İstifadəçi Adı : Şifrə :
Yeni üzvlük Şifrəmi unutdum
 


Ehtiyaclı insanlar gözünü pensiya artımına dikib
Bəs artım nə vaxt olacaq?
Şərh yaz

Heç kəsə sirr deyil ki, pensiyaların məbləği nə qədər artsa da, pensiyaçıların ehtiyaclarını tam ödəmək iqtidarında olmur. Bu da ölkədə istehlak səbətinin bahalığı, əmək haqları və əmək pensiyalarının məbləğinin minimum yaşayış səviyyəsi ilə uzlaşmamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, yaşa dolmuş insanlar üçün təqaüdə çıxmaq faciə kimi yaşanır. O səbəbdən ki, ümumi təqaüd məbləği aşağıdır və qarşıda onu ağır təqaüd illəri gözlədiyini bilən insan bu sarıdan depressiyaya düşür. Azacıq məbləği nəyə, hara sərf edəcəyini, necə xərcləyəcəyini min dəfə ölçüb-biçir. Bu, sovet vaxtı da belə idi, indiki müstəqillik illərində də.

Hələ sovet vaxtı insanlar təqaüdə çıxmağa hazırlaşanda adlarını ağır işlərə yazdırırdılar ki, təqaüdləri çox çıxsın. Rüşvətlə, tanışlıq yolu ilə saxta əmək stajı yazdıranlar da olurdu. İnsan bu... Gələcəyini təmin etməyə çalışır. İndi də vəziyyət elə də fərqli deyil. Təqaüdə çıxmaq iqtisadi böhrana düşməklə eyni səviyyədə götürülür. İnkişaf etmiş ölkələrdə insanlar təqaüdə çıxmağı həsrətlə gözlədikləri halda, bizdə bu, böyük sıxıntılara, acı həyata bərabərdir. Əksər Qərb ölkələrində insanlar istər əmək stajı, istərsə də yaşa görə pensiyaya çıxırlar və aldıqları pensiya ilə nəinki əla dolanır, həm də tam azadlıq və sərbəstlik əldə edərək günlərini dünyanı gəzməyə sərf edirlər. Bunun sübutu kimi Azərbaycana gələn turistlərə nəzər yetirmək kifayətdir. Onların böyük əksəriyyəti məhz ahıl insanlardır. Bizim qocalar qəpik-qəpik pul sayıb görəsən bu məbləğ çörək almağa çatar, ya yox düşünən vaxtda, Avropanın qocaları qol-qola girib paytaxtımızın görməli yerlərini seyr edirlər.
   
Təsəvvür edək ki, əlinə 85 manat alan pensiyaçı bunu nəyə sərf edəcək?
   
Bu sualı qocalara verəndə "daş atıb başlarını tuturlar" ki, heç nəyə çatmaz bu pul. Bu pula evini keçindirəsən, yoxsa özünü?
   
Düzdür, artım olur. Amma bazarda qiymətlər ondan qabağa düşür. Artırılmış pensiyanı əlimizə almağa macal tapmamış qiymət artımı başımızın üstünü kəsdirir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov isə bu günlərdə pensiyaçılara şad xəbər verib. Deyib ki, gələn il pensiyaların baza hissəsi artırılacaq.
  
Hazırda pensiyaların baza hissəsi 85 manatdır
 
Azərbaycanda yaş üzrə əmək pensiyalarının baza hissəsinin növbəti artımı 2013-cü il üçün nəzərdə tutulub. 2013-cü ildə baza hissəsinin 105 manata, 2014-cü ildə 110 manata, 2015-cü ildə isə 115 manatadək artırılması nəzərdə tutulur.
   
Bununla yanaşı, pensiyaçılar üçün pensiyaların baza hissəsinin yaşayış minimumuna nisbəti 2012-ci ildə 103,6 faiz təşkil edib. 2013-cü ildə isə 103,9 faiz, 2014-də 102,4 faiz, 2015-də isə 101,2 faiz təşkil edəcək.
   
