Xəbər Lenti

Sorğu

İnfografika

Arxiv

11 Noyabr

2016
10:08
874
Bakıya gələn ermənilər - Xalq diplomatiyası, yoxsa...

Ermənistanın hazırki və keçmiş 3 vətəndaşı - Ermənistan “Milli Azadlıq Hərəkatı” təşkilatının rəhbəri Vaan Martirosyan, yazıçı-publisist, ictimai xadim Vahe Avetyan və “Meridian” Qeyri-Hökumət Təşkilatının sədr müavini, hüquq müdafiəçisi Suzanna Çaqinyanın Bakıya gələrək Qarabağ həqiqətlərini etiraf etmələri Ermənistanda şok effekti yaradıb.

Düzdür, indiyədək bir sıra erməni ziyalıları Azərbaycana qarşı yol verilən cinayətlərdən bəhs edərək baş verənlərə görə İrəvanın məsuliyyət daşıdığını bildiriblər. Lakin Bakıya gələn ermənilərin ötən əsrin ən dəhşətli hadisələrindən biri olan Xocalı soyqırımı abidəsi qarşısında baş əymələri, dəhşətli cinayətlərə görə Azərbaycan xalqından üzr istəmələri erməni lobbisinin və Ermənistandakı rejimin anti-Azərbaycan təbliğatını alt-üst etdi. 

Serj Sərkisyan rejimini sərt şəkildə tənqid edən ermənilər iki xalq arasında əlaqələrin bərpasına yönəlik xeyli mesajlar verib. Erməni yazıçı Vahe Avetyan “Xalqlarımız arasında, mümkündürsə, vasitəçilərin iştirakı olmadan, birbaşa dialoqun başlanmasını gözləyirəm. Biz bu imkandan da yararlanmalıyıq” deyib.  O bildirib ki, Bakıda olduğu müddətdə düşmənçilik, ya da təhlükə hiss etməyib. “Bu gün şəhərdə gəzdim, xalq istiqanlıdır, mehribandır. Qarabağdan olan qaçqınlarla görüşdüm. Göz yaşı da gördüm, inciklik də, onların doğma yerlərdən, eləcə də əzizlərinin, yaxınlarının qəbrindən ötrü necə darıxmasını da... Və onlar ayrılarkən məni qucaqladılar”. 

Vaan Martirosyan və Suzanna Çaqinyan da bənzər mövqedən çıxış etməklə Ermənistanda şok effektinin yaranmasına səbəbkar olublar. Xatırladaq ki, oktyabrın 8-də qəfildən Azərbaycana gələn Avetyan vizasının olmaması səbəbindən hava limanından geri qaytarılmışdı. O zaman erməni mətbuatı bu faktı əldə bayraq edərək Qarabağ ermənilərinin Azərbaycanın tərkibində yaşamasının mümkünsüzlüyü barədə iddialarının təsdiqləndiyini gözə soxmağa çalışmışdılar. Bununla işğalçı tərəf Serj Sərkisyanın “indi hətta bütün dünya da Dağlıq Qarabağ əhalisini Azərbaycanda yaşamağa inandırmağa çalışsa da, inanın ki, bu mümkün olmayacaq” iddiasının bir daha özünü doğrultduğuna diqqət çəkmək istəyirdi. Ancaq budəfəki gəlişdən sonra həm Ermənistan hakimiyyəti, həm də erməni mediası özünü karlığa və korluğa vurub. Sanki nə ermənilər Bakıya gəlib, nə də ədalətli mövqedən çıxış ediblər.

