpik davası
30-10-2014 09:26 Azərbaycanlı aktyor 16 il görmədiyi oğluna qovuşdu - VİDEO
29-10-2014 16:49 “MasterCard”dan Azərbaycana qarşı – TƏXRİBAT - FOTO
29-10-2014 16:21 Bezdirici SMS-lərdən canımız qurtaracaq
29-10-2014 16:00 Bakıda məşhur otelin qarşısında gərgin anlar - FOTO
29-10-2014 15:45 ASAN xidmətdə dava – TƏFƏRRÜAT
29-10-2014 15:29 Rövşən Lənkəranskiyə ölüm hökmü verən şəxs azadlıqda
29-10-2014 14:41 Bakıda maskalılar hücum etdi: 65 min manat oğurlandı
29-10-2014 14:34 Yasamalda kran belə aşdı: Fəhlə yerə çırpıldı - FOTO
29-10-2014 14:04 Azərbaycanda canavar sakinə hücum etdi - FOTO
29-10-2014 12:00 Ailə alovun ortasında qaldı (FOTO)
29-10-2014 11:23 Bakıda şəhidin adına şadlıq sarayı rəzaləti - VİDEO
29-10-2014 10:48 Bacısının başını kəsən qızın ailəsindən - REPORTAJ
29-10-2014 10:15 Yol polisindən sürücüyə "ponyatka" dərsi - VİDEO
29-10-2014 09:16 Milli Məclisdə gərgin mübahisə: "Söz güləşdirmə” - VİDEO
28-10-2014 16:19 ARDNŞ-də növbəti ixtisar: 37 qadın işdən çıxarıldı
28-10-2014 16:07 İcra Hakimiyyətlərindən istiliklə bağlı MÜRACİƏT: "Soyuqdur"
28-10-2014 14:39 Milli Məclis “avtoritetlər”ə qarşı çıxdı
28-10-2014 12:45 Məmur balalarına şad xəbər: Bakıda yeni brend avtosalon – FOTO
28-10-2014 12:33 "Avtovağzal" stansiyasında tikinti işləri nə vaxt yekunlaşacaq? - VİDEO
28-10-2014 12:05 Son 10 ayın dəhşətli QƏZA STATİSTİKASI: gündə 3 nəfər ölür
28-10-2014 11:57 Müəllimlərin puluna göz dikən kimdir?
28-10-2014 10:51 Girovlarımızın "məhkəməsindən" yeni FOTOLAR
28-10-2014 10:10 Şok: Bu ayaqqabının altında “Allah” yazısı yazılıb - FOTO
28-10-2014 09:34 Yol polisləri "avtoş"un əl-qolunu bağlayıb zorla apardılar – ŞOK VİDEO
28-10-2014 09:31 Bu il avtomobil qəzalarında Azərbacanda 74 uşaq ölüb
27-10-2014 15:51 Avtobus təkərlərini qana boyayan sürücü tutuldu - FOTO - VİDEO 18+
27-10-2014 15:34 Toya gəlməsəz, 100 manat göndərin- “QEYRİ-ADİ” DƏVƏTNAMƏ - FOTO
27-10-2014 14:01 Azərbaycanda ölüləri yeni qaydalarla basdıracaqlar
27-10-2014 13:53 Bakıda güclü partlayış
27-10-2014 13:06 Cəlilabadda canavar evə girməyinə peşman oldu - VİDEO
27-10-2014 12:40 Bakıda cibgirlərin “Baron”u həbs olundu - VİDEO
27-10-2014 12:05 İcra başçısı Əhəd Abıyev gəzinti üçün motosiklet alır (FOTO)
27-10-2014 11:44 Başı kəsilən və baş kəsən qızların atası - FOTO
27-10-2014 11:20 Böyük Britaniyanın Əfqanıstandakı 13 illik müharibəsi başa çatdı - VİDEO
27-10-2014 10:54 Zorla ərə verilən qız nişandan qabaq özünü asdı - AZƏRBAYCANDA
27-10-2014 10:10 Bakıda avtobus qəzasında oğlanın bədəninə mil girdi - VİDEO 18+
27-10-2014 09:57 Bir ailənin 4 uşağını canavar parçaladı – AZƏRBAYCANDA DƏHŞƏT

Xəbər Lenti
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Elm-Texnologiya Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az