Məlumdur ki, Azərbaycanda əmək pensiyası iki hissədən - baza və sığorta hissəsindən ibarətdir. Gələn il isə Azərbaycanda əmək pensiyalarının həcminin artımı gözlənilir. Bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov bildirib: "Gələn il yanvarın 1-dən 2012-ci ilin inflyasiyasına uyğun olaraq pensiyaların sığorta hissəsi indeksləşdiriləcək. Bu gün baş verən proseslər göstərir ki, sosial sığorta üzrə ödənişlərin həcmi dinamik artır. Bu, pensiyaların baza hissəsinin maliyyə mənbələrinin formalaşdırılması üçün zəmanət yaradır və bu, 2013-cü ildə pensiyaların baza hissəsinin artması haqqında danışmağa əsas verir". S.Müslümov qeyd edib ki, hazırda pensiyanın baza hissəsi 85 manatdır. Artım DSMF-nin cari ilin yekunları üzrə gəlirlərinin nə qədər artacağından asılı olacaq.
   
Azərbaycanın pensiya siyasəti haqqında İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-tədqiqat İnstitutunun Makroiqtisadi tədqiqatlar şöbəsinin baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov "Gün.az" saytına şərhində geniş danışıb.
   
Pensiyaların sığorta hissəsinin artımı böyük əhəmiyyət daşıyır
   
- Hər il bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin yanvarın 1-dən etibarən, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınan inflyasiya səviyyəsinə uyğun olaraq indeksləşdirilərək artırılması, əhalinin gəlirlərinin bilavasitə adıçəkilən ödənişdən asılı olan hissəsinin sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla ona görə ki, başa çatmış il ərzində ölkə üzrə istehlak qiymətlərinin artımı nəticəsində həmin pensiyaların itirilən dəyəri bu yolla bir növ bərpa edilir. İkincisi isə, ölkədə pensiya məbləğlərinin artırılmasının bir yolu da məhz bundan keçir.
   
Prezidentin ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən sığorta-pensiya sisteminin işə düşməsilə əlaqədar verdiyi müvafiq sərəncamlara əsasən, 2007-ci ildən etibarən tətbiq edilən bu proses qeyd edək ki, əvvəlki il ərzində ölkədə qeydə alınmış inflyasiya səviyyəsinə görə ilk dəfə 8,3, 2008-ci ildə 16,7, 2009-cu ildə 20,8, 2010-cu ildə 1,5, keçən il isə 5,7 faiz həyata keçirilmişdi.
   
Cari il isə bütün növ əmək pensiyalarının sığorta hissəsi məlum olduğu kimi istehlak qiymətləri indeksinin keçənilki 7,9 faiz səviyyəsinə uyğun olaraq artırılacaq ki, bu da hesablamaya uyğun olaraq, əmək pensiyalarının mövcud məbləği yüksək olanlarda yenə, daha yaxşı hiss olunacaq.
   
Bəs, pensiyaların baza hissəsi, başqa sözlə desək, minimal məbləği nə vaxt artırılacaq?
   
Xatırladaq ki, hazırda bu məbləğ sonuncu dəfə 2010-cu ilin sentyabrın 1-dən 13,6 faiz artırıldıqdan sonra 85 manat səviyyəsindədir. Ölkədə 2006-cı il yanvarın 1-dən yeni sığorta-pensiya sistemi işə düşdükdən 2010-cu ilin oktyabrın 1-dək olan dövr ərzində minimum pensiya məbləği 3,4 dəfə artırılıb ki, bu zaman orta aylıq əməkhaqqı üzrə həmin rəqəm dörd dəfə təşkil edib.
   
2006, 2007 və 2008-ci illərdə o, hər dəfə 5-10 manat səviyyəsində olmaqla ildə iki dəfə artırılıb.
   
2009-cu il ərzində isə pensiyaların baza hissəsində artım həyata keçirilmədi.
   
Ümumiyyətlə, ölkədə yaşa görə əmək pensiyalarının baza məbləği, demək olar ki, hər dəfə minimum əməkhaqqı ilə eyni zamanda və bərabər səviyyədə artırılıb.
   
Ancaq keçən il bu tendensiya pozuldu. Belə ki, ilin sonunda ölkədə minimum əməkhaqqı məbləği 93,5 manat müəyyən edilsə də, bir sıra sosial ödənişlər də daxil olmaqla, büdcədən maliyyələşdirilən əksər qurumlarda çalışan işçilərin də Vahid Tarif Cədvəli ilə müəyyən edilmiş aylıq vəzifə maaşları bəlli səviyyədə artırılsa da, minimum pensiya məbləği 85 manat həddində qaldı.
   