Image result for Erməni hüququ müdafiəçiləri Bakıya

Bakıya Milli QHT Forumunun prezidenti Rauf Zeyninin dəvəti ilə gələn erməni ziyalılar “Ermənistan, Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi: əsas maneələr və nizamlama perspektivləri: Ermənistan və Azərbaycandan baxış” mövzusunda beynəlxalq konfransda da kifayət qədər normal mövqe sərgiləyiblər. Bu gəlişi şərh edən bəzi ekspertlər yenidən “xalq diplomatiyasının” işə salındığı və artmaqda olan gərginliyin bu yolla səngidilməsinə yönəlik işlərə start verildiyini güman edirlər. Qeyd edək ki, illər öncə Azərbaycan və Ermənistan ziyalıları, QHT rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri olmuşdu. Lakin sonda erməni tərəfin yaramazlığı sayəsində bu səfərlərə nöqtə qoyulmuşdu. Bu dəfə isə qarşılıqlı səfərlərdən söhbət getmir, ermənilər Bakıya gəlməyə qərar veriblər. Özü də bu hadisə Qarabağ cəbhəsində kifayət qədər gərginliyin hökm sürdüyü, düşmənin “İsgəndər” raket-kompleksləri ilə bağlı təhdidlərinə cavab olaraq Azərbaycanın da öz tərəfindən zəruri hazırlıqları həyata keçirdiyi, 60 min nəfərlik şəxsi heyət və bütün qoşun növləri üzrə irimiqyaslı hərbi təlimlərə başlayacağını elan etməsindən sonraya təsadüf edir. Ermənistanda Azərbaycanın hazırlıqları kifayət qədər narahatlıqla qarşılanır. Xüsusilə də Azərbaycan prezidentinin Qarabağ ermənilərinə Azərbaycanın tərkibində muxtar respublika statusundan başqa hər hansı güzəştin edilməyəcəyi barədə qəti mövqeyindən sonra Ermənistanın danışıqlardan imtina qərarını açıqlaması müharibənin başlamasının an məsələsi olduğu ehtimalını gücləndirib. Bu mənada gümanlar var ki, ermənilərin gərginliyi azaltmağa, müharibədən qaçmağa, barışa yönəlik Bakıda səsləndirdikləri fikirlər dolayısı ilə Ermənistanın da xilasına yönəlib. Çünki növbəti müharibə riski aprel müharibəsinin fəlakətlərini kölgədə qoya, Naxçıvanın 50 km-liyindəki İrəvan başda olmaqla Ermənistanın yer üzündən silinməsi ilə nəticələnə bilər. 

Üstəlik, bölgədə növbəti dağıdıcı müharibənin baş verməməsi üçün çağırışlar edən beynəlxalq təşkilatlar da bu kimi təmaslar yolu ilə gərginliyin azaldılmasında çox maraqlıdırlar. Təsadüfi deyil ki, həmsədr ölkələrin rəsmilərinin son bəyanatlarında daha çox bir məqam vurğulanır: xalqların sülhə hazırlanması. Düzdür, onlar xalqların sülhə hazırlanmasından danışarkən işğal olunmuş ərazilərin dərhal azad edilməsi tələbini səsləndirməyi “unudur”. 

Eyni zamanda dövlət başçılarına xitabən sülh hazırlığına töhfə verməklə bağlı absurd çağırışlar edirlər.  Hansı ki, işğalçı Ermənistan ordusu Azərbaycan ərazisini tərk edərsə, nə müharibə təhlükəsi qalacaq, nə də mülki ermənilərin təhlükəsizliyi üçün problem yaranacaq. Fakt budur ki, Qarabağ erməniləri bir çox hallarda erməni ordusunun qarşısında sipər rolunu oynayır və nəticədə onlar da itki verirlər. Amma Bakıya gələn erməni ziyalılar bir daha şahid oldular ki, Azərbaycanın şəhər və rayonlarında yaşayan 30 mindən artıq erməni hər hansı təqibə məruz qalmadığı kimi, Qarabağdakı dinc sakinlərin də azərbaycanlılarla birgə yaşaması tamamilə mümkündür. Buna görə də başlamış prosesin davamlı olacağını demək mümkündür. 

