Tarix:13-04-2017 13:09
Azərbaycan alimləri qocalmanın səbəbləri ilə maraqlı nəticələr əldə edib
Şərh yaz
Orqanizmin vaxtından əvvəl qocalması, ümumiyyətlə, yaşlanma prosesi hər zaman insanları dərindən düşündürüb. Hətta nağıllarda belə cavan qalmaq, üzunömürlü olmaq üçün müxtəlif vasitələr axtarılıb. Hazırda isə alimlər insan ömrünü uzatmaqla yanaşı, yaşlanma prosesini nisbətən ləngitmək üçün müxtəlif araşdırmalar aparırlar. Əsas məqsədlərdən biri isə orqanizmin sağlam şəkildə qocalmasını təmin etməkdir. Bəs bunun üçün mütəxəssislərin, eləcə də insanın öz üzərinə hansı vəzifələr düşür?
 
Azərbaycan Milli Elmər Akademiyasının (AMEA) A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun böyük elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri Zenfira Qədimova "Report"a bildirib ki, qocalmanın səbəblərini aydınlaşdırmaq, sağlam və fəal uzunömürlülüyə nail olmaq üçün müxtəlif üsulların öyrənilməsi və tədqiqi müasir biologiya və tibb elminin aktual problemlərindən hesab edilir: "Orta ömür uzunluğunun artırılması son illər dünyanın bütün inkişaf etmiş ölkələrində mühüm problem kimi qalmaqdadır. Qocalma prosesinin mahiyyətini aydınlaşdırmaq və bu prosesə fəal təsir yollarını tapmaq, yaşla əlaqədar orqanizmdə yaranan dəyişikliklərin qanunauyğunluqlarını öyrənməyə əsas verir. Son illər ürək-qan-damar sistemi xəstəlikləri səbəbindən ölüm hallarının artmasına şəhər əhalisi arasında daha çox rast gəlindiyi müəyyənləşib. Ürək-damar sistemində baş verən yaş dəyişiklikləri orqanizmin adaptiv davamlılığını, orqanizmin funksional və tənzimləyici imkanlarını məhdudlaşdıraraq patologiyaların əmələ gəlməsi üçün ilkin şərait yaradan qocalma prosesinin intensivliyinə səbəb olur. Ürəyin işemik xəstəlikləri (ÜİX) yaşlı əhali arasında daha geniş yayılmış mühüm xəstəlik hesab olunaraq həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə, ömür uzunluğunun qısalmasına, əlilliyə və hətta qəfil ölümə səbəb olur".
 
Onun sözlərinə görə, orqanizm qocaldıqca ÜİX-nin risk faktoru da mühüm dərəcədə artır, lakin yaşa müvafiq olaraq onların rolu da dəyişilir: "Belə ki, ahıl və qoca yaş qrupunda karbohidrat və lipid mübadiləsinin pozulması, yüksək arterial qan təzyiqi, qanda protrombinin yüksəlməsi, stress, irsi meyillilik, artıq çəki problemi, maddələr mübadiləsinin pozulması və s. daha çox rast gəlinən əlamətlərdir: "Fiziki fəallığın azalması ahıl yaşlı insanlarda ÜİX-nin əmələ gəlməsinin mühüm risk faktorudur, qoca yaşlı insanlarda isə bu xəstəliklərin yaranmasına bilavasitə təsir edir".
 
Mütəxəssis qeyd edib ki, müxtəlif yaş qruplarından olan insanlar üzərində aparılan tədqiqatlar zamanı bir sıra faktlar məlum olub: "Ş.M.Həsənov adına “Sağlamlıq sahəsi” poliklinikasında (Herontoloji mərkəz) qeydiyyatda olan, herontoloji yaş təsnifatına müvafiq olaraq ahıl (60-74 yaş) və qoca yaşlı (75-89 yaş) insanlar üzərində tədqiqat apardıq. Tədqiqata 23 kişi və 64 qadın olmaqla 87 nəfər cəlb olunmuşdu. Aparılan tədqiqatlardan məlum oldu ki, qeyri-sağlam həyat tərzi, düzgün qidalanmamaq, ətraf mühitin çirklənməsi (xüsusilə şəhər mühitində) və digər səbəblərin orqanizmdə yaratdığı fəsadlar ilk növbədə ürək-qan-damar sistemində əks olunur. Poliklinikada şəhər sakinləri olan ahıl və qoca yaşlı şəxslərdə arterial qan təzyiqinin təyini və EKQ analizləri zamanı ürəyin bioelektrik fəaliyyətində yaranan dəyişikliklər tədqiq edildi. EKQ analizlərinin nəticələrinə əsasən tədqiq olunan bütün yaş qruplarında miokardın qan təchizatının zəifləməsi (91%) üstünlük təşkil edir. Bu da ÜİX-nin əsas əlaməti hesab edilir. Bundan əlavə, sol qulaqcığın və mədəciklərin hipertrofiyası, aritmiyanın müxtəlif növləri (bradikardiya, taxikardiya, sinus aritmiyası, ekstrasistola, blokadalar, əsasən də Hiss dəstəsinin blokadaları), miokard infarktı, hipoksiya, miokardın metabolik dəyişiklikləri və s. aşkarlanıb. Arterial qan təzyiqinin yüksək olması da bu yaş qrupunda tez-tez rast gəlinən əlamətlərdəndir. Bu dəyişikliklər orta ömür uzunluğunun azalmasına, qocalma prosesinin sürətlənməsinə ciddi təsir edir".
 