Bunu ilk baxışda keçən ilin iyulun 1-dən etibarən, ölkədə əmək pensiyalarının yenidən hesablanması tədbiriylə də əlaqələndirmək olar. Belə ki, qeyd olunan tədbir nəticəsində ötən ilin yerdə qalan yarım ili ərzində pensiyaçılara əlavə olaraq 200 milyon manata yaxın vəsait ödənildi ki, bununla da pensiyaların vahid prinsiplə hesablanması qaydası təmin edilərək, islahat nəticəsində keçən il iyulun 1-nə qədər 85 manat səviyyəsində pensiya alan 482 min nəfərin pensiya məbləği orta hesabla 44 manat və yaxud 52 faiz artdı.
   
Həmçinin, islahat nəticəsində cari ildə pensiyaçılara ödəniləcək əlavə vəsaitin həcmi 400 milyon manat təşkil edəcək ki, bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) 2012-ci il büdcəsinin 17 faizi deməkdir.
   
Lakin problem bunda deyil. Məsələ ondadır ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov cari ildə əmək pensiyalarının sığorta hissəsinin indeksləşdirilərək artırılmasının ölkədə pensiya məbləğlərinin yüksəldilməsi istiqamətində birinci addım olduğuna işarə edərək, növbəti artımınsa yalnız sosial sığorta daxilolmaların həcmindən asılı olacağını deyib.
   
"Əməkhaqlarının leqallaşdırılması və işçilərin qeydiyyatı sahəsində aparılan işlər nə qədər tez səmərə verərsə, pensiyaların baza hissəsinin artırılması üçün də bir o qədər geniş imkan yaranar" deyə, S.Müslümov bildirib.
   
Əmək pensiyalarının sabit və dayanıqlı maliyyələşdirilməsi üçün şübhəsiz ki, bu vacibdir. Qeyd edək ki, "2009-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramı"nda da qeyd olunan məsələ, qarşıya vəzifə olaraq qoyulmuşdu.
   
Bəllidir ki, ölkədə mövcud vergi siyasətinin təkmilləşdirilməsi və bir sıra stimullaşdırıcı, o cümlədən inzibati tədbirlər vasitəsilə də əməkhaqlarının gizlədilməsinə qarşı, həmçinin işəgötürənlə işçi arasında müqavilələrin bağlanmasına nəzarət gücləndirilməkdədir.
   
Ancaq həmin sənəd məcburi sosial sığorta ödəmələrinin toplanması mənbələrinin real pay səviyyəsini də dəyişməyi zəruri sayır ki, bu da işəgötürənlə işçi arasında müvafiq olaraq, hazırkı 22+3 faiz nisbətini ilkin mərhələdə 20+5 faizlə əvəz etməyi nəzərdə tutur.
   
Real olaraq, işəgötürənin əməkhaqqı fondundan 22, işçilərin isə maaşlarından 3 faiz sosial ayırma tutulması kifayət qədər ağır "yükdür". Bu baxımdan, işəgötürənlər üzrə sözügedən rəqəmin 20 faizə endirilməsi şübhəsiz ki, müsbət nəticə verəcək.
   
Ancaq bunun müqabilində işçilərin əməkhaqlarından tutulan ayırmanın səviyyəsinin 5 faizədək artırılması isə bizcə, eyni nəticəni verməyə bilər.
   
Həmçinin, ölkədə minimum pensiya məbləğinin artım tempinin sosial sığorta daxilolmalarının həcmindən asılı olduğu düzgün hesab edilsə də, bunun bilavasitə işçilərin əməkhaqlarından tutulan sosial ayırmaya bağlılığı tam məntiqi deyil.
   
Doğrudur, DSMF sədri S.Müslümov demişkən, bu proses qonşu ölkələrdə artıq çoxdan başlanıb. Odur ki, işçilərin gələcək sosial müdafiəsinin təşkili baxımından bu addımın bizdə də atılması vacib sayılır. Lakin bu məsələyə fiziki şəxslərdən gəlir vergisi dərəcələrinin aşağı salınmasıyla eyni zamanda baxılması bizcə, daha məqsədəuyğun olardı.
   
