Tarix:14-03-2017 10:41
"Hücum edən şəbəkədə Azərbaycanın bir neçə hökumət qurumu var idi..."
Şərh yaz

Media hüquqçusu Ələsgər Məmmədli: “Məhkəmə mübahisəsi aparmadan, sadəcə, icra orqanının mülahizəsi ilə hər hansı məlumatın yayılıb-yayılmaması haqda qərarın verilməsi ifadə azadlığına, internet azadlığına önləyici müdaxilədir, məhdudlaşdırıcı addımdır. Bu məhdudlaşdırıcı addım internet azadlığına təhdid kimi qiymətləndiriləcək”

Amnesty International və VirtualRoad.org saytı son hesabatlarında Azərbaycanda siyasi fəallara, ayrı-ayrı saytlara kiberhücumlardan yazır.

VirtualRoad.org bildirir ki, son aylarda abzas.net, cumhuriyyet.net və azadliq.info saytlarına eyni mənbədən hücumlar ediblər. “İzlər göstərir ki, bu saytlara eyni IP ünvandan hücum edilib. Həmin IP şəbəkədə isə Azərbaycanın bir neçə hökumət qurumu var: Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi ([email protected]), Nazirlər Kabinetinin poçt serveri (mail.cabmin.gov.az@ 85.132.24.82), Nəqliyyat nazirliyinin poçt serveri ([email protected])”. Hesabatda belə deyilir.

Media hüququ eksperti Ələsgər Məmmədli AzadlıqRadiosu-na müsahibədə sözügedən hesabatı dəyərləndirib:

– Hesabatda deyilirdi ki, bununla bağlı hökumətin mövqeyini almağa çalışıblar, ancaq hökumət də ona hər hansı müraciət olmadığını, məsələnin araşdırılmadığını bildirib. Konkret məndə də belə bir müdaxiləylə, onun araşdırılması ilə bağlı fakt və ya nəticə yoxdur. Amma müdaxilə ilə bağlı sosial şəbəkələrdə çox geniş informasiyalar paylaşılır. Bu, əlbəttə, düşündürücüdür ki, konkret fərdlərə kiberhücumlar edilir, xüsusən onlar aktiv şəkildə ictimai-siyasi fəaliyyət göstərən şəxslərdirsə. Bununla bağlı son addımlar da göstərir ki, rəsmi qurumlar narahatdır. Məhz buna görə də parlamentdə informasiyalaşma, informasiyanın təhlükəsizliyi və telekommunikasiya haqda qanuna dəyişikliklər çox sürətlə müzakirəyə çıxarıldı və qəbul edildi. Doğrusu, bunu hökumətin bu istiqamətdə narahatlıq keçirməsinin, internet azadlığının bundan sonra məhdudlaşdırmaq niyyətində olmasının göstəricisi kimi də qiymətləndirmək olar. Ayrıca, bu dəyişiklik həmin hesabata düşən məqamların həqiqətən də dünənədək kimləri narahat etdiyini və qəbul edilən qanundan sonra bu kimlərin arxasında artıq hökumətin özünün durduğu qənaətinə gəlməyə imkan verir.

– Hesabatda saytlara, siyasi fəallara hücumlardan danışılır. Sizcə, son dəyişikliklər başlanmış prosesin, yəni internet məkanı sıxışdırmaq cəhdlərinin davamıdır?

– Mən bu dəyişiklikləri mənfi qiymətləndirirəm. Birincisi, bu dəyişikliklərin predmeti bu qanunlar deyildi. Ümumiyyətlə, bu dəyişikliyə ehtiyac yox idi. Azərbaycanda KİV haqqında, teleradioyayımı haqqında və başqa qanunlar mövzu tənzimlənməsini həyata keçirirdi, nəyə görə məsuliyyət olub, nəyə görə olunmayacağını müəyyənləşdirirdi. Bu sahədə ciddi boşluq yox idi.

– O zaman səbəb nəydi?