Z.Qədimova vurğulayıb ki, qocalma mexanizmlərinin öyrənilməsi və bu prosesdə funksional dəyişikliklərin rolunun müəyyənləşdirilməsi, eyni zamanda ahıl və qoca yaşlı insanlarda ürəyin bioelektrik fəaliyyətinin və qan dövranının tədqiq olunması sağlamlığın qorunması və fəal uzunömürlülüyə nail olmaq üçün konkret tövsiyələrin tərtib olunmasına imkan verir: "İnstitutumuzun rəhbərliyinin də qarşıya qoyduğu əsas elmi məqsədi Azərbaycanın müxtəlif regionlarında – istər şəhər, istərsə də kənd mühitində yaşayan yaşlı insanlarda orqanizmin qocalma xüsusiyyətlərinin tədqiq olunması, fizioloji qocalmaya mane olan səbəbləri aydınlaşdırmaq və patoloji qocalmanın qarşısını almaq üsullarını tərtib edərək tətbiq etməkdir. Son 2-3 il ərzində institutumuzun direktoru, biologiya elmləri doktoru Ulduz Həşimovanın təşəbbüsü ilə bu istiqamətdə müəyyən işlər görülür, xarici ölkələrdə aparılan elmi tədqiqatlarla tanışlıq, yeni elmi metodların mənimsənilməsi və ölkəmizdə tətbiqi üçün müəyyən işlər görülür, beynəlxalq elmi əməkdaşlıq əlaqələri qurulur. Əminəm ki, yaxın gələcəkdə bu elmi işlər öz bəhrəsini verəcək".
 