Hələlik isə məlum olan budur ki, pensiyaların baza hissəsinin artırılması məsələsinə 2013-cü ildə baxılacaq. Belə ki, gələn il o, indiki 85 manatdan 105-ə, 2014-cü ildə 110-a, 2015-ci ildə isə 115 manata qaldırılacaq. \
Məlahət Rzayeva/Şərq
 

Mənbə :
Teqlər :
Ehtiyaclı - insanlar - gözünü - pensiya - artımına - dikib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 1 dəfə şərh edilib
13-10-2012 11:48 - 36099 dəfə oxunub
Orphus system Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və "Ctrl+Enter" düyməsini basın
Şərhlər
danbas kendinden tərəfindən 14-08-2013 Tarixində yazıldı
--ilahm eliyevden sorusan yoxdur ki, sen xaq istemir sen hec gormek istemirler niye xalqi 2 ildik aldadirsiniz. pensiya qalxagaq amma qalxmir . xalqin pulun yeyrsiniz alah qoysa bu vaxt olmasada gehnnemde goruserik sizin nesilikle buruvuzdan geldiyyini arzulayram . selim muslimov bizim masimizi verse . nege dovlet qulq cularina veri ha bizde hele versin onlarin var yoxuna pis deyrem omr boyu xalq taliyrlar tequte cxanda ise yaxsi pensya alirlar. mende bu dovletin vetandasiyam 1-qup muharbe eliyem selm meni tequtum vermedi ki sen yaxsi pula cxmisan 2008 -ci ilde sebe vere bilmerem yixsa bakarimin olumunde seni puluvu islede bilmyegeyem yada prizdentin balsi olnde .przdende birde yoldasda balsini olduyun gozleri ile goregek menim pulum vermediyine gor o pula harmi olsun.
Cəmiyyət
27-02-2015 21:46 Eyyub Hüseynovu ölümlə hədələdilər
27-02-2015 20:13 “Oyunlar üçün ayrılmış pul ciddi yoxlanılır”- Nazir danışdı
27-02-2015 17:02 QAT hakimiyyəti və cəmiyyəti ittiham etdi
27-02-2015 15:59 Satıcılar kassada sizi aldadır – Nazirlik xəbərdarlıq etdi - RƏSMİ
27-02-2015 14:42 Biləcəri sakinlərinin yolunu bağladılar
27-02-2015 14:18 Qız uşağına görə 10 min manat veriləcəyi xəbəri ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
27-02-2015 13:23 Azərbaycanda mobil rabitə tarifləri artacaqmı? - AÇIQLAMA
27-02-2015 12:00 Sürücülərə pis xəbər; Bakıda bu dairədən əlinizi üzün - FOTO-VİDEO
27-02-2015 10:21 İcra hakimiyyətləri rüşvətə şərait yaradır - Ombudsman
27-02-2015 10:16 Sumqayıt sakinləri hələ belə tıxac görməmişdilər - FOTO-VİDEO
27-02-2015 09:10 Hökumətdə kim yola salınacaq? – Dəyişiklik olacaq
26-02-2015 21:46 Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri ilə bağlı vəziyyət nə yerdədir?
26-02-2015 21:37 Vətəndaşlar əsasən bu qurumlardan narazıdır - SİYAHI
26-02-2015 21:14 İlham Əliyev “Dövlət sirri haqqında” qanuna dəyişiklik etdi
26-02-2015 20:28 Erməni jurnalist Xocalıya görə üzr istədi
26-02-2015 20:00 Maliyyə Nazirliyindən maaş və təqaüd açıqlaması - RƏSMİ
26-02-2015 16:37 İlham Əliyev “AzərTAc”ın adını dəyişdi - SƏRƏNCAM
26-02-2015 13:44 Cəmil Həsənlinin qızının vurduğu deyilən qadın danışdı - VİDEO
26-02-2015 12:36 Bakıda möhtəşəm gecə yürüşü - FOTO
26-02-2015 12:33 “Xruşşovka”lar da sökülə bilər
26-02-2015 11:35 Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR - RƏSMİ
26-02-2015 10:13 Prezident Xocalını andı
26-02-2015 09:51 AMB-nin rəsmi valyuta məzənnələri
25-02-2015 21:13 VİDEO: Dönərlə bağlı yeni qaydalar