Image result for Erməni hüququ müdafiəçiləri Bakıya

Milli QHT Forumunun prezidenti Rauf Zeyni də deyib ki, əsas qeyri-hökumət qurumları, mədəniyyət, ədəbiyyat xadimləri sülh danışıqlarının aparılmasına töhfə verməlidir. “Sülhün əldə olunması üçün qarşılıqlı səfərlərin tez-tez həyata keçirilməsinə ehtiyac var”. Bunu isə V.Avetyan deyib.  

“Bütün Ermənistan Azərbaycan xalqının qarşısında üzr istəməli, baş əyməlidir, təkcə Bakıya gələn 3 erməni yox. Eyni zamanda bizim bütün torpaqlar işğaldan azad olunmalıdır. İstəyir xalq diplomatiyası olsun, istər beynəlxalq. Biz dədə-baba torpaqlarımıza qayıtmalıyıq”. 

Bu fikirləri isə Şuşa İcra Hakimiyyətinin başçısı, Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyinin sədri Bayram Səfərov “Yeni Müsavat”a açıqlamasında bildirdi. İcma rəhbəri qeyd etdi ki, Bakıya gəlmiş ermənilərlə onun arasında hər hansı təmas olmayıb: “Yəqin ki, QHT-lərlə görüşlər planlaşdırıldığı üçün bizim görüş olmadı. Ancaq onlar nə həll edəcək ki? 

Görüşə də bilərdik, amma bu, elə də vacib deyil. Əsas odur ki, onlar gəlib baş əydilər, üzr istədilər, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdıqlarını bildirdilər. Həmçinin əsas odur ki, onlar baş verən cinayətlərə görə Ermənistan rəhbərliyinin və separatçı rejimin günahkar olduğunu etiraf etdilər. Onlar da etiraf etdilər ki, Qarabağdakı erməni ictimaiyyəti birgəyaşayış istəyir. Onlar da görür ki, Azərbaycanın inkişafı, dünyadakı nüfuzu Ermənistanla müqayisəolunmaz dərəcədə üstündür”. 

Image result for Erməni hüququ müdafiəçiləri Bakıya

B.Səfərov belə təmasların davam etməsini faydalı sayır: “Bu kimi səfərlər olmalıdır. Ermənilər gəlib Azərbaycanın inkişafını öz gözləri ilə görməlidirlər. Vaxtilə qarşılıqlı səfərlər olanda Sərksiyan açıq etiraf etmişdi ki, bu kimi səfərlər onun ziyanınadır. Hətta demişdi belə təmaslar olandan sonra bizə ehtiyac olmayacaq”.

Düzdür, illər öncə belə səfərlər oldu. Amma o zaman prosesdə hər iki ölkənin rəhbərliyinin də iştirakı var idi. İndiki təmaslar isə Ermənistan iqtidarının iradəsi əleyhinədir. O mənada bu kimi əlaqələr prosesi irəli apara bilərmi?

“Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu bildirdi ki, istənilən halda xalq diplomatiyasını genişləndirmək vacibdir: “Qoy beynəlxalq aləm görsün ki, biz torpaqlarımızı hərbi yolla azad etməyə hazır olmaqla yanaşı, qarşı tərəflə dialoqun genişlənməsində də maraqlıyıq. Düşmən tərəf belə təmaslara mane olursa, lap yaxşı. Bir daha dialoqdan kimin yayındığını beynəlxalq aləmə göstərəcəyik. Ancaq azərbaycanlılarla dialoq aparmaq istəyən ermənilər az deyil. Onlarla üçüncü ölkələrdə fikir mübadiləsi aparılmalıdır”. 

Politoloq Bakıdakı təmasların faydalı olduğu qənaətindədir: “Birincisi, hər üç erməni Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini dedi. Onlar Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibində ən yüksək muxtariyyət statusuna razı olduqlarını dedilər. Bu, Azərbaycan prezident İlham Əliyevin Rusiyanın ”Sputnik" agentliyinə verdiyi son müsahibədə “Dağlıq Qarabağa muxtar respublika statusu verilə bilər” fikri ilə də üst-üstə düşür. 