– Sadəcə, Azərbaycan qanunvericiliyinə, Konstitusiyanın 50-ci maddəsinə görə senzura qadağandır. Bir internet resursunu bloklamaq, ona girişə məhdudiyyət qoymaq həm də senzuradır. İndiki qanun 50-ci maddənin qadağan etdiyi normanı gətirir. 8 saat içində hansısa internet resursdan icra orqanının nəzərdə tutduğu məlumat çıxarılmasa, giriş qapadılacaq. Yəni həmin məlumat hüquqi mübahisə predmeti olmadan, birbaşa müvafiq icra orqanının mülahizəsi əsasında, məhkəmə qərarı çıxarılmadan 8 saatın içində sayt bağlana, bloklana bilər. Əlbəttə, bunun birbaşa adı senzuradır. Məhkəmə mübahisəsi aparmadan, sadəcə, icra orqanının mülahizəsi ilə hər hansı məlumatın yayılıb-yayılmaması haqda qərarın verilməsi ifadə azadlığına, internet azadlığına önləyici müdaxilədir, məhdudlaşdırıcı addımdır. Bu məhdudlaşdırıcı addım internet azadlığına təhdid kimi qiymətləndiriləcək. Son dəyişikliklər “az” domeninin inkişafına da öldürücü zərbə vuracaq. Onsuz da bu domen az inkişaf edən resurs idi və Azərbaycanda informasiya resursları, əsasən, başqa domenlərdə otururdular. Bu dəyişikliklərdən sonra informasiya resursları digər domenə daşınacaq. Bu həm də milli internet kontentinin inkişafına mənfi təsir göstərən dəyişiklik oldu.

– Yəni sizcə, təhlükəsizliyini təmin etmək istəyən hər kəs başqa domenə köçəcək?

– Birmənalı şəkildə. Ağlı başında olan hər kəs. Artıq “az” domenində heç kim etibarlı iş qura bilməyəcək, etibarlı şəkildə müştəri tapa bilməyəcək. Bu aspektdən hesab etmirəm ki, internet resursları özlərini “az” domenində daim təhlükəsiz hiss etsin. Çox təəssüf. İki saatın içində 700 işçisi olan ANS televiziyasını bağladıqları kimi, istədikləri vaxt hər hansı internet resursu da bağlaya biləcəklər. Həmin resurs illərlə topladığı bəlkə milyonlarla IP-ni bir saatın içində itirə biləcək. Belə bir ehtimal var. Buna görə də mütləq hamı alternativi düşünəcək.

– Həmin parlament müzakirələrində deputat Siyavuş Novruzov sosial şəbəkələrdə şəxsiyyət vəsiqəsi ilə qeydiyyatdan keçməyi təklif etdi. Sizcə, bu təklifin gerçək olma ehtimalı nə qədərdir?

– Bu, əslində, həmin millət vəkillərinin ifadə azadlığına yanaşmasını göstərir. Bu təklifi qeyri-ciddi sayıram, reallaşma imkanlarının da praktik baxımdan mümkünsüz olduğunu düşünürəm. Amma digər yandan üzücü amildir ki, 40-50 min insanın təmsilçisi kimi ora gedən (ən azı, elə görünən) biri bütün çıxışlarında çox diqqətli olmalı, ifadələrini ölkənin qoşulduğu beynəlxalq konvensiyalara, ölkənin seçdiyi inkişaf konsepsiyasına, xarici siyasətə, inteqrasiya etmək istədiyi toplumlara uyğun qurmalıdır. İndiki halda sosial şəbəkənin gerçək mahiyyətini dərk etmədən, düşünürsə ki bunu şəxsiyyət vəsiqəsiylə tənzimləmək olar, - bu, həmin insanın məsələyə yanaşmasının nə qədər dar olduğunu göstərir, seçicilərini isə xəyal qırıqlığına uğradır. Düşünürəm ki, həmin təklif reallaşmayacaq. Bu, ən son addım ola bilər.

– Sizcə, kiberhücumlardan necə qorunmaq olar? Özünüz belə hücumlara məruz qalmısınız?

– Mən 24 ildir internetdən istifadə edirəm. İnternet təhlükəsizliyini müəyyən standartlarda qurmağa cəhd edirəm, lisenziyalı proqramlardan yararlanıram, tanımadığım proqramlardan istifadə etmirəm və s. Bu baxımdan hər hansı hücuma məruz qalmamışam. Amma zaman-zaman paroluma giriş istəklərinə dair mənə istəklər gəlib. Bunlar bəsit cəhdlərdir, düşünülmüş addım da saymıram bunları. Bəlkə təsadüfdür, bəlkə də sınayırlar. Amma ətrafımızda insanlar, xüsusən tənqidi media belə hücumlara tez-tez tuş gəlir. Elə AzadlıqRadiosu-nun saytı, Meydan TV-nin, “Azadlıq” qəzetinin saytı bu cür hücumlara məruz qalırlar.