25-02-2015 13:31 “Yeni Müsavat” nazirin oğlundan üzr istədi – FOTO
25-02-2015 13:16 “Qiymət artımı görəndə bu nömrələrə zəng vurun”
25-02-2015 12:18 Bakı-2015-də həkim işləmək istəyənlərin nəzərinə!
25-02-2015 11:04 Şadlıq evləri “toy qadağası”ndan xəbərsizdir
25-02-2015 09:40 Prezidentdən baş nazirə ad günü hədiyyəsi
24-02-2015 20:37 Bakıda çörəyi mağazalara belə daşıyırlar - VİDEO
24-02-2015 16:05 Bağçada körpələrə verilən “kukuruz”un içindən ölü siçan çıxdı - FOTO
24-02-2015 15:47 Binə qəsəbəsində acınacaqlı vəziyyət: ƏZABLI YOLLARLA - FOTO
24-02-2015 14:59 “Binə” bazarında aksiya - SƏBƏB - FOTO
24-02-2015 14:51 Masazır sakinləri 48 saatdır ki, işıqsızdır
24-02-2015 14:24 "Televiziyalarda daha çox şit, ucuz, bayağı verilişlər verilir"
24-02-2015 13:05 SOCAR xalqa müraciət etdi - RƏSMİ
24-02-2015 12:51 İqbal Ağazadənin manat etirazlarına spikerin və deputatın cavabı
24-02-2015 12:08 Dövlət Qulluğuna yüksək bal toplayanlar müsahibədən niyə keçmir?
24-02-2015 11:25 Milli Məclis bu gün 20 məsələyə baxacaq - SİYAHI
24-02-2015 09:35 İraqda 52 İŞİD terrorçusu məhv edilib
24-02-2015 09:19 Vaqif Əsədov toy və yas qadağalarına aydınlıq gətirdi
23-02-2015 20:43 Bakının bu əraziləri 30 saat susuz qalacaq
23-02-2015 20:04 Azərbaycanlılar Almaniyada ayağa qalxdı - FOTO
23-02-2015 16:37 Bakıya yağan qar Sabunçuda “göl” əmələ gətirdi - VİDEO
23-02-2015 15:32 Azərbaycanda konfet istehsalında iyrənc faktlar – VİDEO
23-02-2015 15:05 Keçmiş nazir müavinin müstəntiq oğlunu polis saxladı-MAŞININ FOTOLARI
23-02-2015 11:28 Dolların məzənnəsi neçə manat olmalıdır? - SORĞU
22-02-2015 19:57 “Azərişıq” söz verdi: "Problemlər aradan qaldırılacaq" - VİDEO
21-02-2015 22:59 DƏHŞƏT! "Bizim Market"in müdriyyəti rəfləri belə boşaldır — FOTOFAKT
21-02-2015 20:15 Olimpiya günlərində toy qadağan edildi - RƏSMİ
21-02-2015 20:01 20 Yanvarda camaat yolu bağladı - FOTO
21-02-2015 16:08 DİN həbsdə olan "avtoşları" jurnalistlərə göstərdi - FOTO
20-02-2015 20:55 Broyler şirkətlərinə ağır zərbə: Əhali toyuq ətindən imtina edir
20-02-2015 15:08 Razi Nurullayev AXCP sədrinin müavini vəzifəsindən çıxarıldı
20-02-2015 14:19 Nazirlikdən toyuqların şişirdilməsi ilə bağlı AÇIQLAMA - VİDEO
20-02-2015 12:19 Əslən udin olan azərbaycanlı qız Kəmaləddin Heydərovdan iş istədi
20-02-2015 10:27 Bakı-Sumqayıt yolunda bugünkü tıxacın əsl səbəbi
20-02-2015 09:43 Vəhabi şeyxinin cəfəng fikrinə dəstək verənlərin sayı artır- FOTO
19-02-2015 19:19 Novruz bayramı ilə əlaqədar qeyri-iş günlərinin sayı artırıldı - RƏSMİ
19-02-2015 19:11 Ərəb şeyxlərinin Azərbaycan səfəri: 650 minlik Gelandewagen aşdı - FOTO

Xəbər Lenti
Sorğu
DOLLARIN MƏZƏNNƏSİ NEÇƏ MANAT OLMALIDIR?
Səs ver Nəticələr

Cəmiyyət Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb İdman
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
Mədəniyyət Maraq Dünyası
Mənəviyyat Uşaq Aləmi, Ailə
Sağlamlıq Foto
Video Tarix
Elm-Texnologiya
Valyuta.com

® 2009 FAKTXEBER.COM - Azerbaijan Online Internet Newspaper

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az