Alim insan ömrünün uzadılması ilə bağlı problemlərin hər kəsin diqqət mərkəzində olmasının zəruriliyini söyləyib: "Sağlam qidalanmaq, artıq çəki və piylənmədən qorunmaq, pis vərdişlərdən uzaq olmaq (alkoqol, siqaret və s.), idmanla müntəzəm məşğul olmaq, açıq havada müntəzəm gəzinti təşkil etmək, vaxtlı-vaxtında həkim müayinəsindən keçmək, təmizliyə və şəxsi gigiyenaya qulluq etməklə sağlam həyat tərzi qurmaq və ömür uzunluğunu artırmaq mümkündür. Bir məsələni də xüsusi vurğulamaq istəyirəm ki, sosial qayğılardan, stressdən uzaq olan, ağsaqqala-ağbirçəyə hörmət olan, böyük-kiçik mədəniyyəti gözlənilən cəmiyyətlərdə insanlar sağlam yaşayır və fizioloji qocalaraq uzunömürlülüyə nail olurlar".  (report)
Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : Ş.
Teqlər :
Azərbaycan - alimləri - qocalmanın - səbəbləri - ilə - maraqlı - nəticələr - əldə - edib -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:13-04-2017 13:09 - Oxundu: 344
Sağlamlıq
20-04-2017 16:32 Oqtay Şirəliyev rayon xəstəxanalarına əlavə səlahiyyət verdi
18-04-2017 17:21 Səhiyyə Nazirliyi şagirdlər arasında sorğuya başlayıb
17-04-2017 11:49 Azərbaycanda qeydiyyatda olan hemofiliyalı xəstələrin sayı açıqlanıb
15-04-2017 13:00 Bu uşaq yaşıl çayın xərçəng xəstəliyini öldürdüyünü sübut etdi-VİDEO
13-04-2017 13:09 Azərbaycan alimləri qocalmanın səbəbləri ilə maraqlı nəticələr əldə edib
12-04-2017 15:46 BMT: Dünyada 30 milyon narkotik istifaçəsi var
11-04-2017 21:56 Bu kadrlar sizi dəhşətə salacaq - Kolbasa alarkən diqqətli olun! - VİDEO
11-04-2017 11:45 Azərbaycanda qrip təhlükəsi varmı? - Rəsmi açıqlama
07-04-2017 10:00 Bu gün Ümumdünya Sağlamlıq Günüdür
06-04-2017 16:19 Siqaretdən ölüm halları artır
06-04-2017 11:29 Daim yorğun olmağınızın 8 səbəbi
06-04-2017 10:30 Alimlər ömrü uzadan piy aşkarladılar
04-04-2017 15:57 "Əgər 1000 yeni doğulandan 10-nu itiririksə, bu, böyük nailiyyətdir"
28-03-2017 11:49 Braziliyada qorxulu "sarı qızdırma" xəstəliyi yayılmağa başlayıb
27-03-2017 20:17 Azərbaycanda “Honq Konq” virusuna yoluxanların sayı açıqlanıb
24-03-2017 13:05 Pulsuz dərmanla təmin edilən hepatitli xəstələrin sayı açıqlandı
23-03-2017 15:16 Azərbaycan Gürcüstandan dərman idxalını 9 dəfə artırıb
18-03-2017 14:12 İsveçin paytaxtı Stokholmda qızılca virusu yayılıb
15-03-2017 14:15 Azərbaycanda məktəblərdə tənəffüs vaxtının uzadılması təklif olunur
13-03-2017 21:57 Azərbaycanda onkoloji xəstələrin sayı artıb
13-03-2017 11:21 Özbaşına dərman qəbulunun ağır fəsadları ola bilər - Diqqətli olun!
09-03-2017 22:49 Televizora baxarkən yemək yemənin zərərləri
23-02-2017 17:01 Dilimizin anlatmaq istədiyi 9 təhlükə
22-02-2017 13:29 Azərbaycanda 2 ailədə nadir xəstəlik aşkar olunub
22-02-2017 12:18 "Azərbaycanda hemofiliyalı xəstələrin sayı artıb”
18-02-2017 22:16 Dərman vasitələrinin qiymətlərinin tənzimlənməsi qaydası dəyişdirilməyib
18-02-2017 21:45 Süd alarkən diqqətli olun! - VİDEO
18-02-2017 20:55 Ötən il Azərbaycanda 500-dən çox onkoloji xəstəyə erkən diaqnoz qoyulub
16-02-2017 14:13 Evlənmək istəyən cütlüklərin 4649 nəfərində talassemiya aşkarlanıb
15-02-2017 21:50 Təcili yardım xidmətinə hər xidmətə görə ödəniş həyata keçiriləcək
15-02-2017 15:06 Psixoloqlar: Evli adamlar subaylardan sağlam olur
14-02-2017 15:35 Azərbaycanda 192 saxta həkim var imiş
13-02-2017 15:40 Ötən il 556 nəfər İİV-ə yoluxub
13-02-2017 13:28 Azərbaycan əhalisi pulsuz tibbi müayinədən keçiriləcək
10-02-2017 12:41 Uşaqlarda ən çox rast gəlinən stomatoloji xəstəliklər açıqlandı
09-02-2017 22:18 Evlənmək istəyən 935 nəfərdə siflis, 166 nəfərdə QİÇS AŞKARLANIB
08-02-2017 09:27 Təbaşir uşaqlarda dəri xəstəliklərinə səbəb ola bilərmi?
07-02-2017 21:43 Azərbaycanda 10 xəstəxana BAĞLANDI
07-02-2017 21:10 Antisanitar vəziyyətdə satılan quş ətləri: Bazarlara niyə nəzarət yoxdur? - VIDEO
07-02-2017 11:46 Nazirlikdən rəsmi açıqlama: "Biz ölkəyə dərman gətirmirik ki...."
06-02-2017 16:49 Güclü təsir edən dərmanların satışı ilə bağlı məhdudiyyət qoyulubmu?
04-02-2017 11:22 Hər il 9 milyon insan xərçəng xəstəliyindən həyatını itirir
02-02-2017 14:55 14 illik dondurulmuş embriondan uşaq dünyaya gəldi - İranda
28-01-2017 11:30 Uşağın yaşa uyğun boyunu və çəkisini öyrənin - CƏDVƏL
26-01-2017 14:17 Azərbaycanda beyin ölümü diaqnozunun qoyulmasına başlanacaq
25-01-2017 20:56 Xətkeşlə təzyiqi necə ölçmək olar? - VİDEO
16-01-2017 21:51 Azərbaycanın dərman ixrac edəcəyi əsas ÖLKƏLƏR
16-01-2017 12:22 Alimlər enerji içkilərinin yeni təhlükəsini aşkar ediblər
16-01-2017 09:52 Alimlər xərçəng xəstəliyi yarada biləcək əsas səbəbindən danışıblar
16-01-2017 09:19 Qripə qarşı peyvəndlərin qiyməti artıb
14-01-2017 13:59 Uşaqların depressiyadan uzaq qalmağın ən gözəl yolu tapılıb
13-01-2017 16:49 İnsanda müxtəlif xəstəlikləri müəyyən edən ağıllı saat yaradılıb
13-01-2017 14:43 Uşaqların hepatit B ilə xəstələnməsi halları 2,2 dəfə azalıb
13-01-2017 12:38 Səhiyyə Nazirliyi: Azərbaycanda ana ölümü əmsalı 24-dən 22-yə enib
12-01-2017 21:40 Bakıda vətəndaşın aldığı kələm hamını ŞOK-a saldı - VİDEO
12-01-2017 12:49 Alimlər "Nutella"nın ciddi təhlükəsindən danışıblar
12-01-2017 10:16 Üzüm tumunun faydaları
11-01-2017 22:00 Yüksək hərarət insanı öldürə bilər?
11-01-2017 14:32 Dərmanın da “qara bazar”ı yaranır
11-01-2017 11:50 Ötən il Azərbaycanda xərçəngə tutulanların sayı AÇIQLANDI

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar


Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az