– Bundan necə sığortalanmaq olar?

– Bundan qorunmağın yolu yoxdur. Hətta Pentaqonun saytı hücumlara məruz qalır. Ancaq yenə də hökmən fərdi təhlükəsizliyi yüksək səviyyədə qurmaq, lisenziyasız proqramlara meyl etməmək, sistemli yeniləmələr aparmaq lazımdır. Bu, müəyyən mənada kömək edə bilər.

Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza : T.
Teqlər :
"Hücum - edən - şəbəkədə - Azərbaycanın - bir - neçə - hökumət - qurumu - var - idi..." -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:14-03-2017 10:41 - Oxundu: 294
Siyasət
29-04-2017 10:35 İran prezidentliyinə namizədlər platformalarını açıqladı
28-04-2017 15:45 Suriyaya səfər etmək mənim vəzifəm idi -Pedro Aqramunt
28-04-2017 15:00 Milli Şura BŞİH-in təklifi ilə razılaşmayıb
28-04-2017 14:13 XİN Dağlıq Qarabağda çıxış etmiş musiqiçiləri "qara siyahı"ya salacaq
28-04-2017 12:35 Moskvada Lavrov-Məmmədyarov-Nalbandyan danışıqları başlayıb
28-04-2017 12:01 MSK partiyalarla bağlı geniş araşdırmalara başlayıb
28-04-2017 11:51 XİN Zaxarovanın jurnalistlərlə bağlı açıqlamasına münasibət bildirib
27-04-2017 21:19 Azərbaycan XİN 7 ölkəyə xəbərdarlıq etdi
27-04-2017 10:45 Azərbaycanlı diplomatın arvadı Nyu-Yorkda oğurluqda ittiham olunub
26-04-2017 15:07 Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və GÜNDƏLİYİ
25-04-2017 15:59 Azərbaycan tərəfindən Yəmənə humanitar yardım göstərilib
25-04-2017 12:32 ""İndependent"in məqaləsində regiondakı real vəziyyət təhrif olunub"
25-04-2017 10:05 Donald Tramp Azərbaycana maliyyə yardımını ləğv etməyi planlaşdırır
24-04-2017 17:08 Aureliya: Ermənilərin əsassız bəyanatları faktiki baxımdan təsdiqlənmir
24-04-2017 14:31 Beynəlxalq Forum erməniləri “abırlı” olmağa çağırdı
24-04-2017 09:31 Bu gün Strasburqda AŞPA-nın yaz sessiyası başlayır
22-04-2017 20:44 İqtisadçı Rövşən Ağayev REAL Hərəkatından ayrılıb
18-04-2017 11:57 Avropa İttifaqı Azərbaycanda 70 layihəyə 90 milyon avro ayırıb
18-04-2017 10:54 Azərbaycanlı və erməni deputatlar görşə bilər
18-04-2017 10:32 ATƏT Parlament Assambleyasının sədri Azərbaycana səfər edəcək
18-04-2017 09:28 İrəvan teatrının yaradıcısının nəvəsi Bakıya gəlmək istəyir
17-04-2017 11:28 Tofiq Zülfüqarov Mehriban Əliyevaya müraciət etdi
16-04-2017 21:41 Prezident İlham Əliyev Ərdoğanı təbrik edib
14-04-2017 14:44 Rusiya XİN: Xəzərin statusuna dair Konvensiya layihəsi imzalanmaya hazırdır
13-04-2017 11:01 Prezident İlham Əliyev Vitali Kliçkonu qəbul edib
10-04-2017 12:09 İlham Əliyevin sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin iclası keçirilib
08-04-2017 17:29 Milli Şura Bakıda mitinq keçirib
07-04-2017 10:06 Fransalı jurnalist Qarabağa getmək üçün Azərbaycan XİN-dən icazə istədi
07-04-2017 09:54 Azərbaycanla Aİ arasında danışıqlar başlanır
04-04-2017 20:15 Milli Şura mitinqin vaxtını dəyişib
04-04-2017 15:53 Lavrov: Azərbaycan və Ermənistan mübahisəli məsələlərdə razılaşıblar
04-04-2017 10:01 Azərbaycanın demokratiya balı bir az da düşüb
03-04-2017 14:15 Azərbaycan və Qazaxıstan arasında 6 sənəd imzalanıb