Image result for elxan şahinoğlu

İkincisi, Bakıya gələn ermənilər Xocalı soyqırımı abidəsini ziyarət etdilər. Bu, Ermənistan hərbi hissələrinin yerli separatçılarla birgə Azərbaycan ərazisində soyqırım törətməsinin etirafıdır. Üçüncüsü, Bakıdakı konfransda iştirak edən ermənilər prezident Serj Sərkisyanın Ermənistanı uçuruma apardığını və bu şəxsin dövlət başçısı olduğu müddətdə ölkələrinin vəziyyətinin daha da ağırlaşacağını bildirdilər. Erməni fəalların iştirakı ilə Bakıda keçirilən konfrans Azərbaycanın uğurlu piar-gedişidir. 

Ermənilərin Bakıya dəvət edilərək fikirlərini sərbəst bildirmələri Ermənistan hakimiyyətinin illərdir apardığı “azərbaycanlılar bütün ermənilərə nifrət edirlər, ona görə də iki xalqın Qarabağda birgə yaşayışı mümkün deyil” təbliğatı alt-üst oldu. Azərbaycanlılar bütün ermənilərə nifrət etmirlər. Azərbaycanlılar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və Dağlıq Qarabağın Azərbaycan tərkibində varlığını qəbul edən, o cümlədən Xocalıda soyqırımın baş verdiyini etiraf edən ermənilərlə ünsiyyət qurmağa və onları Bakıya dəvət edib müxtəlif konfranslarda iştirak etməsinə şərait yaratmağa hazırdırlar". 

E.Şahinoğlu da təsdiqlədi ki, 3 erməni fəalın Bakıya gələrək konfransda çıxış etmələri İrəvana o dərəcədə təsir edib ki, Ermənistanın heç bir mediası bu haqda xəbər yaymayıb: “Məsələ burasındadır ki, ermənilərin Bakıya gələrək ”Dağlıq Qarabağ əvvəllər olduğu kimi Azərbaycanın tərkibində olmalıdır və bununla iki dövlət normal münasibətlər qurmalıdır" demələri Ermənistanın siyasi dairələrində şok effekti yaradıb. Çünki Ermənistan hakimiyyəti artıq qorxmağa başlayacaq ki, Ermənistanda Bakıya gələn ermənilər kimi düşünənlər az deyil. Şəxsən mən özüm xarici ölkələrdə müxtəlif erməni ekspertlərlə görüşüb fikir mübadiləsi apararkən onlar da Dağlıq Qarabağın Azərbaycan tərkibində qalmasını mümkün sayırdılar, sadəcə, bunu açıq deyə bilmirdilər, Ermənistana qayıtdıqda repressiya olunacaqlarından qorxurdular. Bunun əksi mümkün deyil. Azərbaycanın hətta hakimiyyətə qarşı ən qatı müxalif olan fəalı İrəvana gedib “Dağlıq Qarabağ müstəqil və ya Emənistana aid olmalıdır” deməz. 

Rəsmi Bakının bu siyasəti genişləndirməsinə ehtiyac var. Sərkisyana qatı müxalif olan başqa fəallar da var. Həmin fəallarla da dialoq qurmağa ehtiyac var. Doğrudur, onlar Dağlıq Qarabağla bağlı qəti fikir söyləməkdə çətinlik çəkirlər, ancaq bilirlər ki, Azərbaycanla müharibə şəratində yaşamaq Ermənistanı uçuruma aparır". (musavat.com)

Bölmənin digər xəbərləri


® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Dərc olunan materialların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


ƏLAQƏLƏR

  (+994 70) 870-47-49      (+994 55) 786-96-84

  [email protected]


Valyuta.com


Рейтинг@Mail.ru