03-04-2017 11:42 Maliyyə hesabatı təqdim etməyən partiyaların sayı açıqlanıb
03-04-2017 11:32 Sergey Lavrov: Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli...
31-03-2017 11:42 "Dağlıq Qarabağ nizamlanmasının bir çox aspektləri artıq razılaşdırılıb"
29-03-2017 14:05 "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənəcəyinə ümid qalmayıb"
29-03-2017 10:15 MSK indiyədək illik maliyyə hesabatı verən partiyaların sayını açıqlayıb
28-03-2017 20:16 AXCP sədrliyinə sabiq namizəd partiyadan çıxarılıb
28-03-2017 15:13 Lukaşenko: Azərbaycan və Ermənistan münaqişəni vasitəsiz həll etməlidir
28-03-2017 14:35 Prezident: “Sahibkarlar fəal olmalı, özləri yeni bazarlara çıxmalıdırlar”
27-03-2017 20:34 Azərbaycan və Ermənistan xarici işləri nazirləri Moskvada görüşəcəklər
27-03-2017 14:50 XİN Şuşa məscidi ətrafında baş verənləri vandalizm kimi qiymətləndirdi
27-03-2017 11:40 Oqtay Əsədov Rusiyaya gedib
18-03-2017 15:02 "Ermənistan nə qədər tez anlasa, onlar üçün də o qədər yaxşı olacaq"
17-03-2017 22:39 Milli Məclis hökumətin hesabatını qəbul edib
17-03-2017 12:30 Baş nazir: "Beynəlxalq Bankın keçmiş rəhbəri Azərbaycanı daha pis vəziyyətə salıb"
16-03-2017 10:56 "Çətinliklərin öhdəsindən gəldik, bu il iqtisadi artım olacaq”
15-03-2017 15:40 "Ermənistanın şərt qoyması danışıqların pozulması, boykot və şantajdır"
15-03-2017 09:06 Azərbaycan və Fransa prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
14-03-2017 16:32 İlham Əliyevin Fransaya rəsmi səfəri başlayıb
14-03-2017 12:20 Rusiya Qarabağ münaqişəsində ehtiyatlı mövqe tutur - Maksim Şevçenko
14-03-2017 11:57 Sabah Bakıda AŞPA-nın komitə iclası keçiriləcək
14-03-2017 10:57 Azərbaycan pasportu ilə daha çox ölkəyə vizasız getmək olacaq
14-03-2017 10:41 "Hücum edən şəbəkədə Azərbaycanın bir neçə hökumət qurumu var idi..."
13-03-2017 15:37 "Vitse-prezidentlərlə bağlı qanun qəbul ediləcək"
13-03-2017 14:00 Gürcüstan səfirliyi Batumidə baş verənlərlə bağlı bəyanat yayıb
11-03-2017 10:33 Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini qəbul edib
10-03-2017 21:29 Türkiyə-Rusiya-Azərbaycan ittifaqının yaradılması müzakirə olunub
10-03-2017 20:59 AİP Baş Məclisinin növbəti iclası keçirilib - VİDEO

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Məktəb sayı ən çox və ən az olan rayonların adı açıqlanıb
29-04-2017 20:16
Ali məktəblərdə maliyyələşmənin YENİ QAYDALARI
29-04-2017 11:06
MTN əməkdaşı özünü qarajda asıb - "MTN işi"
29-04-2017 13:55
Qətər əmiri 4 milyona aldığı ata "Ərdoğan" adını qoydu
29-04-2017 11:50
"Sən bu murdar əti öz doğma bacı-qardaşına satırsan, axı" – Deputat sərt DANIŞDI
29-04-2017 10:58
Bu qurum İqtisadiyyat nazirliyinə verildi- QƏRAR
29-04-2017 10:42
"Sovetski"də söküləcək evlərin sayı açıqlanıb
29-04-2017 10:47
Son 7 ildə Azərbaycanda məktəbi bitirən məzunların sayı 11% azalıb
29-04-2017 11:22
Elçin Quliyevin cinayət işində keçmiş MTN-in qadın generalı ifadə verib
29-04-2017 13:36
Bakıda xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri keçirilib
29-04-2017 12:36
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az